ҳар
harҳар
1. белг. олм. Шахс ёки нарсаларни, уларнинг белгиси, ҳаракати ва бошқалар жиҳатдан бўлган туридан ажратиб (яккалаб) кўрсатади, шу тарзда белгилайди.
Ҳар тўкисда бир айб. — Мақол
Демак, бекор бўлмабди қурбон, Ҳар қурбонга бўлсин шарафшон! — Ҳ. Олимжон
Ҳожи бўлса, ҳар беш дақиқада ичкари томонга қулоқ солиб тўхтар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Рўзимбой элликларни қоралаган, басавлат, ҳар билаги келисопдай полвон киши эди. — С. Сиёев, Ёруғлик
Фотима янги кетмон билан ер чопар, ҳар урганда, ернинг киндигини узиб оламан дерди. — Т. Ашуров, Оқ от
2. Сўроқ олмошлари ва бир, нарса каби баъзи сўзлар билан бирикиб, белгилаш олмошининг умумлаштирувчи турига мансуб олмошларни ҳосил қилади.
Ҳар қандай тасодифнинг олдини олиш керак-да! — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув
Тилак тилар эл дуосида: Ҳар қайсингиз бўлинг мингга бош. — Ҳ. Олимжон
Ёмон одам бўлсангиз, мени ҳар нима қилишингиз қўлингиздан келар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
— Ҳар ким ўқийверса, подани ким боқади? — деди аччиқланиб — Мирзакаримбой. Ойбек, Танланган асарлар
Ҳайдар ота, ҳар нима бўлса ҳам Ултармага бориб, [Асрорқулни] кўриб келай, деб ёʻлга чиқди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
3. Вақт, жой-макон билдирувчи баъзи сўзлар билан бирикиб, қўшма сўзлар ҳосил қилади:
ҳар доим, ҳар гал, ҳар сафар, ҳар замон ва бошқалар Ҳар вақт жуда эҳтиёт бўлиб муомала қилар эди. — Ойбек, Танланган асарлар
Ҳар замон яқин-йироқдан гадой товуши эшитилади. — А. Қаҳҳор, Бемор
[Гулнор] Ҳар гал кампир билан ёлғиз қоларкан, дарров қизнинг ҳолини сўрарди. — Ойбек, Танланган асарлар
Сайҳонликни ўрмон ҳар ёқдан ўраб олганди. — Ойбек, Қуёш қораймас
- Ҳар қалай Нима бўлса (бўлганда) ҳам. Аламданми ёки йигитлик ғурури устун келдими, ҳар қалай, бир нафас билан тоғорага солиб олдим. — С. Сиёев, ЁруғликЛунжига туширган бўлса керак. Ҳар қалай, шундан кейин Умри мени кўрганида, кўчанинг у бетига ўтиб кетадиган бўлиб қолди. — А. Қаҳҳор, АсарларБоя янгалари қош-кўзларига сурма тортиб, ёноғига сурма суртганиданми, ё шунча одам унга тикилиб ҳавасланганидан уялганигами, ҳар қалай, юзлари лов-лов ёнарди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда
- Ҳар ҳолда Ҳар ҳолда, Тошкент аҳолиси Азизбек истибдодидан ортиқ тўйди, кимдан кўмак сўрашни ҳам билмайди. — А. Қодирий, Ўтган кунларҲар ҳолда, бу оддий ҳол эмас. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув