қийиқ
qiyiqқийиқ И
от 1. Мато, қоғоз ва шу кабилардан одатда учбурчак шаклда қийиб олинган парча ёки ортиб қолган қийинди, қийқим.
Қоғоз қийиқлари.
Дераза ойналарига турли шаклда қийиқ қоғозлар ёпиштирилган. — Ойбек, Қуёш қораймас
2. Бир томони баланд, бир томони паст; қия, қийғоч, қийшиқ.
Йиғилган пулларни яктагининг қийиқ чўнтагига солиб, хайрлашиб жўнади. — Ҳ. Нуъмон ва А. Шораҳмедов, Ота
[Кумуш] Айвон устунига суянгач, қора қийиқ қошларини чимириб, кўча ёʻлак томонга қаради. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
3. Қисиқ ёки сузук; қисилган ёки сузилган, қийғоч (кўз ҳақида).
Чорбоғнинг қоқ ўртасига қурилган баланд шийпон зиналаридан ўрта ёшли, миқтидан келган, қийиқ кўзли бир киши тушиб келаётган эди. — М. Осим, Ўтрор
4. кўчма Гапга кўнмайдиган, тутган ерини кесадиган; ўжар, қайсар.
Қийиқ бола.
Мулла Икром қийиқ одам бўлганиданми ёки касби шуни лозим кўрганиданми, муросага унамади. — Ойбек, Танланган асарлар
Қийиғимни боғламади — қийиқ экан, Боқсам — кўзи шўх-у қоши қуюқ экан. — Т. Тўла.
5. кўчма Камчилик, нуқсон, хато.
Агаповнинг сени менсимай пичинг қилиб, гапингдан қийиқ топиб ўтириши бежиз бўлмаса керак. — И. Раҳим, Ихлос
Унинг ҳар бир ишидан қийиқ топишга уринар эди. — Р. Азизхўжаев, Яшил чайла
- Қийиқ гап Бўлмағур, тескари, қинғир гап. Гарчи кўнглига қийиқ гап келмаган бўлса ҳамки, шундай ёш жувонда ўқиш ўзи учун ғайритабиийдек кўринар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Қилдан қийиқ ахтармоқ (ёки топмоқ) Тўғри гапдан, ишдан хатолик изламоқ; ёʻқ жойдан камчилик топишга ҳаракат қилмоқ ёки топмоқ. Ҳар қайсимиз битта одамча ўлиб-тирилаётган бўлсаг-у, қилдан қийиқ ахтариб, звеномизни тошбақа қилиб, газетага чиқаришса. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар
қийиқ ИИ
от Одатда белга боғлаш учун атрофига гул тикилган тўртбурчак мато; белбоғ, қийиқча.
Лас қийиқ. Шоҳи қийиқ.
[Ғози] Қишда беқасам тўн устидан шоҳи қийиқ боғлар, ёзда эса пилта ёқали оқ яктакни белбоғсиз киярди. — И. Раҳим, Ихлос
Хадича хола, бундан яқин олти ой бурун келганида, бир қийиқ беҳи олиб келди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари