issiq
иссиқissiq
sft. 1. Jism tarkibidagi molekulalar harakati (yonish, kimyoviy reaksiya va shu kabilar) natijasida yuzaga keladigan va jismlarni qizdiradigan, isitadigan kinetik energiya; issiqlik, harorat. Quyoshning issigʻi. Olovning issigʻi.
Issiq birmuncha boʻshashgandek tuyulsa ham, dimlik zaptida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Sharofatxon supaning chetiga kelib oʻtirdi, oq shohi roʻmoli bilan yelpinib, issiqdan shikoyat qildi. Oybek, — Tanlangan asarlar
2. Kasallikda yuzaga keladigan (koʻtariladigan) harorat; isitma.
Oftob oyim erining soʻzini kuchlab tushdi: Issigʻi bor, yuzi ham qizarib, boʻrtib turibdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Issigʻim koʻpligidan suv ustiga suv ichar edim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. sft. Yuqori haroratli, biror manba harorati bilan isigan, qizigan; issiq holatli.
Issiq suv. Havo issiq.
Shundoq issiq kunda qora koʻylak kiyishidan azadorligi bilinib turardi. — S. Ahmad, Ufq
Sherbek uning qoʻlini issiq kaftlari orasiga oldi. — S. Anorboyev, Oqsoy
4. sft. Issiqlikni saqlaydigan, issiq tutadigan.
[Egnida] Issiq va yangi palto, oyogʻida ichi jun botinka, qorakoʻl qalpoq, qorni toʻq. Mirmuhsin, — Umid
Issiq kiyingan yoʻlovchilar dam-badam burun va quloqlarini ushlab, oʻz tashvishlari bilan yugurib-yelardilar. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil
5. Qozon ovqati, pishirilgan (issiq) taom.
Yaxshiyam shu qoʻshning bor ekan, dugonang. Boshim yostiqqa tegganda, oʻzi, bolalari oʻtib, bir qoshiq issiq qilib beradi, doʻxtir chaqirib keladi. — S. Nurov, Narvon
Kechadan beri [Kumushning] ichiga issiq kirgani yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Hammamiz deyarli har kun bir qoshiq issiqqa muhtojmiz. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
6. sft. Koʻchma Kishiga xush keladigan; yoqimli.
Yulduzxon unga yengilgina bosh irgʻadi va bir kulib qaradiki, Muhiddin shu vaqtgacha qizlar kulgisining bu qadar jozibali, chiroyli, issiq boʻlishini sira uchratmagan edi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
Luqmoncha xuddi yumalaganday yugurib, medpunktga kirib borarkan, Elchibek uni chaqirib, bir issiq gap aytgisi keldi. — A. Muxtor, Tugʻilish
- Issiq joy (yoki oʻrin) Oʻzi yashayotgan, oʻzi oʻrgangan joy (oʻrin). Mavlon bilan Navroʻz oʻz issiq joylarini tashlab kolxozning paxtasini gʻayrat bilan terayotgan yoshlarning ishlaridan hayron qoldilar. — S. Ayniy, QullarSababi boʻlmasa, kim issiq oʻrnini tashlab, qum tepaliklari orasida sargardon boʻlib yuradi! Mirmuhsin, — Meʼmor
- Issiq jon Tirik organizm, jumladan, odam hayotida har xil holatlarning yuz berishi mumkinligini bildiradi, shuni qayd etadi. Issiq jon. Men ogʻrib yotarman, bir qoshiq suvga muhtoj boʻlarman. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonIssiq jon deydilar, jon boʻlsa boʻlar, Payt kelsa, chechak ham sargʻayar, soʻlar. — A. Oripov, Yillar armoni
- Issiq urishi (yoki elitishi) Organ izmga uzoq vaqt (davomli) issiq havo yoki infraqizil nurlar taʼsir etishi oqibatida organizmda issiqlik boshqarilishining izdan chiqishi bilan yuzaga keladigan oʻtkir patologik holat. Yozda, saratonda yoki issiq binoda uzoq ishlaganda, issiq elitishi mumkin. — OʻzME
- Issigʻida Vaqti gʻanimatda. Buva naridan-beri choyini ichib, yana yoʻlga tushdi. Omonatni issigʻida egasiga topshirish kerak-ku. — Mirmuhsin, Bir xumcha tillaYo bu uydan issigʻida keting, yo xulqingizni tuzatib oling! — H. Gʻulom, Toshkentliklar
- Istarasi issiq 1. Dadasi deyman, doʻstingiz Olimjonni juda maqtab yubordi-yu qizingiz bir narsani bilar ekan-da, haytovur, shu yigit koʻzimga issiq koʻringan edi. — O. Yoqubov, Chin muhabbatHoy, menga qarang, koʻzimga issiq koʻrinasiz. Yopiray, Karim aka, meni tanidingizmi? — N. Safarov, Sharq tongi
- Odamning yuzi issiq Koʻz koʻzga tushganda, har qanday holatda ham odamning (insonning) eʼtibori saqlanishini qayd etadi. Mahmud bobo boshliqni topib olib, boplab soʻkmoqchi edi. Lekin odamning yuzi issiq-da, unga duch kelib, koʻzlari koʻziga tushgach, ancha boʻshashdi. — Gazetadan
- Temirni issigʻida bosmoq
ISSIQ
Biror manba harorati bilan isigan.SICAK
issiq
теплота, жар, жара, горячий, жаркий, знойный, жарко, горячо
- issiq ovqat горячая пища
- issiq mamlakatlar жаркие страны
- jazirama issiq зной
- issigʻi baland у него высокая температура
- yuzi issiq у него милое, приятное лицо
sovuq kirib, issiq chiqar холодной входила, горячей выходила (Лепёшка)
issiqda soyasi yoʻq, sovuqda panasi yoʻq в жару не даёт прохладу, в холод - тепло (о тонкой непригодной, невзрачной одежде)
issiq jon isitmasiz boʻlmas живая душа не без лихорадки (раз человек живое существо, то он не гарантирован от болезней и недугов)
- issiq jon issiq-sovugʻidan xabar olmoq заботиться (о ком-л.), присматривать (за кем-л.)
issiq
a 1. warm, hot
2. intense
3. warmly, it is warm
ISSIQ
ıssı, temperatura
issiq
Wärme f, Hitze f, Glut f
issiq
hot
- jazirama issiq intense heat.