qayishmoq
қайишмоқqayishmoq
fl. 1. ayn. Mayishmoq.
Otning ingichka beli sal qayishib, uning ustidagi chavandoz asta chayqaldi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Mingboshining buyrugʻi, erining gʻazabli hayqirigʻi bilan qaddi bukilib, oyoqlari qayisha boshlagan Joʻraxon bir necha zum oʻzini yoʻqotib turdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
2. Tob tashlamoq, bukilmoq.
Taxta qayishib qolibdi.
3. koʻchma Biror ishga boʻy bermoq, egilmoq.
Bas endi, yota berma. Sal mehnatga ham qayish. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
asta-sekin uy yumushlariga qayishyapti bechora. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi
4. koʻchma Jon kuydirmoq; boʻlishmoq.
Mansurqori aka kambagʻal oiladan boʻlgani uchun, albatta, oʻz kambagʻalga qayishardi. — N. Safarov, Olovli izlar
Bir xil qizlar bor, qiyin ahvolga tushgan yigitga koʻproq qayishadi. — P. Qodirov, Qadrim
- Beli qayishmoq 2. Beli tolib uvushib, qotib qolmoq. Koʻzlaringiz xiralanib, belingizdan kuch ketgan-da, yelkangiz bukchayib, belingiz qayishganda, ogʻir ishga buyurganlari toʻgʻrimi, axir. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliNigora egarda engashib oʻtirganidan qayishib qolgan belini endi rostlagan ham ediki, qarshidagi butalar orqasidan bir koʻppak otilib chiqdi. — S. Anorboyev, OqsoyYerni belingiz qayishib topganingizda, joningiz achir edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
- Qovurgʻasi qayishmoq Achinmoq, kuyinmoq. Singlim uchun qovurgʻam Qayishadi, yor-yor. — Oq olma, qizil olma.Yigitsan, qovurgʻam senga qayishadi — Murodxon
qayish I
QAYISH ' uzun charm tasma', 'kamar'. "Qani, ketdik", — dedi—da, yelkasidagi miltihning h a y i sh in i toʻgʻrilab oldi (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ' hayvon terisidan qirqib tayyorlanadigan kamar' maʼnosini anglatgan bu ot asli qażïsh tarzida talaf — fuz qilingan (Devon, I, 350); keyinroq ż undoshi y un — doshiga, qozirgi oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga al — mashgan, ï unlisining qatgiqlik belgisi yoʻqolgan: qażïsh > qayïsh > qäyish. Bu ot asli qadimgi turkiy tildagi qay— fyuʼlining (ДС, 406) 'bukil—' maʼnosidan -(ï)sh qoʻshimchasi bilan yasalgan boʻlsa kerak
1. Pardozlanmagan, yaxshi ishlov berilmagan xom charm; past navli charm
[Sipohlar] Oq qayishdan kamar, soʻliga qilich osilib, oʻng tomoniga toʻpponcha qistirilgan, har qatorda toʻrttadan otliq kelmoqda edilar — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Davidboy uzun qayish qamchisini havoga koʻtarib, jilovni boʻshatdi, otlar oldinga intilib, taraq-turuq bilan yoʻrtib ketdi — Sherali Toshmatov, Erk qushi, 1961
2. Turli maqsadlar uchun ishlatiladigan uzun charm tasma (kamar, tirkish, bogʻich va sh.k.)
Oʻktam etigini askarcha qunt bilan tozalab, qayishni boʻshatib, koʻrpachaga oʻtirdi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
-Ular bir-birlarini qoʻllashadi: yasovulboshini qozikalon, qozikalonni xon, - dedi [Avaz] ustarasini qayishga qayrab turib — Jumaniyoz Sharipov, Xorazm
Badia otining oldiga kelib, uni erkaladi, egar, jabduq urib, qayishlarini mahkamlab bogʻladi — Mirmuhsin, Meʼmor
qayish II
QAYISH ' uzun charm tasma', 'kamar'. "Qani, ketdik", — dedi—da, yelkasidagi miltihning h a y i sh in i toʻgʻrilab oldi (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ' hayvon terisidan qirqib tayyorlanadigan kamar' maʼnosini anglatgan bu ot asli qażïsh tarzida talaf — fuz qilingan (Devon, I, 350); keyinroq ż undoshi y un — doshiga, qozirgi oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga al — mashgan, ï unlisining qatgiqlik belgisi yoʻqolgan: qażïsh > qayïsh > qäyish. Bu ot asli qadimgi turkiy tildagi qay— fyuʼlining (ДС, 406) 'bukil—' maʼnosidan -(ï)sh qoʻshimchasi bilan yasalgan boʻlsa kerak
shv. Xamir ovqatning bir turi: suvda pishirilgan xamirni suzma yoki qatiq bilan aralashtirib yeyiladi
QAYISH
Turli maqsadlar uchun ishlatiladigan uzun charm tasma (kamar, tirkish, bogʻich va sh.k.).KAYIŞ
QAYISHMOQ
1. Egilmoq, bukilmoq.EĞİLMEK
2. Biror ishga boʻyin bermoq, egilmoq.MEYİLLENMEK
qayish
ремень
yer tagida qizil qayish под землёй красный ремешок (Корни шелковицы)
qayish
n strap, leatherband belt
QAYISH
1. teri, islew berilmegen teri, tómen sortlı teri
2. qayıs, tesma
3. awqat túri
QAYISHMOQ
qayısıw, mayısıw, iymeyiw
qayish
Tragriemen m, Schleppseil n