Индивидуализация

— individuallashtirish. Hayotni badiiy aks ettirishning zaruriy shartlaridan biri. Sanʼat va uning turlari qaysi shaklda boʻlmasin, inson va u bilan bogʻliq xat-ti-harakat hamda holatni aks ettiradi. Shu maʼnoda inson va uning koʻp qirrali hayoti sanʼatning hamma turlari uchun asosiy obyekt hisoblanadi. Inson va uning hayoti huquq, etnografiya, psixologiya, falsafa kabi fanlar uchun ham asosiy tekshirish obyektidir. Biroq badiiy ijodda, yaʼni sanʼat va uning barcha turlarida inson, uning hayoti umumiy tarzda emas, balki konkret tarixiy sharoit, muhit taʼsirida yuzaga kelgan xarakter sifatida badiiy tahlil etiladi yoki tasvirlanadi. Shu maʼnoda obraz va xarakter tushunchasi bir-biridan farqlanadi, yaʼni obraz nisbatan keng tushuncha boʻlib, xarakter konkret shaxs va uning biror muhit taʼsirida yuzaga kelgan xususiyatlari, odatlarini ifodalaydi. Demak, sanʼatdagi inson obrazi magʻzini xarakter tashkil etadi. Badiiy adabiyotda individuallashtirish ijodkorga hayotni butun murakkabligi bilan aks ettirish uchun katta imkoniyat beradi. Individuallashtirish orqaligina ijodkor u yoki bu davrga xos kishilar obrazini konkret xarakterlar vositasida mukammal aks ettira oladi. Bunda, birinchidan, xarakter konkret tarixiy shaxsning prototipi (q. Prototip) ham boʻlishi yoki butunlay badiiy toʻqima obraz boʻlishi mumkin. Ikkinchidan, individuallashtirish ijodkorga konkret obraz asosida oʻzining estetik idealini ifodalashga imkoniyat beradi. Uchinchidan, individuallashtirish tasvirlanayotgan davr kishilariga xos xislatlarga nisbatan oʻquvchi yoki tomoshabinning ishonchini qozontirishdan tashqari, uning his-tuygʻulariga kuchli taʼsir etadi, nihoyat, hayot haqidagi tushunchalarini boyitadi. Individuallashtirish turli adabiy turlarda oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlsa ham, biroq u sanʼat va uning turlari uchun yetakchi qonuniyat hisoblanadi.