қадам
qadamқадам
от 1. Юриш жараёнидаги ҳар бир оёқ ташлаш, оёқ босиш; одим.
Илдам қадам. Шахдам қадам.
Очил бу гапларнинг менга алоқаси ёʻқ, дегандай қилиб, қадамини тезлаштирди. — П. Қодиров, Уч илдиз
Ёнидаги қорабайир буни сезди шекилли, бир неча одим ўтиб, қадамини секинлаштирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Шу вақт болохона нарвонида гурс-гурс қадам товуши эшитилди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
— Мардонқул ака, — деди у бошлиқнинг юришига қадамини мослаб — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат
Саодатхон бир-икки қадам босиб, яна орқасига қайтди. — С. Зуннунова, Янги директор
2. Ҳар бир қадам оралиғига тенг масофа, оралиқ масофа.
— Ассалому алайкум, — дедим остонадан бир қадам нарида туриб. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
Содиқ аминнинг капаси унгурдан юз қадамча ғарбда, тоғнинг соябон бўлиб осилиб тушган каттакон тоши остида эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
3. кўчма Иш-фаолият, ривожланиш ва шу кабиларда олға силжиш, илгарилаш.
Ўртоқ Аҳмедов, бу тажриба пахта агротехникасида олға қўйилган катта қадам, дейди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. кўчма Бирор жой, томонга қаратилган, ёʻналган юриш; ташриф.
Унинг бу ердан қадами узилди (кесилди). У бизникига қадам босмай қўйди.
Агар қадамимни бой сезиб қолса, Гулнорнинг аҳволи оғирлашмайдими? — Ойбек, Танланган асарлар
Хайрият, хайрият, Абдурасул! Сенинг ҳам қадаминг биз томонларга тушар экан — П. Турсун, Ўқитувчи
Сенинг учун келди совчи қадами — Баҳром ва Гуландом
5. кўчма Иш-фаолиятдаги ҳар бир хатти-ҳаракат; амал.
Одам баъзан бир марта нотўғри босиб қўйган қадами учун умрбод жавоб беради. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Ахир, кам гапириб, қадамини билиб босса, ишини билиб қилса ва зимдан қора ниятлар ёʻлидан кета берса, уни дарҳол билиш осонми, ахир? — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Бир қадам 2. Жуда қисқа оралиқ, оралиқ масофа ҳақида. Бир қадам нарида турибди;Ўзингиз кўрдингиз, бугун гузардан бир қадам ҳам жилганим ёʻқ, гувоҳ бўларсиз дейман-да. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Қадам босмоқ 1. Қадамлаб юрмоқ. Турғуной тиззасини ушлаб, зўрға қадам босарди. — А. Қаҳҳор, МастонЁʻқ, амаки, уйга энди бир умр қадам босмайман. — С. Аҳмад, УфқБугун саккиз кун бўлди, қадам босмайсиз-а? — С. Сиёев, Ёруғликўша босган ножўя қадами бошига бало бўладиган бўлди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Қадам олиш Иш-фаолиятда, ҳаётда ўзини тутиш, бундаги ўзига хос хатти-ҳаракат, ҳолат. Иккаласининг кайфлари баландми ё Опа келтирган хушхабар эсанкиратиб қўйганми, ишқилиб, қадам олишлари бошқача. — О. Ёқубов, ЛарзаАбдусамад қорининг сўнгги кунлардаги қадам олиши Ўрмонжоннинг ҳар иккала тахмини ҳам тўғри эканини аниқ кўрсатиб турар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Қадам отмоқ (ёки ташламоқ) 1. Қадам босиб юрмоқ, одим отмоқ. Иккала от бир қиёсда баравар қадам ташлаб борар эди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
- Қадам ранжида қилмоқ Устоз ёзувчи хотирасини эъзозлаш учун қалам соҳиблари, олимлар музейга қадам ранжида қилдилар. — Газетадан
- Қадам ташламоқ Мақсадсиз ташланган қадам — ўксиз милтиқ билан овга чиқишдек гап. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғиЎтган йил билан ҳам хайрлашдик. Янги йилнинг бўсағасига қадам ташладик. — Н. Сафаров, Оловли излар
- Қадам қўймоқ 2. Журъат қилмоқ; киришмоқ, бошламоқ. У уйнинг зинасига энди қадам қўйганда, похол остидан чиққан кампир: — Ҳой, болам, немис бор! — деб қичқирди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдузДўст билан обод уйинг, Гар бўлса у вайрона ҳам. Дўст қадам қўймас эса, вайронадур кошона ҳам. — Э. ВоҳидовБу ишга қадам қўймасдан илгари, бир карра сизнинг олдингиздан ўтиш, раъйингизни билишга тўғри келди. — Ойбек, Танланган асарларЎн иккига қадам қўймоқ.О, учга қадам қўйиб қолди-ку. Тили бирам ширин бўлиб чиққанки, сира қўя берасиз. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Ҳар қадамда 1. Ҳар бир қадамга тенг масофада. Ҳар қадамда белги қўйиб борарди;Масжиди жомий бўйлаб ҳар қадамда гадой, қаландарлар, тиланчи болалар, кампирлар — Ойбек, Танланган асарлар
- Қадамини узмоқ Бормайдиган, келмайдиган бўлмоқ. Нега бизникидан қадам узиб кетдингиз, ё кўнгил қоларлик иш ўтдими биздан? — К. Яшин, Ҳамза
ҚАДАМ
Оёқ ташлаб қилинган ҳар бир ҳаракат; одим.ADIM
қадам
шаг, поступь
қадамбақадам шаг за шагом
қадам қўймоқ шагать, ступать
- қадами ёқмади он принёс несчастье (для кого-л.)
- қадамингни билиб бос будь осторожен, гляди в оба
- қадам ранжида қилмоқ приходить в гости; навещать
- қадамларингга ҳасанот добро пожаловать; милости просим
- қадам етди, бало етмасин куда людей привели их ступни ног, пусть туда придёт счастье
қадам
н pace, foot step
- қадам қўймоқ take steps
ҚАДАМ
qádem, adım
қадам
Schritt m, Gang m
- қадам қўймоқ schreiten
- қадам-бақадам schrittweise, Schritt für Schritt
қадам
step, pace, move, stride
амалий қадам practical step
бир томонлама қуйилган қадам unilateral steps
демократияни ривожлантириш юналишидаги қадам қуймоқ take steps toward fosterage (development) of democracy
дипломатик қадам diplomatic step (move)
кейинги (навбатдаги) қадамлар further steps
кескин қадам radical step
кечиктириб булмайдиган қадамлар immediate steps
конструктив қадам constructive step
муаммони ҳал қилиш томон қуйилган қадам(лар) steps aimed at solving the problem
муҳим қадам significant step
сиёсий қадам political step
тактик ташвиқот қадами tactical propaganda move
терроризм хавфини бартараф этиш юналишидаги аниқ қадам concrete step toward removing the threat of terrorism
уйламасдан босилган қадам thoughtless step
қадам-ма-қадам step by step
қалтис қадам risky step
ҳамкорлик томон қуйилган қадам step toward cooperation