Koʻchki, siljish

ogʻirlik kuchi taʼsirida togʻ jinslari va tuproq massasining togʻ va jarliklar yonbagʻri, dengiz, koʻl va daryolarning tik tushgan qirgʻoqlari boʻylab pastga siljishi. Koʻpincha K. ning sabablari yonbagʻirning tagidan yuvilib ketilishi, juda koʻp yogʻgan yogʻin bilan haddan tashqari namlanishi, zilzila yoki inson faoliyati (portlatish ishlari va boshq.) hisoblanadi. K. ning yuzaga kelish ehtimolligi togʻning balandligiga bogʻliq. 1000 metrdan 1700 metrgacha balandlikda K. larning 90,9% yuz beradi. Ular odatda 20⁰ nishablikdan boshlab, biroq ayrim qulay sharoitlarda 5-7⁰ nishablikda yuz beradi. K. hajmiga (siljiyotgan jins hajmiga) koʻra toʻrtta sinfga boʻlinadi: 1) kichik – 10000 m³ gacha; 2) oʻrta – 11000 dan 100000 m³ gacha; 3) katta – 101000 dan 1000000 m³ gacha; 4) juda katta – 1000000 m³ dan ortiq. Koʻchki harakati tezligi Tezlik Koʻchki harakati bahosi 3 m/soniya Jadal 0,3 m/daqiqa Faol 1,5 m/sutka Tez 1,5 m/oy Meʼyorda 1,5 m/yil Juda sekin 0,06 m/yil Juda ham sekin