{"headword": "issiq", "key": "issiq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Jism tarkibidagi molekulalar harakati (yonish, kimyoviy reaksiya va shu kabilar) natijasida yuzaga keladigan va jismlarni qizdiradigan, isitadigan kinetik energiya; issiqlik, harorat. Quyoshning issigʻi. Olovning issigʻi.", "examples": [{"text": "Issiq birmuncha boʻshashgandek tuyulsa ham, dimlik zaptida edi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Sharofatxon supaning chetiga kelib oʻtirdi, oq shohi roʻmoli bilan yelpinib, issiqdan shikoyat qildi. Oybek,", "source": "Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Kasallikda yuzaga keladigan (koʻtariladigan) harorat; isitma.", "examples": [{"text": "Oftob oyim erining soʻzini kuchlab tushdi: Issigʻi bor, yuzi ham qizarib, boʻrtib turibdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Issigʻim koʻpligidan suv ustiga suv ichar edim.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 3, "text": "Yuqori haroratli, biror manba harorati bilan isigan, qizigan; issiq holatli.", "examples": [{"text": "Issiq suv. Havo issiq.", "source": ""}, {"text": "Shundoq issiq kunda qora koʻylak kiyishidan azadorligi bilinib turardi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Sherbek uning qoʻlini issiq kaftlari orasiga oldi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}]}, {"order": 4, "text": "Issiqlikni saqlaydigan, issiq tutadigan.", "examples": [{"text": "[Egnida] Issiq va yangi palto, oyogʻida ichi jun botinka, qorakoʻl qalpoq, qorni toʻq. Mirmuhsin,", "source": "Umid"}, {"text": "Issiq kiyingan yoʻlovchilar dam-badam burun va quloqlarini ushlab, oʻz tashvishlari bilan yugurib-yelardilar.", "source": "Oʻ. Usmonov, Sirli sohil"}]}, {"order": 5, "text": "Qozon ovqati, pishirilgan (issiq) taom.", "examples": [{"text": "Yaxshiyam shu qoʻshning bor ekan, dugonang. Boshim yostiqqa tegganda, oʻzi, bolalari oʻtib, bir qoshiq issiq qilib beradi, doʻxtir chaqirib keladi.", "source": "S. Nurov, Narvon"}, {"text": "Kechadan beri [Kumushning] ichiga issiq kirgani yoʻq.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Hammamiz deyarli har kun bir qoshiq issiqqa muhtojmiz.", "source": "A. Qodiriy, Kichik asarlar"}]}, {"order": 6, "text": "Koʻchma Kishiga xush keladigan; yoqimli.", "examples": [{"text": "Yulduzxon unga yengilgina bosh irgʻadi va bir kulib qaradiki, Muhiddin shu vaqtgacha qizlar kulgisining bu qadar jozibali, chiroyli, issiq boʻlishini sira uchratmagan edi.", "source": "R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi"}, {"text": "Luqmoncha xuddi yumalaganday yugurib, medpunktga kirib borarkan, Elchibek uni chaqirib, bir issiq gap aytgisi keldi.", "source": "A. Muxtor, Tugʻilish"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/issiq"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "81"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror manba harorati bilan isigan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ИССИҚ", "raw_meaning": "SICAK Бирор манба ҳарорати билан исиган."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "457"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "sovuq kirib, issiq chiqar", "source": ""}, {"text": "issiqda soyasi yoʻq, sovuqda panasi yoʻq", "source": ""}, {"text": "issiq jon isitmasiz boʻlmas", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "issiq", "raw_meaning": "теплота, жар, жара; горячий, жаркий, знойный; жарко; горячо; sovuq kirib, ~ chiqar загадка холодной входила, горячей выходила (Лепёшка); ~da soyasi yo‘q, sovuqda panasi yo‘q погов. неодобр. в жару не даёт прохладу, в холод - тепло (о тонкой непригодной, невзрачной одежде); ~ jon isitmasiz bo‘lmas погов. живая душа не без лихорадки (раз человек живое существо, то он не гарантирован от болезней и недугов); ~ ovqat горячая пища; ~ mamlakatlar жаркие страны; jazirama ~ зной; issig‘i baland у него высокая температура; yuzi ~ у него милое, приятное лицо; ◊ ~ jon ~-sovug‘idan xabar olmoq заботиться (о ком-л.), присматривать (за кем-л.)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "504"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "warm", "examples": []}, {"order": 2, "text": "intense", "examples": []}, {"order": 3, "text": "warmly", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "issiq", "raw_meaning": "a 1) warm, hot; 2) intense; 3) warmly, it is warm"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "54"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ıssı", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ISSIQ", "raw_meaning": "ıssı; temperatura."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "73"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "issiq", "raw_meaning": "Wärme f, Hitze f, Glut f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "98"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hot", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "иссиқ", "raw_meaning": "hot; жазирама иссиқ intense heat."}}]}