Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

САМОВОСПЛАМЕНЕНИЕ

русча
2 та луғатда учрайди ЖСОН Барча қидирув натижалари
Фавқулодда вазиятлар луғати русча

САМОВОСПЛАМЕНЕНИЕ

резкое самоускорение экзотермических химических реакций, начальная стадия горения. Происходит при определенных (критических) условиях (температура, размеры реакционного сосуда и др.) из-за того, что выделение тепла в ходе реакции превышает его отдачу в окружающую среду.Ўз-ўзидан алангаланиш – экзотермик кимёвий реаксияларнинг кескин ўз-ўзидан тезлашиши, ёнишнинг бошланғич боскичи. Аник (критик) шароитларда (харорат, реаксия идишининг ўлчамлари ва бошқ.) реаксия давомида иссиклик ажралиб чикиши унинг атроф муҳитга узатилиш даражасидан ошиб кетиши сабабли содир бўлади.

Нефт ва газ саноати изоҳли луғати русча

САМОВОСПЛАМЕНЕНИЕ

маълум шароитда олов ёки қизиган жисм билан бевосита боғланмай ёнадиган аралашманинг алангаланиши. Табиатда Ў.-ў.а. иссиқли ёки занжирли бўлади. Иссиқли Ў.-ў.а. сабабининг сифат шакли тўғрисидаги тушунча Я.Вант-Гофф (1883) томонидан таърифланган. Иссиқли Ў.-ў.а. назариясини Н.Н.Семёнов (1928) ишлаб чиққан. Секин ўтаётган экзотермик реаксияда ажралиб чиқаётган иссиқлик ташқи муҳитга тарқалади, температура, босим ва иссиқлик тарқалишининг маълум шароитида иссиқлик ташқи муҳитга тарқалишга улгурмайди, натижада реаксия зонасида температура тўхтовсиз кўтарилади. Температуранинг ўсиши билан реаксия ва иссиқликнинг ҳосил бўлиш тезлиги кўпаяди. Шунингдек, иссиқлик тарқалиш тезлиги ҳам ошади, лекин у реаксия тезлигига нисбатан секинроқ бўлади. Ажралиб чиқаётган иссиқликнинг тарқалиш тезлигидан ошиб бораётган температура Ў.-ў.а. температураси деб аталади. У кимёвий аралашманинг таркиби ва иссиқлик тарқалиш шароитига боғлиқ. Ўз-ўзидан алангаланиш температурасидан бошлаб аралашма ўз-ўзидан исишининг тўхтовсиз ўсиши ва реаксиянинг ўз-ўзидан тезлашиши вужудга келади, натижада Ў.-ў.a.ga ёки портлашга сабаб бўлади. Иссиқли Ў.-ў.а. назарияси, агар ёнувчи газ аралашмаси иссиқлик кўрсаткичлари (иссиқлик самараси, иссиқлик ўтказувчанлиги) ва ёниш реаксияси кинетикаси (тезлик константаси, фаоллашиш энергияси) берилган бўлса, Ў.-ў.а. температурасини ҳисоблашга имкон беради. Занжирли алангаланиш назарияси Семенов (1928) фикрича, ташқи шароитда занжирнинг тармоқланиш тезлиги, унинг узилиш тезлигидан ортиқ бўлади. Бунда секин кечаётган реаксия ўз-ўзидан тезлашиб кетади. Аралашманинг температурасини унчалик аҳамияти бўлмайди. Аралашманинг температураси ўзгармасдан ушлаб турилганда ҳам, занжирнинг тармоқланиши ҳисобига реаксия ўз-ўзидан тезлашиб давом этади. Ў.-ў.a.ning иссиқли ва занжирли турларининг биргаликда содир бўладиган комбинациялашган тури кенг тарқалган. Иссиқли ва занжирли Ў.-ў.а. назарияларининг миқдорий хулосалари, оксидланиш ва хусусан, ёниш билан боғлиқ бўлган ишлаб чиқариш ҳисобларида катта амалий аҳамиятга эга., Ўз-ўзидан алангаланиш

Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш