qoplamoq
қопламоқqoplamoq I
fl. 1. Ustini yoki hamma yogʻini qamramoq, burkamoq, bosmoq.
Koʻk yuzini bulut qopladi. Xonani tutun qopladi. Butun borliqni qorongʻilik qopladi.
2. Sathini, yuzasini, betini egallamoq; band qilmoq.
Suv betini muz qopladi. Qirlarni yam-yashil maysalar qopladi. Dalalarni qor qopladi.
Ustini qovjiroq oʻtlar, sargʻish qamishlar qoplagan koʻhna qabrlar aro kezdi. — S. Siyoyev, Avaz
3. koʻchma Qamrab, egallab olmoq (mavhum narsalar haqida).
Uning boshini turli fikrlar, rejalar qopladi. — Oybek, Navoiy
Murodning qalbini xijolat aralash sevinch qopladi. — T. Ashurov, Oq ot
Eʼzozxonning koʻnglini allaqanday shubhalar, sovuq vahimalar qoplab, oʻzini behol sezdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Qiz butun vujudini toʻsatdan qoplagan ogʻriq bilan onasini xotirlaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. Biror narsa sirtini, betini, ustini boshqa narsa bilan oʻramoq, sirtiga, betiga, ustiga boshqa narsa sirmoq, yopishtirmoq, toʻshamoq, yotqizmoq.
Devorga marmar plitalar qopladik. Divanga duxoba qoplamoq. Yoʻlni asfalt bilan qoplamoq.
5. Toʻsmoq, berkitmoq; egallamoq.
Qoʻli bilan ogʻzi-burnini qoplamoq.
Safarov supadagi kigizni tortib, alanganing ustini qopladi-da, yugurib, tashqariga chiqdi. — A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishi
Eshik ochilib, barzangiday yigit chiqdi, gavdasi bilan eshikni qopladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Moʻysafid domla butun devorni qoplagan katta doskaga temalarni yozishga kirishdi. — O. Yoqubov, Muqaddas
6. Talab, ehtiyojga yetarli boʻlmoq.
Ularning topgan pullari roʻzgʻor ehtiyojini zoʻrgʻa qoplardi. — S. Abdulla, Mavlono Muqimiy
Yashinning daromadi ehtiyojimizni qoplamasdi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman
7. koʻchma Yoʻqotilgan yoki yetishmaydigan narsa oʻrniga oʻrin boʻlmoq, oʻrnini toʻldirmoq, bosmoq.
Zararni qoplamoq. Qarzni qoplamoq.
Dehqonning ming mashaqqat bilan ekib olgan hosili xarajatni qoplay olmasdi. — N. Safarov, Olovli izlar
Shuning uchun butun chiqimini qoplaydigan davlat toʻplamasa boʻlmaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Koʻrpa qoplamoq 1. Koʻrpa tikmoq, koʻrpa tayyorlamoq. Toʻy uchun yangi koʻrpalar qoplamoqchi boʻladilar, partoʻshaklar olmoqchi boʻladilar. — A. Qodiriy, Utgan kunlarUnsin xola qizining uch yangi koʻrpasini qop-lab, qaviqdan chiqardi. — A. Hayitmetov, Unsin xola
- Yuziga (yoki betiga) charm qoplamoq
qoplamoq II
fl. Qopga solmoq, qopga joylamoq.
Bugʻdoy qoplamoq.
Bu kishilar sabzi kovlab, qoplamoqda edilar. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola