ogʻiz

оғиз

встречается в 7 словарях JSON В диалектах Все результаты поиска

Толковый словарь узбекского языка

ogʻiz I

ot 1. Ikki jagʻ oʻrtasidagi, ovqatlanish, soʻzlash yoki ovoz chiqarish uchun xizmat qiladigan boʻshliq.

Baliqning ogʻzi. Ogʻiz boʻshligi. Odamning ogʻzi.

Yaxshi gap ham bir ogʻizdan chiqadi, yomon gap ham bir ogʻizdan chiqadi. — Maqol

El ogʻziga elak tutib boʻlmaydi. — Maqol

Yoʻlchi uzumdan bir necha donani ogʻziga tashladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Ikki lab va ularning bir-biriga tegib turgan joyi va atrofi. Ogʻzidan oʻpmoq.

Gulnorning kichkina chiroyli ogʻzi hayratdan bir nafas ochilib, koʻzlari, rostmi? degan kabi Nuriga tikildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. koʻchma Soʻzlovchi kishi, odam.

Koʻp ogʻiz bir boʻlsa, bir ogʻiz yengiladi. — Maqol

— Ha, barakalla. Shuning uchun bunday gaplarni faqat ogʻizma-ogʻiz, oʻshanda ham faqat sinalgan, ishonchli ogʻiz orqali yetkaziladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. koʻchma Birovning qaramogʻida boʻlgan odam; xoʻranda, nonxoʻr.

U duv-duv yosh toʻkar, qoʻllarini osmonga koʻtarib nola qilardi: — Xudovando! Bu na koʻrgilik? Endi netaman? Toʻqqiz ogʻizni qanday boqaman? — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Bazzoz pochchaning bekorchi ogʻizga tobi yoʻq edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Miltiq, toʻpponcha, minomyot, zambarak kabi otish qurollarining oʻq otilib chiqadigan teshigi, stvoli.

[Yoʻlchi] Tishini qisirlatib dedi: — Toʻpning ogʻziga qoʻyib otib yuboringlar mani, qonxoʻrlar! — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Ichki boʻshligʻi, ichi boʻlgan narsalarning kirish-chiqish uchun xizmat qiladigan joyi, teshigi.

Oʻraning ogʻzi. Gʻorning ogʻzi.

Chayla ogʻzida qoʻlida tugun bilan Azizxon koʻrindi. — S. Ahmad, Ufq

7. Idishlarning narsa olish-qoʻyish uchun xizmat qiladigan teshigi.

Shishaning ogʻzi.

Boʻrivoy ogʻziga doka oʻralgan sopol koʻzani bilagiga osib, biqiniga qoʻygancha Shirinquduqqa bordi. — S. Nurov, Narvon

8. Koʻchaning, yoʻlning boshlanish, kiraverish joyi.

Koʻcha ogʻzi.

