ўрин
oʻrinўрин
от 1. Бирор кимса ёки нарса ишғол қилиб турган ёки ишғол қилиши мумкин бўлган ер, сатҳ ёки фазо; жой.
Тошни ўрнидан қўзғатиб бўлмади. Ўтирган ўрин топади. — Мақол
Баъзилари ўтирган ўринларида мудраб қолишибди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Мактаб қишлоқнинг қоқ ўртасида бўлади. Ҳу, ана у ерга идора, клуб тушади. Мана бу тўқайнинг ўрни боғ бўлади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Сафар бўзчи турган ўрнидан жилмади. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
У ўтирган ўқув залида ҳамма ўринлар банд. — П. Қодиров, Уч илдиз
2. Ухлаш, ётиб дам олиш учун тўшаб қўйилган кўрпа, ёстиқ ва шу кабилар мажмуи; жой.
Муҳаббат чирой танламас, уйқу — ўрин. — Мақол
Она-бола бир ўрин ёзиб ётдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Комил кетгандан кейин Бўронбек уйига кириб, чинни косада тўлдириб бўза симирди-да, ўрин солиб ётди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Ўрин йиғилмаган, тош-ойна олдидаги курсида Мунисхоннинг ички кўйлаги ётарди. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири
3. Яшаш учун бошпана, тураржой, маскан.
[Қутидор:] Уяцизга менинг уйимда ўрин ёʻқ. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
4. Кишининг, нарсанинг ҳаётда ўзига хос фазилат, мавқе ва шу кабилар билан белгиланувчи ҳолати, мавжудлик мақоми.
Кун ҳисобин ой олар, бедов ўрнин той олар. — Мақол
— Бу қиздан бир бало чиқади. Ўнта ўғилнинг ўрнини босади, — дейишарди. — С. Аҳмад, Уфқ
Тушуниб турибман, ўлганларнинг ўрни мана шунақа улуғ айёмда ёʻқланади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
5. Бирор нарсанинг маълум бир жойи, қисми, бўлаги.
Эртакнинг баъзи ўринларини қолдириб кетмоқ. Мақоланинг айрим ўринларига тузатиш киритилди.
Кумушбиби хатнинг бу ўрнига етганда қизариниб, бир оз ўқишдан тўхтаб олди ва давом этди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
6. Иш-ҳаракат, фаолият ва шу кабиларнинг белги-даражаси жиҳатидан кўрсаткичи, банд этган ҳолати, даражаси.
Бир вақтлар Тошкент шаҳри дов-дарахтлар бўйича жаҳон-да иккинчи ўринда турарди. — Газетадан
Ўйлаймизки, йигитлар совринли ўринлардан бирини олишга ҳаракат қилишади. — Газетадан
7. Вазифа, лавозим.
Ўрнини эгалламоқ. Ўрнидан бекор қилмоқ. Эски раиснинг ўрнига янгиси сайланди.
Халқ иши бўлгандан кейин ўриннинг катта-кичиги бўлмас экан, Эргашвой. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
Асқар ота эркаклар қошида кўп муҳтарам хотинларни кўрган, лекин буларнинг кўпчилиги раис, мудир, директор дегандай раҳбарлик ўриндаги хотинлар эди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
8. 3-шахс эгалик шаклида) (Бирор иш-ҳаракатни бажариш учун қулай фурсат, пайт, маврид; хонаси.
Ўрни келса, отангни ҳам аяма. — Мақол
Бўлак гапларни ўрни билан гаплашармиз. Биз томонларга ҳам боринг. — П. Турсун, Ўқитувчи
Ўрни келмаганда, мен ҳам гапирмас эдим. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
Ҳозир иноднинг ўрни эмаслигини ҳарчанд уқтирмоқчи бўлдим, кўнмади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
9. Бирор иш, ҳаракат учун зарурат, асос; ҳожат, эҳтиёж.
Меҳнациз пул топиш ёʻлига тушгач, чўнтакни қаппайтириб олгандан сўнг, ишни ҳам, коллективни ҳам ҳурмат қилишга ўрин қолармиди? — Муштум
Васвасаланишнинг ўрни ёʻқ, мундан сўнг ҳам сизнинг хайрихоҳона кенгашларингизга муштоқман — А. Қодирий, Ўтган кунлар
10. бу ( шу сўзи билан) Муайян фурсат, ҳолат маъносини билдиради.
Шу ўринда яна бир нарсага эътиборни қаратмоқчиман.
Рафиқам Мукамбархоннинг тадбиркорлиги бу ўринда ҳам жонимга ора кирди. — Н. Сафаров, Оловли излар
11. Муайян мавқе, ҳолат.
Шахснинг ҳазил-мутойиба, юморга мойиллиги ҳам муҳим ўрин тутади. — ЎТА
Ўтмишдаги санъаткорлар ичида қизиқчилар алоҳида ўрин эгаллаб келганлар. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ
Бу оддий тракторчи жувонга бўлган эҳтиром уни айрим ўринга қўяр эди. — А. Қаҳҳор, Асарлар
12. Макон маъноли грамматик терминлар таркибида қўлланади:
Ўрин келишиги. Ўрин ҳоли. Ўрин эргаш гап.
13. 3-шахс эгалик ва жўналиш ўрин-пайт келишиклари шаклида (— ўрнига, ўрнида) кўм. взф. Зидлик, қиёс каби муносабатларни, каби, эваз, кўра кўмакчиларига хос маънони билдиради.
Лекин ечиниш ўрнига шошилиб портфелини олди. — С. Зуннунова
Янги директор. Сенинг ўрнингга ит боқсам бўлмасмиди! — С. Аҳмад, Уфқ
Бу кунки қорачопон ва қипчоқ низоларини сизга бир тимсол ўрнида кўрсатайин — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Нима қилди? — деган эди, опаси ўрнига синглиси жавоб берди. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса
14. Ўрин (эркаклар исми).
- Иссиқ ўрнини совитмоқ (ёки ташламоқ, кечмоқ) Мавжуд қулай, яхши шароит-имкониятидан, жойидан кечмоқ, уни ташламоқ. Ҳе ёʻқ, бе ёʻқ иссиқ ўрнимни совитиб, ишимдан олиб ташласанг — ГазетаданСабабики бўлмаса, ким иссиқ ўрнини ташлаб, қум тепаликлари орасида саргардон бўлиб юради?! — Мирмуҳсин, Меъмор
- Кўнгли ўрнига (ёки жойига) тушмоқ Кўнгли таскин топмоқ, хотиржам бўлмоқ. Хўш, кўнглинг жойига тушдими? — О. Ёқубов, Чин муҳаббат
- Ўрин ёʻқ Кераги ёʻқ, ортиқча. Кўнгил яқин жойда бундай гапларга ўрин ёʻқ. — С. Зуннунова, Янги директор
- Ўрнига келтирмоқ [Қодиров] Колхозчилар ёʻл-ёʻлакай қўл қовуштириб салом беришларини, иззат-ҳурматини ҳамиша ўрнига келтиришларини истайди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Ўрнига ўтмайди Ўрнини босмайди, мурод ҳосил бўлмайди. Мамажон полвон ишга тушишдан олдин патефонни бир қўйиб, музика эшитиб олмаса, ўрнига ўтмайди. — Газетадан
- Ўрнига қўймоқ Кўнгилдагидек, қойил қилиб, жуда яхши бажармоқ; ўринлатмоқ. Тошкент халқаро анжуманларни ўрнига қўйиб ўтказишда бой тажрибага эга. — ГазетаданҒулом ака унга иш буюриб қолгудек бўлса, боши осмонга етар, севинганидан чопқиллаб бориб, дастёрчиликни ўрнига қўярди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
- Ўрнида кўрмоқ Қаторига қўшмоқ; ҳисобламоқ. Мардикорни, хизматкорни, косибни одам ўрнида кўришмайди бу замонда. — Ойбек, Танланган асарларШу икки йилдан бери менга бўлган алоқангиз бир зарра ҳам ўзгарган эмас мени хотин ўрнида кўрмайсиз! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
ЎРИН
1. Бирор кимса ёки нарса ишғол қилиб турган ёки ишғол қилиш мумкин бўлган ер, сатҳ ёки фазо; жой.YER
2. Ухлаш, ётиб дам олиш учун тўшаб қўйилган кўрпа, ёстиқ ва ш.к. мажмуи; жой.
3. Бирор иш-ҳаракатни бажариш учун қулай фурсат, пайт.
4. Кимсанинг ҳаётда, жамиятда ишғол этган мавқейи, нуфузи.
5. Иш, хизмат; вазифа, лавозим.
ўрин
погов.загадка место
ўтирган қиз ўрнини топар засидевшейся в девках тоже улыбнётся счастье
дик-дик этар, бути ёʻқ, ўтирай деса, ўрни ёʻқ, ариғи бор-у суви ёʻқ пляшет, а ног нет, села бы, места нет, арык есть, воды в нём нет (Пшеница)
- бўш ўрин свободное место
- ўринпайт келишиги местный падеж
- ўрни билинди не хватало (кого-л.)
- ўрнига ўрин взамен, в возмещение
ўрин
н place, room; (vazifa) post, job; (teatr va h. k. larda) seat
- бўш ўрин vacant seat
- ўрин бўшатмоқ (бермоқ) give up one's seat to smb.
ЎРИН
1. orın, jer
2. jataq
3. baspana, turaq jay
4. adamnıń, zattıń ómirde tutqan ornı
5. wazıypa, lawazım
6. ret, qolaylı waqıt
7. zárúrlik, qajet
ўрин
Platz m, Ort m, Stelle, Sitz, Stellung f
- ўрин эгалламоқ den Platz besetzen