qattiq

sft. 1. fiz. Odatdagi sharoitda oʻz shakli va hajmini saqlaydigan.

Qattiq jism. Qattiq modda. Qattiq va suyuq yoqilgʻilar.

2. Umuman, shakl oʻzgarishlariga, tashqi taʼsirga yaxshi qarshilik koʻrsatadigan; sindirish, ushatish, kesish qiyin boʻlgan.

Qat-tiq yogʻoch.

Bu yoqning toshi u yerniki singari qattiq, yaxlit emas, juda boʻsh, gʻoʻrasha edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Shu tosh qurutni talashasizlar. Mana, koʻrdinglarmi, qattiq — tishlaringni ushatadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Eng nozik nihollar ham toshday qattiq yerni, qoyalardagi yoriqlarni yorib, oʻsib chiqadi. — Gazetadan

3. Badanga, qoʻlga botadigan; salga ezilmaydigan, bosilmaydigan.

Qattiq oʻrin. Qattiq xamir.

U [Toʻlagan aka] tikanday qattiq soqolini Sidiqjonning yuziga ishqab pichirladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Mahkam, mustahkam, pishiq.

Belbogʻni qattiq bogʻlamoq.

Xoliqov oʻrnidan turib, unga peshvoz chiqdi va qattiq qoʻl qisib koʻrishib, kresloga taklif qildi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Endi gap shu: oyoqni qattiq tirang nasiyani tezroq undiring. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Belgi darajasi yuqori (ortiq) boʻlgan; kuchli, zoʻr, juda.

Qattiq tovush. Qattiq ogʻriq. Qattiq iztirob. Qattiq shamol. Qattiq sovuq. Qattiq zarba. Qattiq hurmatlamoq. Qattiq azob chekmoq. Qattiq charchamoq.

Gulnor Yoʻlchini qattiq sevadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Neʼmat Xaydarovich, xotinim qattiq kasal — N. Qobil, Bemorlar

Kasalning qattiq iltimosi va talabiga koʻra, kabinetdagi telefonni karavot yoniga oʻrnatdilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Oʻzbek oyim oʻgʻlining bunchalik qatʼiy ketishini kutmagan edi va bu yoʻsin qattiq muomalani-da Otabekdan birinchi martaba koʻrar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu ovozni kim eshitardi, qattiqroq chaqirsang-chi! — B. Rahmonov, Bahor arafasi

Kechki payt yogʻa boshlagan yomgʻir yarim kechaga borganda chaqmoq, momaqaldiroq aralash qattiq quydi. — S. Zunnunova, Gulxan

6. Qiyinchilik, mashaqqat bilan boʻladigan, kuch, mehnat, mashaqqat talab etadigan; ogʻir, qiyin, mashaqqatli.

Qattiq mehnat.

Bu uydagi xotinlar Unsinni qattiq yumushlarga sola boshladilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qattiq kundan bizlarni xalos etgan otamdir, Men shu musofir otamdan xabar olaman. — Zulfizor bilan Avazxon

7. s. t. Sarf-xarajat, umuman, chiqimga tobi yoʻq, unga chidamaydigan.

Undan biron narsa soʻrash kerak emas, oʻlgunday qattiq odam.