har

1. belg. olm. Shaxs yoki narsalarni, ularning belgisi, harakati va boshqalar jihatdan boʻlgan turidan ajratib (yakkalab) koʻrsatadi, shu tarzda belgilaydi.

Har toʻkisda bir ayb. — Maqol

Demak, bekor boʻlmabdi qurbon, Har qurbonga boʻlsin sharafshon! — H. Olimjon

Hoji boʻlsa, har besh daqiqada ichkari tomonga quloq solib toʻxtar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Roʻzimboy elliklarni qoralagan, basavlat, har bilagi kelisopday polvon kishi edi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Fotima yangi ketmon bilan yer chopar, har urganda, yerning kindigini uzib olaman derdi. — T. Ashurov, Oq ot

2. Soʻroq olmoshlari va bir, narsa kabi baʼzi soʻzlar bilan birikib, belgilash olmoshining umumlashtiruvchi turiga mansub olmoshlarni hosil qiladi.

Har qanday tasodifning oldini olish kerak-da! — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Tilak tilar el duosida: Har qaysingiz boʻling mingga bosh. — H. Olimjon

Yomon odam boʻlsangiz, meni har nima qilishingiz qoʻlingizdan kelar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

— Har kim oʻqiyversa, podani kim boqadi? — dedi achchiqlanib — Mirzakarimboy. Oybek, Tanlangan asarlar

Haydar ota, har nima boʻlsa ham Ultarmaga borib, [Asrorqulni] koʻrib kelay, deb yoʻlga chiqdi. — A. Qahhor, Asror bobo

3. Vaqt, joy-makon bildiruvchi baʼzi soʻzlar bilan birikib, qoʻshma soʻzlar hosil qiladi:

har doim, har gal, har safar, har zamon va boshqalar Har vaqt juda ehtiyot boʻlib muomala qilar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Har zamon yaqin-yiroqdan gadoy tovushi eshitiladi. — A. Qahhor, Bemor

[Gulnor] Har gal kampir bilan yolgʻiz qolarkan, darrov qizning holini soʻrardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sayhonlikni oʻrmon har yoqdan oʻrab olgandi. — Oybek, Quyosh qoraymas