ОСЕВАЯ НАГРУЗКА НА ДОЛОТА

togʻ jinslarining maydalanish jadalligini tavsiflovchi omil. Laboratoriya tadqiqotlari maʼlumotlari BQBdan oʻq boʻylab tushadigan ogʻirlik minimal qiymatga ega boʻlganda togʻ jinslari faqat tirnalib maydalanishini, ogʻirlik maksimal qiymatga yetganda butun hajm boʻylab maydalanishini koʻrsatdi; yaʼni oʻq boʻylab tushadigan bosim ortganda mexanik tezlik ham mos holda oshadi. Bu qonuniyat quduq tubi shlamdan yomon tozalanganda hamda quduq tubi yuzasi doloto yuzasi bilan toʻliq tutashganda buziladi. BQB dan oʻq boʻylab tushadigan nazariy ogʻirlik quyidagi formula bilan hisoblanadi: $Q = \sum_{i=1}^{n} l_i q_i$, bunda $l_i$ — har bir seksiya (і) ning uzunligi, m; $q_i$ — bir metr uzunlikdagi BQB ogʻirligi, kg. Meʼyoriy hujjatlarda olmosli dolotalarga oʻq boʻylab beriladigan bosim quyidagicha belgilangan (O.5-jadval). Diametri 295 mm li sharoshkali dolotalar uchun solishtirma ogʻirlik 13,5 kN/sm, diametri 97 mm li — 5 kN/sm ga teng., Dolotaga oʻq boʻylab tushadigan ogʻirlik