этак
etakэтак
от 1. Кийимнинг пастки, осилиб тушиб турадиган кенг қисми. Кўйлакнинг этаги. Тўннинг этаги
У гилваталик кўлини этаги барига артиб, Меъмор билан омонлашди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Ота-бола чопонларининг этакларини бар уриб, қазувга жўнаб кетдилар. — Ж. Шарипов, Хоразм
2. кўчма Баъзи нарсаларнинг этакка ўхшаш осилган пастки қисми.
Қуёш қишлоқ устидан этагини йиғиб олган, кеч кира бошлаган эди. — С. Зуннунова, Олов
Бир кун ҳамма ёқни рутубатли туман чулғайди, бир кун тунд борлик узра булут этагини судраб ўтади. — Газетадан
3. Матодан пахта териш учун махсус тикилган, бир томони бўйинга осиб, бир томони белга боғлаб олинадиган буюм.
Бир этак пахта,
Кули этак билан чаноққа худди бўзчининг мокисидай бориб келяпти. — Э. Райимов, Ажаб қишлоқ
Звено аъзолари сентябрнинг ўрталарида этак боғлаб, теримга тушдилар. — Ўзбекистон қўриқлари
4. Баъзи нарсаларнинг, сатҳнинг чети, қуйи томони, охирги қисми.
Дала этаги. Саҳро этаги. Ҳовли этаги.
Шаҳарнинг ҳар иккала томонида экин майдони бўлиб, этаги ўрмонга бориб тақаларди. — А. Убайдуллаев, Қонли издан
Булоқдан эмас, этакда ҳайқириб оқаётган сойдан сув олиб келтирарди. — Н. Қобил, Унутилган соҳиллар
5. Тоғ, адир, баландликларнинг пастки қисми; пастки қисмидаги жой, майдон.
Ёдгор оҳиста юриб, адир этагига тушиб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Тепаликнинг этагидан ҳар хил овозлар эшитилди. — Ёшлик
6. Ариқ, дарёнинг қуйи қисми; сувнинг қуйилиш жойи.
Зарафшоннинг этаги.
Кўкиш ҳаво билан чулғанган жилға этагида бир қора пайдо бўлган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
7. Вақт эътибори билан охирги қисм, охир, сўнг.
Февралнинг этакларида кун исиб кетди. — С. Анорбоев, Оқсой
Августнинг этакларига келиб, каналга сув очилди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Бир этак бола Бирор аёл ёки оиланинг боласи кўплигини билдиради. Отанг тирик ахир ортимда бир этак болам бор. — С. Сиёев, ЁруғликУзи далага чиққани билан уйида ишга яроқсиз бир этак боласи бор. — С. Зуннунова, Олов
- Енгидан кириб, этагидан чиқади Ўта устомон, айёр одам ҳақида.
- Эсинг борида этагингни ёп Номақбул иш, ёʻл ва шу кабилардан вақт-ғаниматда қайтиш, мақбулига ўтиш керак, деган маънони билдиради. — Ёʻқ, — деди полвон тўқайдан чиқаётиб, — эсинг борида этагингни ёп, бу ёʻлингдан қайт! — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
- Этаги очилмоқ Сири очилмоқ, бирор айби, камчилиги маълум бўлиб қолмоқ. Кўйинглар хотин ёʻлга чиқса, этаги очилади. Кулги бўласизлар. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Этагини тутмоқ (ёки ушламоқ) 1. Иш-фаолиятда бирор кимсага маҳкам суяниб, ундан қолмаслик. Омон бува Ёдгоров каби ин-гичка толали пахта усталари бор. Ана шу оқсоқолларнинг этагини тут. — Ўзбекистон қўриқлариОталари касби этагидан тутаётган фарзандларимиз қандини урсин. — Газетадан
- Этагини тутқизмаслик Тутқич бермаслик. Лекин уйқу этагини тутқизмай кетди. — С. Абдуқаҳҳор, КўзларҚидирув бўлими ходимларининг усталик билан ишламаётганликларидан фойдаланиб яна этак тутқизмай кетган. — И. Қаландаров, Шохидамас баргида
- Этагини ўпмоқ Муте бўлмоқ, айтганини қиладиган ҳолда бўйсунмоқ. Юрт беклари яшаб ўтган, Ўпиб ёвнинг этагин. — Шарқ юлдузи
- Этак йиртиш Оёғинг келишмаган, шумпешона экансан! Этак йиртиш қилиб қўйган куёвинг ҳаждан қайтмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
- Этак силкимоқ Бутунлай умид узмоқ, кечмоқ. Этак силкиб, Андижонга кетай десам, рухсат бермайдир. — П. Қодиров, Юлдузли тунларМана, энди саройдан бутунлай этак силкиди-ю унут бўлаёзган эски дўконга келди. — С. Сиёев, Ёруғлик
- Этак қоқмоқ Отаси телба тўнини тескари кийиб, этак қоқиб, уйидан чиқиб кетган. — Муштум