РЕАГЕНТ КАРБОКСИМЕТИЛЦЕЛЛЮЛОЗОВЫЙ (КМЦ)

oqish rangli kukun boʻlib, sellyulozani monoxloruksus kislotasi bilan qayta ishlash orqali olinadi. Birinchi marotaba 1933 yili Gubkin nomidagi GP va MINXda ishlab chiqarilgan. Suvda sekin eriydi, 1% ga yaqin sulfanol qoʻshib suvda eruvchanligini oshirish mumkin. KMS Oʻzbekistonda 1950 yildan, AQSHda 1944 yildan ishlatilgan. KMS reagentining sifati va amaliy qoʻllanishi uning polimerlanish va almashinuv darajasiga bogʻliq. Birinchisi qancha katta (>50) boʻlsa, eritmaning suv beruvchanligi shuncha pasayadi, ikkinchisi — KMS suvda shuncha yaxshi eriydi. Temperatura 130°S ga yaqinlashganda uning moʻtadilligi pasayadi, shu sababli unga har xil moddalar: fenol, fenoloformaldegidli va fenololigninli smolalar, aminlar qoʻshib temperaturaga nisbatan (130÷200°S) turgunligi oshiriladi. KMS reagentining quyidagi xillari mavjud: a) qovushqoq KMS—250 —, Karboksimetilsellyulozali reagent (KMS)