{"headword": "har", "key": "har", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Shaxs yoki narsalarni, ularning belgisi, harakati va boshqalar jihatdan boʻlgan turidan ajratib (yakkalab) koʻrsatadi, shu tarzda belgilaydi.", "examples": [{"text": "Har toʻkisda bir ayb.", "source": "Maqol"}, {"text": "Demak, bekor boʻlmabdi qurbon, Har qurbonga boʻlsin sharafshon!", "source": "H. Olimjon"}, {"text": "Hoji boʻlsa, har besh daqiqada ichkari tomonga quloq solib toʻxtar edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Roʻzimboy elliklarni qoralagan, basavlat, har bilagi kelisopday polvon kishi edi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Fotima yangi ketmon bilan yer chopar, har urganda, yerning kindigini uzib olaman derdi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}]}, {"order": 2, "text": "Soʻroq olmoshlari va bir, narsa kabi baʼzi soʻzlar bilan birikib, belgilash olmoshining umumlashtiruvchi turiga mansub olmoshlarni hosil qiladi.", "examples": [{"text": "Har qanday tasodifning oldini olish kerak-da!", "source": "O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv"}, {"text": "Tilak tilar el duosida: Har qaysingiz boʻling mingga bosh.", "source": "H. Olimjon"}, {"text": "Yomon odam boʻlsangiz, meni har nima qilishingiz qoʻlingizdan kelar edi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "— Har kim oʻqiyversa, podani kim boqadi? — dedi achchiqlanib", "source": "Mirzakarimboy. Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Haydar ota, har nima boʻlsa ham Ultarmaga borib, [Asrorqulni] koʻrib kelay, deb yoʻlga chiqdi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}]}, {"order": 3, "text": "Vaqt, joy-makon bildiruvchi baʼzi soʻzlar bilan birikib, qoʻshma soʻzlar hosil qiladi:", "examples": [{"text": "har doim, har gal, har safar, har zamon va boshqalar Har vaqt juda ehtiyot boʻlib muomala qilar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Har zamon yaqin-yiroqdan gadoy tovushi eshitiladi.", "source": "A. Qahhor, Bemor"}, {"text": "[Gulnor] Har gal kampir bilan yolgʻiz qolarkan, darrov qizning holini soʻrardi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Sayhonlikni oʻrmon har yoqdan oʻrab olgandi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ys", "source_url": "https://izoh.uz/word/har"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "266"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Koʻzda tutilgan bir xil narsalarni alohida-alohida taʼkidlash uchun qoʻllanadi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Birdan ortiq sonni ifodalovchi soʻzlar bilan qoʻllanib,shu miqdordagi kimsa yoki narsalarni qamrab olinganini bildiradi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҲАР", "raw_meaning": "1.HER 2.HEPSİ 1.Кўзда тутилган бир хил нарсаларни алоҳида-алоҳида таъкидлаш учун қўлланади. 2.Бирдан ортиқ сонни ифодаловчи сўзлар билан қўлланиб,шу миқдордаги кимса ёки нарсаларни қамраб олинганини билдиради."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "385"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sıcak, kızgın, yakıcı.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HAR", "raw_meaning": "ИССИҚ, ЖАЗИРАМА Sıcak, kızgın, yakıcı."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "442"}, "pos": "мест. опред.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "har gulning isi boshqa", "source": ""}, {"text": "ikki onaga beshtadan bola, har birining oti bor", "source": ""}, {"text": "har kim ekkanini oʻrar", "source": ""}, {"text": "otlari har xil, yoshlari bir xil", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "har", "raw_meaning": "мест. опред. каждый, всякий; har gulning isi boshqa погов. у каждого цветка свой аромат (у каждого человека свой нрав, свои особенности); har gal всякий раз, всегда; har kun каждый день; har ehtimolga qarshi на всякий случай; har bir каждый; ikki onaga beshtadan bola, har birining oti bor загадка у двух матерей по пять сыновей, у каждого своё имечко есть (Рука, пальцы); har vaqt всегда, во всякое время; har yerda везде, всюду; har kim каждый; har kim ekkanini oʻrar погов. что посеешь, то и пожнешь (каждому по заслугам); har narsa всё, всякая вещь; har narsa boʻlsa ham как бы то (там) ни было; во что бы то ни стало; har nima всё; всякая вещь; har taraflama всесторонний, всесторонне; har turli (xil) разный, различный, всякого рода, разнообразный; различно, по-разному; otlari har xil, yoshlari bir xil загадка имена у них разные, все возраста одного (Дни недели); har qayerda везде; всюду; повсюду; har qaysi всякий; каждый; har qancha сколько бы ни было; har holda во всяком случае; ◊ har balo boʻlsa ham... что бы там ни было; что бы ни случилось; любым способом; har kim oʻz holiga каждый по-своему, кому как вздумается; har kimniki oʻziga maʼqul каждый думает, что сам прав; у каждого (человека) своя правда; har kim oʻzim boʻlay"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "492"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "har", "raw_meaning": "a every; everybody; ~ biri every of them, each of them; ~ vaqt always, all the time; constantly; ~ yoqlama through, detail; overall; ~ kim(sa) everybody; ~ nima (narsa) everything, various, different, all kinds; ~ qaysi every, all; ~ qanday any; ~ qachon always, every time, all the time; ~ qachongidek as usual"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "62"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "jede", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "har", "raw_meaning": "jede, jeder, jede, beliebig; ~ bir jeder; ~ qanday beliebig; ~ safar jedes Mal"}}]}