{"headword": "qutulmoq", "key": "qutulmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Koʻngilsiz, ogʻir, xavfli va shu kabilar holdan xalos boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Xijolatlikdan qutulmoq. Xavf-xatardan qutulmoq. Kasallikdan qutulmoq. Tashvishdan qutulmoq.", "source": ""}, {"text": "Sen qutulding qaygʻu, hasratdan.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Bosib kelayotgan gʻashlikdan qutulish uchun, chamadonidan ikki-uchta kitobini oldi.", "source": "X. Sultonov, Onamning yurti"}]}, {"order": 2, "text": "Saqlanmoq, omon qolmoq.", "examples": [{"text": "Bir oʻlimdan qutuldim. Qordan qutulib, yomgʻirga tutilmoq.", "source": ""}, {"text": "Siz oʻylagan qadar oson emas, afandim, gunohdan qutulib ketishingiz.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha."}, {"text": "Komil baloni biladi, — deb oʻyladi ichida bek, — Mening qorabayirimdan qochib qutuldi u tulki!", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}]}, {"order": 3, "text": "Bandi, tutqun kabi holatdan boʻshamoq, boʻshab chiqmoq; ozod boʻlmoq.", "examples": [{"text": "[Yoʻlchi] Qamoqdan qutulib chiqsa, uni bir koʻrsam.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 4, "text": "Tashlab, tark etib, barham berib yoki voz kechib xalos boʻlmoq.", "examples": [{"text": "Chekishdan qutuldi. Yomon odatlaridan qutuldi.", "source": ""}, {"text": "Agar shu hol-da davom eta bersalaring, ikkovlaringga ham baravar javob berib, qutulaman! A.", "source": "Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 5, "text": "Rejadagi ish, vazifa va shu kabilarni bajarmoq, tugatmoq, amalga oshirmoq.", "examples": [{"text": "Toʻyning yumushlaridan endigina qutulgan Yoʻlchi toʻqqiz yogʻochli uyda yolgʻiz oʻtirar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 6, "text": "Zimmadagi burch, qarz kabilardan hisob-kitob bilan uzilmoq.", "examples": [{"text": "Nega qutular ekansan! Dadamning haqlarini berib, undan keyin qutulasan. A.", "source": "Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Shunday qilib, boy ikki yuz ming soʻm uchun beradigan zakotdan qutuldi", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Qarzimizdan qutulsak, xudoga shukur, qutulmasak, yana boy yelkamizda-da.", "source": "Sharq yulduzi"}]}, {"order": 7, "text": "Koʻzi yorimoq; boʻshanmoq, tugʻmoq (homilador ayol haqida).", "examples": [{"text": "Eson-omon qutuldingizmi, Salimaxon, uy bilan boʻlib, qut-lagani ham kelolmasam-a.", "source": "R. Fayziy, Sen yetim emassan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/qutul"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "252"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Koʻngilsiz, ogʻir, xavfli va sh.k. holdan chiqmoq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Boʻshamoq, ozod boʻlmoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҚУТУЛМОҚ", "raw_meaning": "KURTULMAK 1.Кўнгилсиз, оғир, хавфли ва ш.к. ҳолдан чиқмоқ. 2.Бўшамоқ, озод бўлмоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "561"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qutulmoq", "raw_meaning": "избавляться, освобождаться; спасаться."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "607"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qutulmoq", "raw_meaning": "v free oneself; get free 2) escape, release, dispose (get rid) of"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QUTULMOQ", "raw_meaning": "1. qutılıw, azat bolıw; 2. saqlanıw, aman qalıw; 3. tamamlaw, ámelge asırıw; 4. bosanıw."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "140"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "qutulmoq", "raw_meaning": "sich befreien von D, sich retten von, D"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь-справочник словесного управления", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Терминологический", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "256"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Men bu fikrdan (nimadan?) qutula olmayapman.", "source": ""}, {"text": "Я не могу избавиться от этой мысли (от чего?).", "source": ""}, {"text": "I cannot get rid of this thought (what ... of?).", "source": ""}, {"text": "Ich kann den Gedanken (was?) nicht loswerden.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "866. қутулмоқ ЧК", "raw_meaning": "Мен бу фикрдан (нимадан?) қутула олмаяпман. избавиться от РП: Я не могу избавиться от этой мысли (от чего?). to get rid of smth.: I cannot get rid of this thought (what ... of?). loswerden A: Ich kann den Gedanken (was?) nicht loswerden."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "207"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "освобождаться", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Қутулмоқ", "raw_meaning": "освобождаться, избавляться, спасаться to get rid of smth; to give up; to quit; to sur-vive se libérer, se débrasser, s'affranchir; se sauver تَخَلَّصَ مِنْ، سَلِمَ (يَسْلَمُ) مِنْ، نَجَا (يَنْجُو) مِنْ"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь «Кутадгу билиг»", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "281"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qutulmoq", "examples": [{"text": "Učuylï yorïylï suw ičrä balïq qutulmaz seniŋdin", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "QUTUL=", "raw_meaning": "qutulmoq - спасаться - get free. Učuylï yorïylï suw ičrä balïq qutulmaz seniŋdin - Uchadigan, yuradigan, suv ichra yuradigan baliqlar ham Sendan qochib qutulolmaydi - ни летающие, ни бегающие, ни рыбы в воде, не спасутся от тебя - neither flying, nor running fish in the water, will not be saved from you (QBK, 320₅)."}}]}