тинчимоқ

фл. 1. Барҳам топмоқ, тўхтамоқ, босилмоқ; тинмоқ (тўполон, шовқин-сурон ва шу кабилар ҳақида).

Аъёнлар супада, одамлар ерда ўтириб, ғала-ғовур тинчигандан кейин, ҳоким одатдагича тилмоч орқали халқни огоҳлантирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ўша тўполон тинчигандан кейин бир ҳафта ўтувди ҳамки, мен уй пойлаб қолдим. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Тинчимайди чақалоқ доди, Хотин қуволмайди шарпани. — У. Қўчқоров, Ҳаяжонга кўмилган дунё

2. Уриш, жанжал, нотинчлик барҳам топиб, осойишталик юзага келмоқ, тинчлик қарор топмоқ.

Ўзим майли, уй-ичимнинг Тинчи кетди, Талай гаплар бўлди, шукур, Тинчиб кетди. — Т. Ёʻлдош, Аттанг

Юрт тинчисин десангиз, қуймучларига шартта тепиб, оқ фотиҳаларини бериш керак. — Муштум

3. Тинч тортмоқ, тинчи, ороми жойига келмоқ.

Хат келганда, тинчир жон, Хат — жуда азиз меҳмон. — Ҳ. Олимжон

Уй ичи жимжит, бемор энди тинчигандек бўлди. Н. Фозилов, — Дийдор

[Гулнор] Гоҳ тинчиб, гоҳ қийналиб ётди. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Бирор иш, ният ва шу кабиларни амалга ошириб хотиржам бўлмоқ.

Қиз бола ота-онага омонат, узатиб тинчий! — С. Зуннунова, Янги директор

Ана шу нозик меҳмон келгач, мезбон ҳам тинчиб, қаторга қўшилди. — Муштум

— Мактабдан тинчиб олдингиз, — деди Мели полвон кулиб. — Энди ўзингизни ҳам бир тинчитиб қўйсак бўлар эди — П. Турсун, Ўқи-тувчи

5. Иш-ҳаракат, интилиш ва шу кабиларни тўхтатмоқ, ундан тўхтамоқ.

Болам, ҳеч бўлмаса дам олиш куни бир тинчисангиз-чи. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Бирдан улоқчилар сув қуйгандек тинчиб, тортиш ўрнида тўпланиб қолдилар. — А. Қодирий, Улоқда

Қизимни тилга олдингиз, раис, тўғри, ўзи ҳам тинчимайди, дангасаларга ҳам тинчлик бермайди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли