shira
шираshira I
ot 1. Hoʻl meva va poliz ekinlari hosili pishib yetilishi bilan ular tarkibida hosil boʻladigan shirin suyuqlik; sharbat.
Uzumning shirasi. Qovun shirasi.
U [qozi domla] bir necha lahzada kosani tushirib, yupqa poʻstloq ichidan shirasi tomib ketguday boʻlib turgan shaftoliga qoʻl urdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Qovun pishdi, anor qizardi senga atab qoʻygan uzumlarim xalta ichida shira bogʻlab yotibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Oʻsimliklar tanasida boʻladigan suyuqlik, namlik.
Ergash barg shirasi singib ketgan qadoq kaftiga boqdi. — A. Muxtor, Chinor
3. Inson yoki hayvon organizmi hujayralarida boʻladigan suyuqlik.
Baʼzi bezlar oʻzidan shira chiqarib turadi.
Bular [baʼzi ovqatlar] oshqozon osti bezi shiralarining koʻp-kam chiqarilishiga yoki oshqozon va ichaklarning harakatiga taʼsir qiladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish
4. s. t. Koʻknor poʻstini suvda ezib tayyorlangan, kayf beradigan ichimlik.
5. koʻchma Biror asar, gap, soʻz va shu kabilarga xos mazmun, maʼno.
Gapining shirasi yoʻq odam,
Bir xalq tilidagi asar ikkinchi xalq tiliga shu asarning butun fazilati, shirasi, jozibasi sakllanib tarjima qilingandagina maqsadga erishiladi. — Gazetadan
6. koʻchma Ohangdorlik, jarangdorlik; yoqimlilik (ovoz haqida).
Ovozning shirasi qochgan, keksalik. — A. Muxtor, Opa-singillar
- Koʻzini shira bosmoq Kekkayib, \yech kimni tanimay, mensimay qoʻymoq. Yozning noz-u neʼmatlari gʻanimat, sendan darak yoʻq. Yo brigadir boʻlib, koʻzingni shira bosdimi? — N. Yoqubov, Boʻsagʻada
- Shira tortmoq (yoki bogʻlamoq) 1. Shira hosil qilmoq, shira toʻplamoq ( Uzumlar shira bogʻlabdi\Moshxoʻrda shira tortdi. Sumalak koʻp qaynab, shira bogʻlab qoldi;— Hozir Sheroziyning ovozi ayni shira bogʻlagan payt, dongʻi Xorazmga tarqalgan, — dedi Sobir aka. — J. Sharipov, Xorazm
shira II
ot 1. Oʻsimlik shirasini soʻrib oziqlanadigan mayda tekinxoʻr hasharot; oʻsimlik biti.
Bu yil qovunga shira tushdi. Shiraga qarshi kurashda kimyoviy dorivorlardan foydalanish lozim.yash
Shira koʻp kasofat narsa: gʻoʻzaning yosh barglariga yopishdimi, uni bujmaytirib qoʻyadi, qancha-qancha hosili nobud boʻladi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
2. Oʻsimlik biti hayot faoliyati natijasida oʻsimlik barglarida hosil boʻladigan yopishqoq yaltiroq suyuqlik.
SHIRA
Xoʻl meva va poliz ekinlari pishib yetilishi bilan ular tarkibida hosil boʻladigan shirin suyuqlik.ÖZSU, SU, ŞİRE
shira I
сок, сусло
- shira bogʻlamoq 1) наливаться соком; вызревать (о плодах); 2) довариваться (о пище); 3) перен. набирать силу,
shira II
тля
shira I
n juice, sap; (opium) poppy seed extract, intoxicating drink made from the extract
shira II
n zool. aphid, plant louse
SHIRA
1. shire, sherbet
2. ósimlikler denesinde bolatuǵın suyıqlıq, ıǵallıq, shayır
3. adam yaki haywan organizmi kletkalarında bolatuǵın suyıqlıq
4. kóknar qabıǵın suwda ezip tayarlanǵan, más
shira
Saft m
olma shirasi Obstsaft m
uzum shirasi Traubensaft m