Baloning ogʻzi Juda xavfli, qoʻrqinchli joy.
Besh barmogʻini (yoki panjasini) ogʻziga urmoq
Bir (yoki ikki) ogʻiz gap (yoki soʻz) Ozgina gap, qisqa gap. — Saylanganidan beri bir ogʻiz hisobotini eshitganimiz yoʻq, — degan gaplar eshitildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi[Shirmonjon:] Ashurxon, ishlaringizni keyin qilarsiz. Keling, siz bilan ikki ogʻiz gaplashay, deb keldim. — S. Zunnunova, Olov
Bir ogʻizdan Oʻn nafar chashnachi bir ogʻizdan aʼlo baho qoʻyishdi. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandachilik
Gapi (yoki soʻzi) Ogʻzida qoldi Bolta muallimning gapi ogʻzida qoldi. Togʻayga olayib qaradi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
Gapi ogʻzidan tushib ketadigan Gapini eplab gapirolmaydigan; noshud, landavur.
Gapi ogʻzida qolmoq Gapini oxirigacha yetkazolmay qolmoq, chala gapirmoq. Azizxonning gapi ogʻzida qoldi. — S. Ahmad, Ufq
Gapini (yoki soʻzini)
Darvoza ogʻzi Shahar, qalʼa darvozasi yoki umuman darvoza yaqinidagi joy. Nazarida, xuddi shu darvoza ogʻzida velosiped ustasi borday boʻldi. — A. Qahhor, Sarob
Katta ogʻiz Yoki ogʻzi katta Uncha-munchani pisand qilmaydigan; katta gapirishga oʻrgangan; maqtanchoq. Otasining davlati, katta ogʻiz, hovliqmatakabbur onasining erkalashi qoʻshilib, qizga ortiqcha gʻurur bergan, harakatlariga oʻzboshimchalik, qiliqlariga noz-karashma bagʻishlagan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Olma pish, ogʻzimga tush, deb oʻtirmoq Ishni tezroq bajarish uchun jon kuydirmaslik, oʻzi boʻlar, deb beparvo oʻtiraverish. Oʻzlari ham olma pish, ogʻzimga tush, deb qoʻllarini qovushtirib oʻtiravermasinlar-da, axir. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Ona suti ogʻziga kelmoq Juda koʻp urinmoq, qiynalmoq, mashaqqat chekmoq. Bu atlaslarni Otaboydan undirguncha naq Qoʻziboyning ona suti ogʻziga keldi. — S. Ahmad, Choʻl shamollari
Ogʻzi bemaza
Ogʻzi bilan ish bitiradigan Ishni oson fahmlaydigan, har qanday ishni gap bilan bitiradigan.
Ogʻzi bilanyuradigan Yomon gap tarqatadigan; gʻiybatchi.
Ogʻzi bormaydi
Ogʻzi botir
Ogʻzi buzuq (yoki yomon)
Ogʻzi boʻsh(lik) Sevargul choy quyib uzatarkan, ogʻzi boʻshlik qilib qoʻyganiga koʻnglida pushaymon boʻldi. — N. Qilichev, Chigʻiriq
Ogʻzi kuygan Pand yegan. Ogʻzi kuygan qatiqni puflab ichadi. — MaqolToʻgʻrisi, bu ishni u [Yigitali] hech kimga, hatto Safarbarovga ham ishonmadi. Chunki bu borada uning necha marta ogʻzi kuygan. — I. Rahim, Zangori kema kapitani
Ogʻzi ochilib qolmoq Hayron boʻlib, hushi ketib qolmoq, hang-mang boʻlmoq. Xola labini burib, atrofda ogʻzi ochilib qolgan ayollarga hayrat bilan bir-bir qarab chiqdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydiEshitib, Gʻuzordagilarning ogʻzi ochilib qoladi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
Ogʻzi ochiq Roʻza tutmagan kishi; koʻza.
Ogʻzi qulogʻida (yoki qulogʻiga yetdi) Toʻraning ogʻzi qulogʻida, koʻngli nimadandir taskin topgan edi. N. Fozilov, Diydor. Gʻulomjon ogʻzi qulogʻiga yetib kulardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Ogʻziga kuchi yetmagan Har kim oʻz qahramonligi haqida ogʻziga siqqanicha soʻzlay boshladi. — Latifalar
Ogʻziga (yoki ogʻzi) Tegdi Yeyish, ichishga muyassar boʻldi; yedi, ichdi, yetishdi. Shu yerda turib yangi apelsinga hali ogʻzim tekkani yoʻq. — S. Ahmad, Yulduz
Ogʻziga urmoq 1. Soʻzlash uchun yoʻl qoʻymaslik, soʻzlatmay qoʻymoq. U-bu deydigan odamning ogʻziga urish kerak. Kim nima desa, men hamma vaqt ogʻziga uraman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariToʻralarning ogʻziga urish uchun pulni boyvachcha beradi. Mandan nima ketadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Ogʻziga qaramoq (yoki tikilmoq) 1. Soʻzini diqqat bilan tinglamoq. Sidiqjon yuzlarcha kishi ogʻziga qarab turgan majlisni koʻz oldiga keltirib, juda katta tashvishga qoldi-yu, dami ichiga tushib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariZavodda ishlaydigan mingdan ortiq erkak, shular qatori eri ham oʻshaning [Karomatning] ogʻziga qaraydi. — A. Qahhor, Qizlar
