тенг
tengтенг
сфт. 1. Ўлчами, ҳажми, катта-кичиклиги, сони ва шу кабилар жиҳатидан ўхшаш, бир хил, баравар.
Тенг масофалар. Узунлиги тенг ёғочлар. Тенг еганни тангри севибди. — Мақол
Биз қачон ўқиймиз? деб Қамишкапанинг тенг ярми бўлган аёллар талаб қилса-ю, уларнинг талабини қондириш биринчи галда советнинг вазифаси эмасми? — П. Турсун, Ўқитувчи
Икки томони тенг бўлган учбурчак тенг ёнли учбурчак дейилади. — Геометрия
2. Ёши жиҳатидан баравар, тенгдош, тенгқур.
Тенг болалар.
Ўктамбой ҳам ўз тенглари ичида дуркун, орқасида олти пуд юк кўтариш билан мақтанадирган йигит. — А. Қодирий, Обид кетмон
3. Аҳамияти, тутган ўрни, мавқейи, нуфузи, ҳақ-ҳуқуқи ва шу кабилар жиҳатидан ўхшаш, бир хил, баравар.
Бу ерда у [Элмурод] биринчи марта ўзини бошқалар билан тенг одам ҳис қилар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Унинг [Умри] учун оламда ўзига тенг одам ёʻқ, у билган одамлар ё ўзидан паст, ё ўзидан юқори. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
Тўлиб етилган қиз энди унинг [йигитнинг[ кўз олдида тенги топилмас гўзал бўлиб қолди. — П. Турсун, Ўқитувчи
[Хуморхон:[ Бурунги вақтда эрларга чўри бўлган хотинлар ҳозир эрлар билан тенг. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар
4. Бир-бирига мос, мувофиқ, муносиб.
Тенгини топсанг, текин бер. — Мақол
Тенг-тенги билан, тезак қопи билан. — Мақол
Чин дўст туғишганинг билан тенг. — Мақол
Мен ҳеч сенинг тенгинг эмасман. Омоним бор — сени демасман. — Ҳ. Олимжон
Акаси муносиб, ахлоқли, одобли, ор-номусли йигит бўлса, бу қиз ҳам унинг тенги, муносиби эди. — Муштум
5. рвш. Бир-биридан қолишмай ёки ўз-май, айни бир пайтда, бир вақтнинг ўзида; баравар.
Улар тенг туғилган. Бу кўчатлар тенг экилган. Тенг ишламоқ.
Тоҳир-Зуҳра ҳолидан бир калима эшитинг: Ўқиб, ўйнаб бир боғда улғаяр эдилар тенг. — С. Абдулла, Тоҳир ва Зуҳра
6. кўм. взф. (3-шахс эгалик шаклида) Тенглик жиҳатдан ўхшатиш, қиёс маъносини билдиради; қатори.
Бу — қотмадан келган, қорача, лейтенант Султонов тенги йигит эди. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири
Анвар уз тенги болалар билан оз алоқа қилар, уларга кам аралашар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
[Оқилжон] Ўзи яхшигина, сиз тенги киши эди. — Ойбек, Танланган асарлар
Халқ тенги дам олмоқ — бу ҳуқуқимиз — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
- Тенг баравар Тенг баравар фойда олмоқ.
- Тенг бўлмоқ 1. Баравар икки ёки бир неча қисмга ажратмоқ; баравар тақсимламоқ. Қовунни олти кишига тенг бўлмоқ. Ёнғоқларни болаларга тенг бўлиб бермоқ;Мана, ўша қадимий чўл Бахшилар: Унча-мунча ер унга енг бўлмас, енг бўлса ҳам, тенг бўлмас, деб атаган чўл. — А. Пўлат, Чўлдаги машъалКейин ўғлининг қўлтиғидан олиб, бир четга тортди: — Булар билан тенг бўл-манг, ўғлим. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Тенг келмоқ Маҳалладаги турли қизиқчиликлар ва ҳазилвонликларда Юсуфжонга тенг келадиган ёʻқ эди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқОдамлар завқ билан ҳазил қилишди: — Сизга тенг келиб бўладими? Сиздан йиқилиб, бир ҳафта белимизни ололмай юрмайлик тағин, қўйинг-е. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Тенг кўрмоқ (ёки қарамоқ) 1. Аҳамияти, мавқейи, мартабаси ва шу кабилардан қатъий назар, бир хил муносабатда бўлмоқ. Дадамиз ҳаммамизни тенг кўрар эдилар;Ҳадемай, масъулият ҳиссини ғурур енгди: Бўтабой ҳеч кимни ўзига тенг кўрмайдиган бўлиб қолди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Тенг шерик Тенг фойдаланиш, тенг бўлиб олиш шарти билан тузилган шерикчилик.
- Тенги ёʻқ Мос тушадигани, монанди, тенг келадигани ёʻқ; ягона. Орол бўйидаги кўчманчи қабилаларга ақл-фаросатда тенги ёʻқ, ҳуснда танҳо Олтиной исмли аёл бошчилик қилар экан. — Ўзбекистон қўриқлари— Ерни ковлаш ишлари бўлса, мана бу оғайниларга қўйиб бера-сиз, — деди ёш чўпон чап қаторда ўтирган ака-укаларни кўрсатиб, — қудуқ қазишда буларнинг тенги ёʻқ. — Мирмуҳсин, Меъмор
- Тупроқ билан тенг қилмоқ 1. Ер билан яксон қилмоқ, вайрон қилмоқ. Уруш кўп шаҳар ва қишлоқларни тупроқ билан тенг қилди;[Ғофир:] Мен ҳали келиб-келиб одамгарчиликни, диёнатни, номусни тупроқ билан тенг қилган сиздай разил, хотинфуруш қўшмачилар олдида шунчалик паст тушдимми?! — Ҳамза, Бой ила хизматчи