тиз
tizтиз И
ТИЗ 'оёқнинг болдир билан сон боғланадиган жойи'. Г и з букиб, таъзим этиб, иззат қилолмай доғман (Муқимий). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от ' кетма-кет боғла-' маъносини англатган тиз— феълидан маъно тараққиёти ёʻли билан ўсиб чиққан (ПДП, 431; Девон, ИИ, 16, ИИИ, 135; ДС, 564); тиз + тиз
кўчма Тиз чўкмоқ 1) тиззаларини букиб, оёқлари устига ўтирмоқ; чўк тушмоқ; чўккаламоқ. . Мирмуҳсин, Меъмор; 3) киши измига юрмоқ, иродасига бўйсунмоқ
Ёрмат кириб, эшикни ёпди. Қизининг олдига тиз чўкиб, юзига тикилди, пешонасидан аста силади — Ойбек, Танланган асарлар; 2) гавдани шундай тутган ҳолда илтижо-илтимос билан ёлвормоқ
Лекин ундаги шуҳратпарастлик, тама олдида подшоҳларга тиз чўкишдан ҳам, ўзгалар манфаатини босиб-янчиб ўтишдан ҳам қайтмаслигини кўпчилик биларди
Ана шу Сурхон жилови ҳам жасоратли халқимиз измида, у қанчалик пишқирмасин, ўкирмасин, бари бир, инсон олдида тиз чўкади — "Узбекистан қўриқлари"
тиз ИИ
тақл. с. Суюкдик куч билан отилиб чиқаётганда эшитиладиган товушга тақлидни билдиради
Шланг тешигидан тиз этиб сув отилди