Критика литературная

adabiy tanqid. Adabiyotshunoslikning tarkibiy qismi, mustaqil bir sohasi boʻlib, u adabiy jarayonni, shu jarayonda yaratilayotgan badiiy asarlarning gʻoyaviy-estetik qimmati, umumxalq adabiyotidagi oʻrnini, muvaffaqiyat va chekinishlarni, adabiy jarayonning yoʻnalishini aniqlab, baholab beruvchi adabiy ijod turi. Adabiy tanqid oʻz xarakteriga koʻra juda murakkab boʻlib, u tadqiqotchidan adabiyot nazariyasini, tarixini, hozirgi adabiy jarayonni, estetik qarashlar tarixini va tiplarini, ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy hayotni yaxshi bilishni talab etadi. Adabiy tanqid adabiyotshunoslikning ham nazariy, ham amaliy sohasidir. Yaratilgan har bir asarni estetik nuqtayi nazardan tahlil etish uning nazariy tomoni boʻlsa, amaliy tomoni shundaki, oʻzi tahlil etayotgan asarning ijtimoiy hayotdagi rolini, bu asardagi obrazlar, fikrlarning oʻquvchilarga taʼsirini aniqlab beradi va ayni paytda, oʻquvchini asardagi fikrlarga, obrazlarga ergashishga daʼvat etadi. Mana shu ikki jihatga koʻra adabiy tanqid gʻoyat masʼuliyatli sohadir. Tanqidchi hamma vaqt yozuvchi va kitobxon oʻrtasida odil hakam boʻlmogʻi lozim. Jahon adabiy tanqidchilari ichida Lessing, Didro, Belinskiy, Chernishevskiy, Dobrolyubov, Mering, Lunacharskiylarning nomi mashhurdir. Adabiy tanqid Aristotel zamonidan buyon, turli tarixiy sharoit, adabiy oqim va metodlar, hokim ijtimoiy-siyosiy qarashlar bilan bogʻliq holda turlicha xarakter kasb etib keldi. K. Marks, F. Engels va V. I. Lenin materialistik