Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

катта

katta
Изоҳли луғат

катта

сфт. 1. Ҳажми, ўлчами меъёрдан ёки нисбатан ортиқ; улкан; кичик.

Катта шаҳар. Катта ҳовли. Катта дарё. Катта сой. Катта тош. Катта зал.

Трактор кесилган катта дарахтларнинг тўнкасига занжир боғлаб тортар, арра, болта кўтарган одамлар буларни кесиб, қирқиб, араваларга юклашар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ўроз қаердандир катта тарвуз келтириб, ўртага қўйди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Таркиб жиҳатдан меъёридан ортиқ, ортиқ миқдорли; кичик.

Катта қўшин. Катта жамоа.

Мен — ўн олтига тўлмаган қиз, бирдан ёт ва катта оилага тушиб қолдим. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Куч-қудрати, даражаси, салмоғи юқори; буюк, зўр.

Катта ғалаба. Катта тантана. Катта эътибор. Катта жасорат. Катта байрам. Катта маҳорат. Катта тортишув.

Бу китобни ўша кечаси катта қизиқиш билан қўлга оларкан, эри Абдуллабой келиб қолиб, [китобни] қўлидан йириб олади. — Ойбек, Танланган асарлар

Болтабой кечки овқатдан кейин келди. У жуда катта ишни битириб келгандай, оғзи қулоғида бўлиб, нуқул семент тўғрисида сементлаб қилинган тўғон қанчалик пишиқ бўлиши ва ҳоказолар тўғрисида гапирар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Ёш жиҳатдан улуғ, ёши ортиқ.

Катта ўғил. У мендан катта.

[Юсуфбек ҳожи:] Ойим, ҳар нима, сиз каттасиз, Зайнаб ёш, каттадан кичикка шафқат лозим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Ёши катта киши; қари, кекса.

Каттани ҳурмат қил. Катталар гапига қулоқ сол.

6. Хизматдаги мартабаси, унвони, даражаси жиҳатдан (бошқага нисбатан) юқори.

Катта илмий ходим. Катта лаборант.

7. Кўзга кўринган; атоқли, машҳур.

Катта олим. Катта артист,

Бу — Абдулла фонусчи деган катта қизиқчи. — Ойбек, Танланган асарлар

Абдураҳмоннинг амакилари Бухорода катта мударрислардан саналар эдилар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Тошкентга бутун мамлакатдан катта геолог олимлар келишган. — С. Кароматов, Олтин қум

8. Юқори лавозимдаги амалдор; раҳбар, бошлиқ.

Шаҳарнинг катталари.

[Тожибой:] Э, нодон Менга тегсанг, жон-жон демайсанми? Бир юртнинг каттаси бўлсам. — П. Турсун, Ўқитувчи

Одамлар тамом йиғилган бўлсалар ҳам, катталардан дарак ёʻқ. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

