Трилогия

Oʻzining umumiy temasi, yetakchi gʻoyasi, asosiy qahramonlari, syujet aloqadorligi bilan bir butunlikni tashkil etuvchi uch mustaqil asar. Trilogiya dastlab qadimgi Afina teatrida yuzaga keldi va keyinchalik adabiyotga oʻtdi. Qadimgi tragediyalarning aksariyati mifologik syujet asosida trilogiya shaklida yaratilgan. Masalan, «Zanjirband Prometey», «Fivaning yetti dushmani», «Oresteya» kabilar. Keyinchalik trilogiya dunyo dramaturgiyasida ham keng tarqaldi. Masalan: Bomarshening «Sevilyalik sartarosh», «Figaroning uylanishi», «Jinoyatkor ona»; rus dramaturgiyasida esa Ostrovskiy, A. K. Tolstoylarning trilogiyalari mavjud. XIX asrga kelib avtobiografik trilogiyalar ham yaratildi. Rus adabiyotida L. N. Tolstoy, S. T. Aksanovlarning trilogiyalari bunday asarlarga misol boʻla oladi. XX asr jahon adabiyotida esa koʻpgina murakkab hayotiy voqealarni badiiy ifodalashda trilogiya juda ham qoʻl keldi. Masalan: Golsuorsi, U. Folkner va boshqa ijodkorlar zamonaviy mavzularda bir qancha trilogiyalar yaratdilar. Sovet adabiyotida M. Gorkiy oʻzining «Bolalik», «Odamlar xizmatida» va «Mening universitetlarim» kabi uch povestdan iborat avtobiografik asarlari bilan sovet trilogiyanavisligiga asos soldi. A. Tolstoyning «Sarsonlik-sargardonlikda» asari ham trilogiyaning ajoyib namunasidir. Keyinchalik N. Pogodin, F. Gladkov, V. Belyayev, O. Gonchar kabi yozuvchilar ham trilogiyalar yaratdilar. S. Ayniyning «Odina», «Doxunda» va «Qullar» asarlari oʻzbek va tojik sovet adabiyotida trilogiyaning oʻziga xos koʻrinishidir. Shuningdek, S. Ahmad, M. Ismoiliy kabi yozuvchilarning ham trilogiyalari bor., trilogiya