қўй

ҚЎЙ 1 гўнгг, жун, сут олиш учун боқиладиган жуфт туёқли сутемизувчи уй ҳайвони'. Семиз қ ў й н и н г умри калта (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шун — дай маънони англатган бу от қой (Девон, ИИИ, 155; ДС, 453), қон (Девон, ИИИ, 154), қож (ДС, 453) шаклларида талаффуз қилинган; қоюн, қойïн шакллари ҳам кел— тирилган (ДС, 453). Охирги икки сўздаги -н қўшимчаси кичрайтириш—эркалаш маъносини ифодаласа керак. Маҳмуд Кошғарий бу сўзнинг қон шакли й ундошининг н ундоши билан алмашинуви натижасида ҳосил бўлга — нини таъкидлайди (Девон, ИИИ, 154); бу сўзнинг қож, қой шакллари маънода фарқланиб, қой шакли ' совлиқ' маъносини, қож шакли 'қўчқор' маъносини англата бошлаган (Девон, И, 311)