шира
shiraшира И
от 1. Ҳўл мева ва полиз экинлари ҳосили пишиб етилиши билан улар таркибида ҳосил бўладиган ширин суюқлик; шарбат.
Узумнинг шираси. Қовун шираси.
У [қози домла] бир неча лаҳзада косани тушириб, юпқа пўстлоқ ичидан шираси томиб кетгудай бўлиб турган шафтолига қўл урди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Қовун пишди, анор қизарди сенга атаб қўйган узумларим халта ичида шира боғлаб ётибди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
2. Ўсимликлар танасида бўладиган суюқлик, намлик.
Эргаш барг шираси сингиб кетган қадоқ кафтига боқди. — А. Мухтор, Чинор
3. Инсон ёки ҳайвон организми ҳужайраларида бўладиган суюқлик.
Баъзи безлар ўзидан шира чиқариб туради.
Булар [баъзи овқатлар] ошқозон ости бези шираларининг кўп-кам чиқарилишига ёки ошқозон ва ичакларнинг ҳаракатига таъсир қилади. — Н. Исмоилов, Касалларни парвариш қилиш
4. с. т. Кўкнор пўстини сувда эзиб тайёрланган, кайф берадиган ичимлик.
5. кўчма Бирор асар, гап, сўз ва шу кабиларга хос мазмун, маъно.
Гапининг шираси ёʻқ одам,
Бир халқ тилидаги асар иккинчи халқ тилига шу асарнинг бутун фазилати, шираси, жозибаси саклланиб таржима қилингандагина мақсадга эришилади. — Газетадан
6. кўчма Оҳангдорлик, жарангдорлик; ёқимлилик (овоз ҳақида).
Овознинг шираси қочган, кексалик. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
- Кўзини шира босмоқ Кеккайиб, \еч кимни танимай, менсимай қўймоқ. Ёзнинг ноз-у неъматлари ғанимат, сендан дарак ёʻқ. Ё бригадир бўлиб, кўзингни шира босдими? — Н. Ёқубов, Бўсағада
- Шира тортмоқ (ёки боғламоқ) 1. Шира ҳосил қилмоқ, шира тўпламоқ ( Узумлар шира боғлабди\Мошхўрда шира тортди. Сумалак кўп қайнаб, шира боғлаб қолди;— Ҳозир Шерозийнинг овози айни шира боғлаган пайт, донғи Хоразмга тарқалган, — деди Собир ака. — Ж. Шарипов, Хоразм
шира ИИ
от 1. Ўсимлик ширасини сўриб озиқланадиган майда текинхўр ҳашарот; ўсимлик бити.
Бу йил қовунга шира тушди. Ширага қарши курашда кимёвий дориворлардан фойдаланиш lozim.yash
Шира кўп касофат нарса: ғўзанинг ёш баргларига ёпишдими, уни бужмайтириб қўяди, қанча-қанча ҳосили нобуд бўлади. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
2. Ўсимлик бити ҳаёт фаолияти натижасида ўсимлик баргларида ҳосил бўладиган ёпишқоқ ялтироқ суюқлик.
ШИРА
Хўл мева ва полиз экинлари пишиб етилиши билан улар таркибида ҳосил бўладиган ширин суюқлик.ÖZSU, SU, ŞİRE
шира И
сок, сусло
- шира боғламоқ 1) наливаться соком; вызревать (о плодах); 2) довариваться (о пище); 3) перен. набирать силу,
шира ИИ
тля
шира И
н juice, sap; (opium) poppy seed extract, intoxicating drink made from the extract
шира ИИ
н зоол. aphid, plant louse
ШИРА
1. shire, sherbet
2. ósimlikler denesinde bolatuǵın suyıqlıq, ıǵallıq, shayır
3. adam yaki haywan organizmi kletkalarında bolatuǵın suyıqlıq
4. kóknar qabıǵın suwda ezip tayarlanǵan, más
шира
Saft m
олма шираси Obstsaft m
узум шираси Traubensaft m