Ogʻziga qaratmoq Gapirib boshqalarning diqqatini oʻziga jalb qilmoq. Umuman, Aʼzamjon boshqalarni ogʻziga qaratishni yaxshi koʻrardi. — S. Ahmad, Ufq
Ogʻziga qoqmoq
Ogʻzidagini (yoki ogʻzidagi oshni) Oldirmoq.
Ogʻzidan gullamoq
Ogʻzing qani desa, qulogʻini koʻrsatadigan Hech narsaga aqli yetmaydigan, anqov.
Ogʻzingga yogʻ (yoki moy) Biror yaxshi xabar keltirgan kishiga minnatdorlik bildirib aytiladigan ibora. Voy, ogʻzingizga yogʻ, oʻgʻlim! Kelin koʻradigan kunim ham bormikin! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Ogʻzingga qarab gapir ! Ogʻzingizga qarab gapiring, tasqara boʻlib nima qipti! — S. Zunnunova, Olov
Ogʻzingdan chiqarma Hech kimga ayta koʻrma. Boʻlar ish boʻlipti, endi hech kimga ogʻzingdan chiqarma. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Ogʻzini moylamoq (yoki yogʻlamoq)
Ogʻzini poylamoq Kampir hamon kelinning ogʻzini poyladi, lekin kelindan hech bir hasrat qiladigan gap chiqmadi. Oydin, Mardlik — mangulik.
Ogʻzining suvi kelmoq Biror narsani koʻrib, juda havasi kelmoq, yegisi yoki ichkisi kelmoq; koʻngli sust ketmoq.
Ogʻzining tanobi qochmoq Juda xursand boʻlmoq, suyunib ketmoq; iljaymoq. Toʻpaniso, oʻzi haqidagi maqtovga kelganda, ogʻzining tanobi qochib: — Men nima qilibman? Menda nima gap? Hech-da,— dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Ogʻiz birlik Ahillik, inoqlik. Davlat — ogʻiz birlikda. — Maqol
Ogʻiz bogʻlar Toʻy qilish haqida qiz tomonning roziligini olish, unashtirish marosimi, fotiha.
Ogʻiz juftlamoq Gapirish uchun tayyorlanmoq, harakat qilmoq. Opa bir-ikki marta gapga ogʻiz juftladi-yu, gapirolmadi. — S. Ahmad, Ufq
Ogʻiz koʻpirtirmoq
Ogʻiz ochmoq 1. Gapirmoq, soʻzlay boshlamoq. Mulla Abdurahmon yana ogʻiz ocholmadi. Chunki Safar boʻzchi kitob soʻzi bilan uni yengib qoʻydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Ogʻiz solmoq Birovning qizini kelinlikka yoki oʻgʻlini kuyovlikka soʻramoq, soʻratmoq. Endi kimga ogʻiz solsang, gʻiring demay tegishi aniq. — S. Ahmad, YulduzToʻgʻri soʻzlab, men gapirdim yuzingga, Ogʻiz soldim uyda turgan qizingga. — Yodgor
Ogʻizga olmoq 1. Yemoq, ichmoq. Asli meni [ichishga] xoʻjayin oʻrgatdi. Ilgari bir qatra ogʻzimga olmas edim. — Oybek, Tanlangan asarlarOrada bir necha kun oʻtdi — Muhammadrajab jim, Mirzamuhiddinni ogʻziga ham olmadi. — A. Qahhor, Sarob
Ogʻizga tushmoq Hamma yerda tez-tez tilga olinadigan boʻlib qolmoq, gap boʻlmoq; tanilmoq. Abdumalikning asarlari Moskvadagi sanʼatshunoslar orasida ham rostmana ogʻizga tushdi. — YoshlikMen bu sirni shu choqqacha ichimda saqlab kelayotgan edim, endi aytmasam boʻlmaydi, chunki bu mish-mish ogʻizga tushib borayotipti. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Ogʻizda Faqat til uchida, shunchaki; yuzaki. Ayniqsa bu kolxozda musobaqa ogʻizda, qogʻozda. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Ogʻizdan ogʻizga koʻchmoq (yoki oʻtmoq) 1. Bir avloddan ikkinchi avlodga ogʻzaki ravishda oʻtib kelmoq. Oʻzbek xalq ertaklari ogʻizdan ogʻizga oʻtib, asrlar boʻyi saqlanib kelmoqda. Qimmatbaho toshlar haqida qadim zamonlarda toʻqilgan gʻaroyib afsonalar hamon ogʻizdan ogʻizga oʻtib keladi. — Fan va turmushYoʻldosh ota kela-yotibdilar, degan gap ogʻizdan ogʻizga oʻtdi. — S. Ahmad, UfqOqsoqolning qanday ajoyib tomoshalarni koʻrgani, qanday mehmonxonaga tushgani toʻgʻrisidagi gaplari quloqdan quloqqa, ogʻizdan ogʻizga oʻtdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Ellik ogʻiz gap (yoki soʻz) Koʻp gap, ezmalik. Elakka chiqqan xotinning ellik ogʻiz gapi bor. — Maqol

