orqa

rvsh. 1. Gavdaning qoringa nisbatan ters tomoni, boʻyindan dumgʻazagacha boʻlgan qismi.

Qoʻlni orqasiga qilib yurmoq.

Mingboshi yerda gʻujanak boʻlib yotgan Matqovulning orqasiga qamchini shilp etkizib tushirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Saidiy eshikka orqasini berib oʻtirar edi. — A. Qahhor, Sarob

2. Narsalarning ters yoqdagi qismi, yuz, bet, old tomoniga teskari tomoni, teskarisi.

Suratning orqasi. Teshaning orqasi.

Samandarov chiroqning piligini koʻtardi, qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Chinnigul darvoza tagiga yetganda, orqasiga qayrilib qaradi-yu, ichkariga kirib ketdi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroq

Ona shu soʻzlarni aytib, oʻtirgan yeridan kaftlarining orqasini yerga tirab, turdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

3. Narsa yoki kimsaning yuz, bet, old tomoniga qarshi tomon; ort.

Orqaga qaramoq. Uyning orqa devori.

Shu onda orqasidan gurullab avtomobil kelib qoldi. — A. Qahhor, Karavot

Yoʻldosh orqadan asta kelib, El-murodning koʻzini ikki qoʻli bilan bekitdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

4. Ortda, keyinda joylashgan.

Velosipedning orqa gʻildiragi. Til orqa tovushlari (grammatika).

5. Ortda qolgan, oʻtilgan yoʻl; shaxs yoki predmet chiqib kelgan tomon; harakat yoʻnalgan tomonning aksi.

[Otabek] Eshik zanjiriga qoʻlini olib borgani holda oʻylanib toʻxtadi va eshikni ochmay, orqasiga qaytdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olgʻa bosish, har holda, orqaga qaytishdan xatarli emas. — A. Qahhor, Maston

6. koʻchma Homiy, suyanchiq, tirak.

Togʻdan orqasi boʻlganning toshdan yuragi boʻlar. — Maqol

7. 3-shaxs egalik va joʻnalish, oʻrin-payt va chiqish kelishiklari qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida ishlatiladi (orqasida, orqasidan).

8. yoki (Birovning) orqasidan kesak (tosh) otmoq

9. 1) ikkinchi qaytib kelmasligini tilab laʼnatlamoq;

10. 2) kimsaning orqasidan uni yomonlab gʻiybat qilmoq.