иссиқ
issiqиссиқ
сфт. 1. Жисм таркибидаги молекулалар ҳаракати (ёниш, кимёвий реаксия ва шу кабилар) натижасида юзага келадиган ва жисмларни қиздирадиган, иситадиган кинетик энергия; иссиқлик, ҳарорат. Қуёшнинг иссиғи. Оловнинг иссиғи.
Иссиқ бирмунча бўшашгандек туюлса ҳам, димлик заптида эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Шарофатхон супанинг четига келиб ўтирди, оқ шоҳи рўмоли билан елпиниб, иссиқдан шикоят қилди. Ойбек, — Танланган асарлар
2. Касалликда юзага келадиган (кўтариладиган) ҳарорат; иситма.
Офтоб ойим эрининг сўзини кучлаб тушди: Иссиғи бор, юзи ҳам қизариб, бўртиб турибди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Иссиғим кўплигидан сув устига сув ичар эдим. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
3. сфт. Юқори ҳароратли, бирор манба ҳарорати билан исиган, қизиган; иссиқ ҳолатли.
Иссиқ сув. Ҳаво иссиқ.
Шундоқ иссиқ кунда қора кўйлак кийишидан азадорлиги билиниб турарди. — С. Аҳмад, Уфқ
Шербек унинг қўлини иссиқ кафтлари орасига олди. — С. Анорбоев, Оқсой
4. сфт. Иссиқликни сақлайдиган, иссиқ тутадиган.
[Эгнида] Иссиқ ва янги палто, оёғида ичи жун ботинка, қоракўл қалпоқ, қорни тўқ. Мирмуҳсин, — Умид
Иссиқ кийинган ёʻловчилар дам-бадам бурун ва қулоқларини ушлаб, ўз ташвишлари билан югуриб-елардилар. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил
5. Қозон овқати, пиширилган (иссиқ) таом.
Яхшиям шу қўшнинг бор экан, дугонанг. Бошим ёстиққа тегганда, ўзи, болалари ўтиб, бир қошиқ иссиқ қилиб беради, дўхтир чақириб келади. — С. Нуров, Нарвон
Кечадан бери [Кумушнинг] ичига иссиқ киргани ёʻқ. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Ҳаммамиз деярли ҳар кун бир қошиқ иссиққа муҳтожмиз. — А. Қодирий, Кичик асарлар
6. сфт. Кўчма Кишига хуш келадиган; ёқимли.
Юлдузхон унга енгилгина бош ирғади ва бир кулиб қарадики, Муҳиддин шу вақтгача қизлар кулгисининг бу қадар жозибали, чиройли, иссиқ бўлишини сира учратмаган эди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
Луқмонча худди юмалагандай югуриб, медпунктга кириб бораркан, Элчибек уни чақириб, бир иссиқ гап айтгиси келди. — А. Мухтор, Туғилиш
- Иссиқ жой (ёки ўрин) Ўзи яшаётган, ўзи ўрганган жой (ўрин). Мавлон билан Наврўз ўз иссиқ жойларини ташлаб колхознинг пахтасини ғайрат билан тераётган ёшларнинг ишларидан ҳайрон қолдилар. — С. Айний, ҚулларСабаби бўлмаса, ким иссиқ ўрнини ташлаб, қум тепаликлари орасида саргардон бўлиб юради! Мирмуҳсин, — Меъмор
- Иссиқ жон Тирик организм, жумладан, одам ҳаётида ҳар хил ҳолатларнинг юз бериши мумкинлигини билдиради, шуни қайд этади. Иссиқ жон. Мен оғриб ётарман, бир қошиқ сувга муҳтож бўларман. — А. Қодирий, Меҳробдан чаёнИссиқ жон дейдилар, жон бўлса бўлар, Пайт келса, чечак ҳам сарғаяр, сўлар. — А. Орипов, Йиллар армони
- Иссиқ уриши (ёки элитиши) Орган измга узоқ вақт (давомли) иссиқ ҳаво ёки инфрақизил нурлар таъсир этиши оқибатида организмда иссиқлик бошқарилишининг издан чиқиши билан юзага келадиган ўткир патологик ҳолат. Ёзда, саратонда ёки иссиқ бинода узоқ ишлаганда, иссиқ элитиши мумкин. — Ўзме
- Иссиғида Вақти ғаниматда. Бува наридан-бери чойини ичиб, яна ёʻлга тушди. Омонатни иссиғида эгасига топшириш керак-ку. — Мирмуҳсин, Бир хумча тиллаЁ бу уйдан иссиғида кетинг, ё хулқингизни тузатиб олинг! — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар
- Истараси иссиқ 1. Дадаси дейман, дўстингиз Олимжонни жуда мақтаб юборди-ю қизингиз бир нарсани билар экан-да, ҳайтовур, шу йигит кўзимга иссиқ кўринган эди. — О. Ёқубов, Чин муҳаббатҲой, менга қаранг, кўзимга иссиқ кўринасиз. Ёпирай, Карим ака, мени танидингизми? — Н. Сафаров, Шарқ тонги
- Одамнинг юзи иссиқ Кўз кўзга тушганда, ҳар қандай ҳолатда ҳам одамнинг (инсоннинг) эътибори сақланишини қайд этади. Маҳмуд бобо бошлиқни топиб олиб, боплаб сўкмоқчи эди. Лекин одамнинг юзи иссиқ-да, унга дуч келиб, кўзлари кўзига тушгач, анча бўшашди. — Газетадан
- Темирни иссиғида босмоқ
ИССИҚ
Бирор манба ҳарорати билан исиган.SICAK
иссиқ
теплота, жар, жара, горячий, жаркий, знойный, жарко, горячо
- иссиқ овқат горячая пища
- иссиқ мамлакатлар жаркие страны
- жазирама иссиқ зной
- иссиғи баланд у него высокая температура
- юзи иссиқ у него милое, приятное лицо
совуқ кириб, иссиқ чиқар холодной входила, горячей выходила (Лепёшка)
иссиқда сояси ёʻқ, совуқда панаси ёʻқ в жару не даёт прохладу, в холод - тепло (о тонкой непригодной, невзрачной одежде)
иссиқ жон иситмасиз бўлмас живая душа не без лихорадки (раз человек живое существо, то он не гарантирован от болезней и недугов)
- иссиқ жон иссиқ-совуғидан хабар олмоқ заботиться (о ком-л.), присматривать (за кем-л.)
иссиқ
а 1. warm, hot
2. intense
3. warmly, it is warm
ИССИҚ
ıssı, temperatura
иссиқ
Wärme f, Hitze f, Glut f
иссиқ
hot
- жазирама иссиқ intense heat.