ogʻiz II

ot ogʻizi (3-shaxs birlik) Yangi tugʻgan sigirning uch-toʻrt kunli sutini yigʻib pishirilgan pishloqsimon taom.

Ertalab Tozagul mehmon opani yangi tuqqan sigirning ogʻizi va oʻgʻirdan issiqqina chiqqan oqishoq tolqon bilan siyladi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Birinchi sut — ogʻiz boʻladi, Sedanadan magʻiz boʻladi. — Gʻ. Gʻulom, Tanlangan asarlar

Узбекско-турецкий толковый словарь

OGʻIZ

1. Ovqatlanish, soʻzlash uchun xizmat qiladigan boʻshliq.AĞIZ

2. Yangi tugʻgan sigirning uch-toʻrt kunli sutini yigʻib pishirilgan pishloqsimon taom.AĞIZ (SÜT)

Русско-узбекский и узбекско-русский словарь

ogʻiz

1. рот, уста, зев, пасть

ogʻziga kelganini demoq nodonning ishi, oldiga qoʻyganini yemoq hayvonning ishi всё что попало (что ему дадут) ест только животное, необдуманно говорит только глупец

ogʻzi qulqulum, uzun oyogʻu kalta dum рот - кувшином, длинноног и с коротким хвостом (Верблюд)

2. дуло, жерло (огнестрельного оружия), горлышко (бутылки и т.п.)

bir ogʻizdan единогласно
ogʻzi bilan qiladigan odam болтун
ogʻzi bilan yuradigan odam сплетник
ogʻzi boʻsh odam болтливый
ogʻzi buzuq (yomon) odam сквернослов
ogʻzi qulogʻiga yetmoq очень обрадоваться
ogʻziga qaratmoq заставить всех слушать
bir ogʻiz soʻz несколько слов
bir ogʻiz ovqat немного еды
ogʻzi aygʻoq, tili taygʻoq тот, кто не умеет держать язык за зубами; язык без костей
ogʻzi botir тот, кто говорит без обиняков, напрямик
ogʻzi (ga) mahkam на него можно положиться; он умеет хранить тайну; держит язык за зубами
ogʻziga qulf solmoq (букв. рот на замок закрыть или зашить) не есть, не пить
ogʻzidan bol tomadi он всегда благодушен и говорит только приятное (о ком-чем-л.); он восхваляет, хвалит (кого-л.), хорошо отзывается (о ком-л.)