уч
uchуч И
УЧ И 'бошланиш қисмиъ. Таёҳнинг у ч и бўлма, ўртаси бўл (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам нгундай маънони англатган бу от дастлаб у:ч тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, I, 611); ўша даврлардаёқ у: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (Девон, И, 79; ДС, 603): у:ч > уч. УЧ ИИ ъикки билан тўрт оралиғидаги бутун саноқ сонъ. У ч кундан бери иситмаси тушмайди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз üч тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, И, 641; ПДП, 440; Девон, И, 71; ДС, 621); ўзбек тилида ü унлисининг юм — шоқлик белгиси ёʻқолган: üч > уч
1. Нарсаларнинг ингичкалашган, ўткир томони. — ичида. Мақол
Найза учи. Ханжар учи. Кр-зиқнинг учи. Игнанинг учи. Тикан заҳри — учида, душман заҳри
Жувон Сидиқжондан пичоқ сўраб олиб, иккита бодринг арчиди, бирини ўзи тишлаб, иккинчисини пичоқ учида Сидиқжонга узатди — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Мир-закаримбой соқолининг учини бармоқлари билан чимтиб, кулиб қўйди — Ойбек, Танланган асарлар
2. Ёғоч, ип, сим ва б. энсиз, узун нарсаларнинг томонларидан бири, бир томон охири, боши
Таёқнинг учи. Арқоннинг учи
3. Нарсаларнинг ўзи бириккан, ўрнашган жойдан ташқари ёʻналган томони, охири
Бармоқнинг учи. Чойнак жўмрагининг учи. шт Акрамжонни бир нав қучоқлаган бўлдим, жувонга эса қўлимнинг учини бердим — А. Қаҳҳор, Минг бир жон
Унинг юзида, шундай бурнининг учида холи бор. У — Умарбеков, Ёз ёмғири
вафот этган холасини эслади ва кўзидан тирқираб чиққан ёшини енг учи билан артди — И. Раҳим, Ихлос
4. Чорбурчак буюмларнинг томонлари туташган жойи, бурчаги
Фанернинг тўрт учидан ушлаб кўтармоқ
Полвон елкасига ташлаб чиққан қийиғини олдида, икки учидан ушлаб, бирикки айлантирди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
5. мат. Чизиқларнинг ёки сиртларнинг ўзаро туташиб, кесишиб, бурчак ҳосил қилган нуқтаси
6. Нарсаларнинг юқори қисми, тепаси, боши. .1 нур. Ғайратий
Миноранингучи. Дарахтнингучи. Симёғочнинг учи. цҳ Тераклар учида ўйнар қизи
Бир купи ўрикнинг учига чиқиб.. атрофни томоша қилдим — Ойдин, Са-дағанг бўлай, командир
Деворга ташқаридан қўйш!ган кенг нарвонларнинг учлари хиёл чиқибтурарди — П. Қодиров, Юлдузли тунлар
7. кўчма Бирор нарсанинг бошланиш қисми, боши
Сир(нинг) учини сўз очар — Мақол
У \ Элмурод] ҳали бу муваффақиятнинг фақат учигина эканини ҳеч бир унутмади — П. Турсун, Ўқитувчи
Нури бу воқеанинг учини эшитган ҳамон безгакдай қалтираб кетди — Ойбек, Танланган асарлар
уч ИИ
2. Беш балли баҳо тизимида ўзлаштириш "қониқарли", "ўртача" деган маънодаги баҳо
Унинг баҳоси — уч. Бу иншо учун уч қўйса бўлади
3. этн. айн. кирювди
Чолнинг ёстиғи тагидан топилган пул уни кўмиб келишгагина етди. Ҳали бу ёқда учи, еттиси, йигирмаси, фотиҳахонлиги.. ва ҳоказолар бор — М. Осим, Тилсиз гувоҳ
уч ИИИ
дин. этн. Учига пахта ўраб, ёғлаб, марҳум арвоҳига атаб пайшанба, жума оқшомлари ёқиб қўйиладиган чўп
Уч ўрамоқ. Уч ёқмоқ
УЧ
1. Нарсаларнинг ингичкалашган, ўткир томони.UÇ
2. 3 рақами ва шу рақам билан ифодаланган сон.ÜÇ
уч И
1. конец, кончик, остриё
игна учи ялтироқ кончик иголки поблёскивает (Роса)
2. вершина, верхушка
кич-кичкина тўни бор, учида қили бор в коротком халатике, на макушке волосок (Шала)
- учи ёʻқ калава заколдованный круг (букв. моток, не имеющий кончика)
- учи учга етмайди концы с концами не сходятся
- учига чиққан (муттаҳам) разг. пренебр. отъявленный, прожженный (плут, мошенник)
уч ИИ
три
- уч киши три человека
- уч талоқ см. taloq
- уч пул гроши; бесценок
уч И
адв tip, top, point, edge, extremity
тил учи the tip of the tongue
уч ИИ
нум. three
УЧ
1. ush, ushı
2. aqırı, sheti, sońı, ayaǵı
3. múyesh
4. ushabas, tóbesi, joqarıǵı ushı
уч И
drei
- учдан бир Drittel n
уч ИИ
Ende n, Spitze f, Strecke f
Уч
арабчаثلاثة, SalaasaрусчатриинглизчаThree
уч
three
- уч кунлик three-day
- уч кунлик муддатда within three days
- уч сменали three-shift
- уч сменали иш working in three shifts
- уч томонлама three-sided (trilateral, tripartite)
- уч томонлама шартнома (келишув, аҳднома) three-power treaty