ДОЛОТА АЛМАЗНЫЕ

kesuvchi element, (tabiiy yoki sintetik) olmosdan tayyorlangan dolotalar. Olmosning eng arzoni: karbonat, kolorodo (braziliya texnik olmosi), qora olmoslar hisoblanib, ular ishlab chiqarishda keng ishlatiladi. Ishlatishdan avval olmos donalari bir-biriga ishqalanib, yassi shakliga keltiriladi. Natijada yassi shaklidagisi dastlabkisidan mustahkam boʻladi. Sintetik olmoslar mustahkamligi boʻyicha olmosning toza xiliga yaqin va polikristall hamda monokristall strukturali boʻlishi mumkin. Karbonatlar singari yashirin kristalli strukturasi bilan tavsiflanadi. Yuvadigan kanallar, ishchi qismlari shakli va yoʻnalishiga koʻra uch xil: radial pogʻonali (D.6-rasm, a) va olmosning matritsada joylashishiga qarab bir va koʻp qatli (D.6-rasm, a-v), yaʼni mayda olmos donalaridan tarkib topgan boʻladi. Dolotalarning hamma turi tabiiy yoki sintetik olmosdan tayyorlanadi. Bir qatli dolotalarda grafitli, presslangan shakldagi nisbatan yirik olmoslar bir qatli qilib joylashtiriladi va olmos donalari matritsaga bir xil tartibda oʻrnatiladi. Impregnatsiyalangan (mayda kukunsimon olmos donalari aralashtirilgan) dolotalarda olmos donachalari (mayda past sifatli) volfram karbidi va matritsaning boshqa komponentlari bilan doloto quyishdan avval bir xilda aralashgan boʻladi. Aralashtirilgan qatning qalinligi 6 dan 10 mm gacha (D.6-rasm, g). Olmosli dolotalar toʻrt xil: bir qatli pogʻonali, bir qatli radial, impregnatsiyalangan pogʻonali va ra-, Olmosli dolotalar