uchmoq
учмоқuchmoq
fl. 1. Qanot vositasida havoda harakatlanmoq, qanot qoqib, biror tomonga yoʻnalmoq; parvoz qilmoq.
Qush qanoti bilan uchib, quyrugʻi bilan qoʻnar. — Maqol
Bahor hididan besaranjom boʻlgan qargʻalar qagʻillab dalalar ustida uchardi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
2. Maxsus mexanizmlar, apparatlar yor-damida havoda bir tomonga yoʻnalmoq; parvoz qilmoq.
Balandda, yulduzli koʻkda, qayoqqadir samolyotlar uchib oʻtdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
Asad modeli esa, Tik va tez uchar edi. — T. Toʻla
3. Yelmoq, esmoq (shamol haqida).
Meʼmorning diqqatini keng va yam-yashil dala, gʻir-gʻir uchayotgan shabada, adirlardagi qip-qizil gilam lolalar tortsa ham — Mirmuhsin, Meʼmor
4. Shamol, zarb yoki boshqa narsa taʼsirida havoda biror yoʻnalishda harakatlanmoq.
Havoda momiq oq tolalar argʻamchi boʻlib uchib yurardi. — Gazetadan
Tepada ruhni sugʻurib olayotgandek xunuk ingrab uchgan snaryadlar atrofda yorilmoqda. — Oybek, Quyosh qoraymas
5. koʻchma Havoda kezmoq, parvoz qilmoq (mavhum narsalar haqida).
Kuy uzoqdan, boynikidan uchar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Yodimdadir achchiq dardlarim kabi Fazolarda uchar xayolim. — R. Parfi
Qoʻshiq uchar edi koʻk-da bearmon. — A. Oripov, Yurtim shamoli
6. koʻchma Juda katta tezlikda harakatlanmoq.
Tepalikka uchib chiqayotgan otning tuyogʻi yerdan bosh koʻtarib, bugun-erta ochilay deb turgan lola gʻunchasini ezib, yanchib oʻtdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Mashina shiddat bilan qaltis togʻ yoʻlidan uchib ketdi. — Gazetadan
poyezd choʻldan koʻm-koʻk vodiyga birdan uchib kirarkan fargʻonalik askarning koʻzlaridan ixtiyorsiz ravishda qaynoq yosh tomchilagan edi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
7. Qor, muz ustida sirpanmoq, toygʻanoq otmoq.
Chanada uchmoq.
Momiq qor koʻrpasiga burkangan Chimyon togʻlari bagʻrida yoshlar changʻi uchishmoqda. — Gazetadan
8. Mavjud yeridan uzilib otilib ketmoq.
Togʻdan uchgan katta-katta toshlar. Bola mototsikldan uchib ketdi.
Soqolli soldat ot tagida qoldi, unisi otdan uchib, yumalanib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
9. Sinib uzilmoq, sinmoq.
tovoqning jinday joyi uchgan ekan. — Mushtum
Shishasi yarmidan uchgan kichkina lampani tutatib, yolgʻiz oʻtirar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
singan, cheti uchgan, chegali piyola, choynaklar. — Oybek, Bolalik
10. Asab yoki boshqa taʼsir sababli pirpiramoq, titramoq (lab, kiprik kabi aʼzolar haqida).
Onasi tebranib qoʻydi. Qovoqlari pir-pir uchdi. — J. Abdullaxonov, Oriyat
Bu bolaning bir qadar oʻzini mustahkam tutishi Tolib akaga yoqmadi, labi asabiy uchdi. — F. Musajonov, Himmat
Ogʻzining ikki chekkasida zulukday osilib turgan yoʻgʻon moʻylovlari bir-ikki uchdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
11. koʻchma Berilmoq, qiziqmoq, asiri boʻlmoq (asossiz, nomaqbul ravishda).
Shirin gapga uchma, maqtaganni quchma. — Maqol
[Rashida] Kursdoshi Temurning yengiltak gaplariga uchdi-yu, Roʻzimatni butunlay unutdi. — Toʻlqin, Ogʻir eslash
[Eldor:] Darvoqe, Rayhonning nimasiga ucha qoldim? — J. Abdullaxonov, Tong yorishgan sohilda
Aqlli odamlar maqtovli va balandparvoz soʻzlarga uchmaydilar — N. Safarov, Olovli izlar
12. Kayf taʼsirida es-xushini yoʻqotmoq, oʻzidan ketmoq.
Afandi boʻza ichib, uchib qolibdi. — Mushtum
Maʼmurjon koʻchadan ichib kelgan ekanmi, yuz gramm shampanni otdi-yu, uchib qolishiga sal qoldi. — Sh. Xolmirzayev, Toʻlqinlar
13. Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻzlar anglatgan narsaning yoʻq boʻlishi (yoʻqolishi), ketishi maʼnosini bildiradi.
Barakasi uchmoq. Hushi boshidan uchmoq. Kayfi uchmoq.
- Yelga (yoki havoga, osmonga) uchmoq Eh, attang, orzular uchdi havoga, Anglamay yoʻliqdim bu bedavoga. — Ya. Qurbon, Mehrim va qahrim
- Koʻzim uchib turgani yoʻq yoki koʻzim uchib turuvdi Kelibdilar-da sizni koʻramiz deb koʻzimiz uchib turuvdi! — A. Muxtor, Opa-singillar
UCHMOQ
Qanot vositasida, havoda uchmoq.UÇMAK
uchmoq
1. летать, лететь
uchib kelar gʻoz kabi, oʻrin olar muz kabi; gʻijirlar saxtiyon kabi, achchiq boʻlar, tuz kabi белым гусем прилетает, льдинкой место занимает; как сапожки, поскрипывает, солью едкой пощипывает (Снег, стужа)
ogʻzim ochdim, uchdi-ketdi, Samarqand Buxoro borib yetdi раскрыл уста — вылетело, до Самарканда и Бухары долетело (Слово, речь)
2. отбиваться, откалываться
- uchib kelmoq прилетать
- uchib ketmoq улетать
- labi uchgan piyola пиала с отбитым краем
- burni uchgan choynak чайник с отбитым носиком
- uchib turmoq очень хотеть, гореть желанием
- koʻzim uchayotgani yoʻq edi я вовсе не хотел его видеть, принимать как гостя
uchmoq I
v fly, launch, take off (of a plane)
- oʻqdek uchmoq fly (go) an arrow from the bow
uchmoq II
v twitch, be tempted, enticed
UCHMOQ
1. ushıw, hawalaw, kóteriliw, joqarılaw
2. esiw (samal haqqında)
3. awıs. ushıw, quştay ushıw
4. sırǵanaw, tayǵanaw, sıpqanaw
5. atılıw, atılıp ketiw
6. sınıw, úziliw
7. jıpılıqlaw, qıpılıqlaw (qas, kirpik, erin haqqında)
8. awıs. beriliw, qızıǵıw, kewil qoyıw (tiykarsız nárse, gápke hám t.b.)
9. óshiw, más bolıw
uchmoq
fliegen vi, s
- uchib kelmoq anfliegen
- uchib ketmoq abfliegen
uchmoq
ЧК русскийвылететь из РПанглийскийto take off from smth.немецкийabfliegen aus D
Yarim tunda biz Toshkentdan (qayerdan?) uchib ketdik. Поздно ночью мы вылетели из Ташкента (откуда?).
Late at night we took off from Tashkent (where...from?).
Spät in der Nacht flogen wir aus Taschkent (woher?) ab.
uchmoq
fly