қутулмоқ

фл. 1. Кўнгилсиз, оғир, хавфли ва шу кабилар ҳолдан халос бўлмоқ.

Хижолатликдан қутулмоқ. Хавф-хатардан қутулмоқ. Касалликдан қутулмоқ. Ташвишдан қутулмоқ.

Сен қутулдинг қайғу, ҳасратдан. — Ғайратий

Босиб келаётган ғашликдан қутулиш учун, чамадонидан икки-учта китобини олди. — Х. Султонов, Онамнинг юрти

2. Сақланмоқ, омон қолмоқ.

Бир ўлимдан қутулдим. Қордан қутулиб, ёмғирга тутилмоқ.

Сиз ўйлаган қадар осон эмас, афандим, гуноҳдан қутулиб кетишингиз. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Комил балони билади, — деб ўйлади ичида бек, — Менинг қорабайиримдан қочиб қутулди у тулки! — Ҳ. Ғулом, Машъал

3. Банди, тутқун каби ҳолатдан бўшамоқ, бўшаб чиқмоқ; озод бўлмоқ.

[Ёʻлчи] Қамоқдан қутулиб чиқса, уни бир кўрсам. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Ташлаб, тарк этиб, барҳам бериб ёки воз кечиб халос бўлмоқ.

Чекишдан қутулди. Ёмон одатларидан қутулди.

Агар шу ҳол-да давом эта берсаларинг, икковларингга ҳам баравар жавоб бериб, қутуламан! А. — Қодирий, Ўтган кунлар

5. Режадаги иш, вазифа ва шу кабиларни бажармоқ, тугатмоқ, амалга оширмоқ.

Тўйнинг юмушларидан эндигина қутулган Ёʻлчи тўққиз ёғочли уйда ёлғиз ўтирар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Зиммадаги бурч, қарз кабилардан ҳисоб-китоб билан узилмоқ.

Нега қутулар экансан! Дадамнинг ҳақларини бериб, ундан кейин қутуласан. А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Шундай қилиб, бой икки юз минг сўм учун берадиган закотдан қутулди — Ойбек, Танланган асарлар

Қарзимиздан қутулсак, худога шукур, қутулмасак, яна бой елкамизда-да. — Шарқ юлдузи

7. с. т. Кўзи ёримоқ; бўшанмоқ, туғмоқ (ҳомиладор аёл ҳақида).

Эсон-омон қутулдингизми, Салимахон, уй билан бўлиб, қут-лагани ҳам келолмасам-а. — Р. Файзий, Сен етим эмассан