ТЕРМИЧЕСКИЙ КРЕКИНГ

yuqori temperaturada neft, gaz kondensati va ularning fraksiyalaridagi yuqori molekulalarni parchalab (kreking qilib) motor yoqilgʻisini olish usuli. Hozir neftni, gaz kondensatini qayta ishlashda T.k.ning quyidagi usullari maʼlum: 1. Yuqori bosimda benzin olish (t= 470—540°S, R = 40—60 kgs/sm²). Bunda ligroindan gudrongacha boʻlgan xomashyo qayta ishlanadi. Xomashyo qancha yengil boʻlsa, jarayon shuncha yuqori temperaturada bajariladi. Mas., ligroinni T.k.i 530—540°S da, kerosin — gazoylniki 500—510°S, mazutniki 470°S da. 2. Past bosimli T.k. Mas., koks olish jarayoni. Bu jarayon 510—550°S temperatura va 3 kgs/sm² bosimda sodir boʻladi. Soʻngra koks 550—620°S gacha qizdirilib 2—6% vodorod va 60—65% benzin — kerosin — gazoyl fraksiyalaridan iborat koks olinadi. T.k.ga gudron, qoldiq bitumlar va boshqa ogʻir fraksiyalar xomashyo boʻladi. 3. Yuqori temperatura va past bosimdagi piroliz. 650—750°S temperatura va atmosfera bosimiga yaqin bosimda oʻtkazilib, gaz va aromatik uglevodorodlar olinadi. 50% gacha gaz va 40—60% qatron (10% benzol, 6% toluol va ksilollar, naftalin hamda antratsen) hosil boʻladi., Termik kreking