  • Катта хотин
  • Катта қилмоқ Боқиб, парвариш қилиб ўстирмоқ, вояга етказмоқ. — Биз сенларни ит азобида катта қилдик-ку, — деди шаштидан тушиб Ибн Ямин. — К. Яшин, Ҳамза
  • Каттани кесиб, кичкина қилган Кекса кишиларнинг гапини гапирадиган ёш бола ҳақида.
  • Ўзини катта олмоқ (ёки тутмоқ) Амал, даража ёки билим жиҳатдан ўзини бошқалардан устун қўймоқ, мағрурланмоқ, кеккаймоқ. У [Маннон Уйғур] ҳеч маҳал ўзини катта тутмас барчага баробар, билимдон мураббий эди. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман
  • Катта арава қаёққа юрса, кичиги ҳам шу ёққа юради Ёшлар, тажрибасизлар катталардан, тажрибали, обрўли кишилардан ўрнак олади, деган маънода ишлатилади.
  • Катта бошини (ёки ўзини) кичик қилиб Ёшининг катталиги, амали-мартабаси ёки давлатига қарамай, ўзини катта олмай; камтарлик билан. Марғилон деган шаҳардан катта ўзини кичик қилиб, қизи ила келаётган Мирзакарим акага ўғлининг хўрлик келтиришидан чўчиди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Катта гап Эътиборга лойиқ, арзийдиган эканликни билдиради. Ўртоқ Муслим энди ҳақиқат ким томонида эканини тушунибди, бу катта гап. — Н. Сафаров, Танланган асарларЁʻқ, аввал юртнинг ҳомийлари бўлган боёнлар ўз ўғилларини ҳозирги замон илм-фунуни билан тарбияласинлар. Шу ҳам катта гап. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Катта гапирмоқ (ёки кетмоқ) — Ҳой, бола, сал пастроқ туш, — дейди яна биров унинг [куёвнинг] катта кетганига жаҳли чиқиб. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаСанга катта гапириб қўйганмиз, думбул ишни азалдан ёмон кўраман-у, ҳар қалай, ишимиз пухта бўлмай, кейин бурнимизни тишлаб қолмасак, деган хавотирдаман. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон
  • Катта оғиз ёки оғзи катта Отасининг давлати, катта оғиз, ҳовлиқма ва такаббур онасининг эркалаши қўшилиб, қизга ортиқча ғурур берган. — Ойбек, Танланган асарларМачитга бориб, ваъз айтинг. Эртага Ғузорнинг оғзи катталарини қалъага тўплаймиз. — Ш. Тошматов, Эрк қуши
Ўзбекча-туркча изоҳли луғат

КАТТА

Ҳажми, ўлчами нисбатан ортиқ, улкан.BÜYÜK, İRİ

Русча-ўзбекча ва ўзбекча-русча луғат

катта

1. большой, громадный, огромный

катта боғ большой сад

катта карвонга катта ёʻл большому каравану — большой путь; соотв. большому кораблю — большое плавание

2. взрослый

катта ёшдаги одам взрослый человек

катталар ва болалар взрослые и дети

катталар иззатда, кичиклар хизматда старикам — почет, молодым — служба

катта арава қаёқдан юрса, кичик арава ҳам ўша ёқдан юради куда идёт большая арба, туда идёт и малая; соотв. за что батька, за то и детки

ўзи катта, кичикка эгилади сам большой, а перед малым склоняется (Чайник)

3. старший

катта ака старший брат

катта ўғил старший сын

4. крупный, видный, выдающийся

катта олим видный учёный

катта ёзувчи выдающийся писатель

  • катта гапирмоқ говорить кичливо, заносчиво; хвастаться, бахвалиться
  • катта кўча скатертью (тебе) дорога; можешь идти на все четыре стороны
  • катта ариқдан сув ичган (букв. он пил воду из большого арыка) он из богатой семьи
  • катта бошини кичик қилиб ... несмотря на свой (старший) возраст; несмотря на то, что он занимает высокую должность; запросто
  • ... катта давлат и то хорошо; и то хлеб; слава богу
Инглизча-ўзбекча, ўзбекча-инглизча луғат

катта

а 1. big, huge, vast, large

2. eldest

3. grown-up, adult

  • катта қилмоқ raise maturity, bring up (child)-
  • катта ёʻл main road
Ўзбекча-қорақалпоқча луғат

КАТТА

1. úlken, náhán

2. ullı, zor, joqarı

3. kópti kórgen, kóp jasaģan, jası ullı, qartayģan

4. ataqlı, dańqlı, kózge kóringen

5. baslıq, basshı

Ўзбекча-немисча луғат

катта

1. gross, riesig, enorm

2. alt, erwachsen

3. bedeutend, angesehen

Ўзбекча-арабча-русча-инглизча ўқув луғати

катта

كبير kabeerрусчаБольшойинглизчаBig/huge

Ўзбекча-инглизча ижтимоий-сиёсий луғат

катта

катта харакатлар хисобига (эвазига) at the cost of enormous efforts

Синонимлари: улуг, буюк, йирик

Маънавият луғати

Катта

русчабольшойинглизчаbig, largeфрансузчаgrand, adulte, aînéарабчаكَبِيرٌ, ضَخْمٌ, وَاسِعٌ, بَارِزٌ, شَهِيرٌ

Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш