qirq
қирқqirq I
QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan
1. snq son 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch
Qirq kishi
Qirq metr gazmol
Qirq soʻm pul
Qirq tonna yuk
Qirqdan uchni ayirmoq
Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol
Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol
Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol
Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
2. etn. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim
Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964
qirq II
QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan
Oʻzbek xalqining tarkibiga kirgan yirik qabilalardan biri
qirq
- vierzig; qirq marta vierzig Mal
qirq
1. погов.загадка сорок
qirqiga chidagan qirq biriga ham chidaydi перенёсший сорок перенесёт и сорок первое (т.е. кто много терпел, тот сможет еще потерпеть)
qirq hujrada qizil qizlar в сороках светлицах красные девицы (Гранат)
2. рел. поминки и оплакивание покойника на сороковой день после смерти
- qirq kokil (qiz) девушка с сорока косичками, златокудрая девица; красавица.
qirq
num. forty
QIRQ
qırq
qirq
arabchaأربعين, arba'iiynruschaсорокinglizchaForty
QÏRQ
qirq (raqam)ruschaсорокinglizchaforty
Yašïŋ qïrqta kečsä yoshing qirqdan o‘tsa – когда тебе за сорок [лет] – when you are over forty [years]