тепмоқ
tepmoqтепмоқ
фл. 1. Оёқ билан зарб бермоқ.
Копток тепмоқ. Эшикни тепиб очмоқ. Итни қопмас деб бўлмас, отни тепмас деб бўлмас. — Мақол
У [Соли совуқ] шошиб-пишиб, Азим бойваччанинг кўкрагидан итариб эди, Азим унинг киндигига ўхшатиб тепди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Полвон уни бир тепиб, ерга ағнатди-ю, бўғзидан босиб тураверди. — С. Сиёев, Аваз
2. Оёқ босиб, тепкилаб бирор иш қилмоқ.
Том тепмоқ. Лой тепиб пишитмоқ.
Кечалари шинни учун узум тепадилар, кундузи уларни аравалаб шаҳарга ташийдилар. — Ойдин, Ямоқчи кўчди
Лой тепиш, лой қориш ишлари қилинмайди. — Муштум
3. Ўқ узиш ёки бошқа бир иш пайтида зарб билан орқага силжимоқ, урмоқ.
Бу милтиқ қаттиқ тепар экан.
Нима бало бўлди, машинанинг ручкаси тепиб олдими, дей-ман — И. Раҳим, Шонли авлод
4. кўчма Ритмик ҳаракат қилмоқ, дукулламоқ, урмоқ (юрак ва қон томирлари ҳақида).
Юрагим гурс-гурс тепади.
Улар [йигит билан қиз] дарвоза тагига ўтирдилар ва шу зайл бир неча вақт нафасларини ютиб, гўё бир хилда тепаётган қалбларини тинглаб, индамай қолдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи
Башорат ўзининг оқариб кетганини сезди, чакка томирларида қон гупуллаб тепарди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
5. кўчма Тепага, юзага (сиртга) кўтарилиб чиқмоқ, кўринмоқ, намоён бўлмоқ.
Қизамиқ сиртга тепди. Сизот сувлар ер бетига тепиб чиқди.
Тер кучли ишқорли реаксия беради ва у танага тепиб, шўрга айланади. — Фан ва турмуш
Нима учундир юраги ҳовлиқар, тез-тез урар эди. Юзига қон тепган. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Онанинг дили ўғлининг юзига тепиб чиққан аламли норозиликни, аниқ бўлмаса ҳам, дарров сезган эди. — С. Анорбоев, Оқсой
6. Баъзи сўзлар билан бирикиб, нарсанинг шу сўз билдирган жойга уриши, етиши маъносини билдиради.
Ана, ғўзаларимизга ўзингиз бир қаранг, белга тепади-я! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Белига тепмоқ Ўзи боғланиб келган сўз билдирган нарсанинг бўлишига халақит бермоқ, уни узиб, тўхтатиб қўймоқ маъносини билдиради. Ишнинг белига тепмоқ. Гапнинг белига тепмоқ.Э-э, сенмисан? Аммо уйқунинг ҳам белига тепдинг-да! Тинчликми ўзи? — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушсаБу орада роталардан маълумот олиб келган алоқачилар суҳбатнинг белига тепди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
- Бурга тепди Тоби қочган кишига нисбатан қўлланади. Сизни қанақа бурга тепди, ётиб олибсиз? — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат
- Орқасига тепмоқ Воз кечиб ҳайдамоқ, қувмоқ. Дунё ялиниб келган вақтда шоҳ Машраб унинг орқасига тепган эканлар дунё ўзи бевафо, орқасига тепсанг арзийди. — Ойбек, Танланган асарлар
- Тилаб олган боламни эчки тепиб ўлдирди Зўрға, жуда қийинчиликлар билан эришган нарсасидан айрилганлик, маҳрум бўлганликни ифодаловчи мақол.
- Тўйдирганнинг қорнига тепмоқ Яхшилик, ҳиммат қилган, қўллаб-қувватлаганга ёмонлик билан жавоб бермоқ маъносидаги ибора. Энди тўйдирганнинг қорнига тепма-да. — А. Муҳиддин, Чап чўнтак
- Ўлганнинг устига (чиқиб) тепмоқ Бирор ёмон ҳолатнинг устига яна бошқаси юз бериши маъносидаги ибора. Колянинг ҳақорати қалбини наштардек тилган Фотима опага одамларнинг таънасини эшитиш ўлганнинг устига тепгандек бўлди. — Р. Файзий, Сен етим эмассанқўлингда хатинг бор, ўлганнинг устига чиқиб тепгандек, хат-хабар-сиз қўйма! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
ТЕПМОҚ
Оёқ билан зарб бермоқ.TEPMEK, TEKMELEMEK
тепмоқ
1. погов. пинать, лягать
отни тепмайди дема, итни қопмайди дема (букв. не думай, что лошадь не будет лягать, а собака не будет кусать) к собаке сзади подходи, а к лошади — спереди
2. топтать, притаптывать, утаптывать, затаптывать
- лой тепмоқ топтать глину, месить глину ногами
калта момом лой тепар маленькая моя тётя глину месит (Сакич — жевательная смолка)
тепдим, тепдим, теракка чиқдим пнул, топнул — и на тополь влез (Лестница)
3. биться (о сердце)
- сўзнинг (гапнинг) белига тепмоқ перебить (прервать) разговор на самом интересном месте
- ишнинг белига тепмоқ нанести серьёзный ущерб делу (работе).
тепмоқ
в kick, beat, tap with the foot, knead
- сўзнинг белига тепмоқ interrupt a conversation in the most interesting part
- ишнинг белига тепмоқ disrupt work at a critical moment
ТЕПМОҚ
tebiw, ayaq penen urıw
тепмоқ
вт treten
- тўпни тепмоқ den Ball treten