chaqmoq

fl. 1. s. t. Pista, bodom, yongʻoq va shu kabilar qattiq poʻchoqli mevalarni yoki baʼzi hoʻl mevalarning danaklarini tishlab yoki biror narsa bilan urib yormoq.

Abdi-shukur bodom-pista chaqib, achchiq choy ichib, yayrab oʻtirardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Zarar qaragʻay danakni tishda chaqmoq. — Habibiy

Bola yongʻoqni chaqish uchun atrofiga koʻz yugurtirib, tosh qidirdi. — Yoshlik

2. Qattiq narsani sindirib maydalamoq, boʻlak-boʻlak qilmoq; ushatmoq.

Tosh chaqqan, sement qorgan ham oʻzim — Mirtemir

Oppon qirrali stakan labiga tuxum urib chaqdi-da yaxshilab archib, lunjiga soldi. — S. Ahmad, Saylanma

3. Bir-biriga urib, surtib, olov chi-qarmoq; yondirmoq.

Gugurt chaqqandim, koʻzim toʻrdagi yogʻoch sandiqqa tushdi. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar

Baratov, papiros olib, gugurt chaqdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

4. koʻchma Chaqa qilmoq (

Yalang oyoq yurib koʻrsam, shagʻal barmoqlarimni chaqib tashladi. — H. Nazir, Bir tup gʻoʻza

5. koʻchma Charchatmoq, urintirmoq.

— Bugun loyda ishlaysan. Qorningni toʻqlamasang, loy chaqadi, — dedi [Yigitali]. — T. Malik, Ajab dunyo

Elchi Muhammadalini yoʻl chaqib qoʻygan, bir necha kundan beri oʻz mehmon-xonasida dam olib yotar edi. — M. Osim, Elchilar

6. koʻchma Mazmun-mohiyatini anglamoq; yechimini topmoq.

Iboralar koʻp, iboralarning maʼnolari ham koʻp, har birini chaqish kerakki, keyin qoʻlingda fonus boʻlib, yoʻlingni yoritadi. M. M. — Doʻst, Lolazor

[Hafiz] Alyoxinning etyudlarini yongʻoqday chaqib tashlardi, qurgʻur. — A. Muxtor, Tugʻilish

ot 1. Atmosferaviy elektr zaryadi; yashin.

Osmondagi dabdabali, ammo foydasiz chaqmoq boʻlishdan koʻra, yerda bir tutam olov boʻlib, bir gʻaribning qozonini qaynatmoq afzaldir. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

2. koʻchma Oʻt, uchqun.

Qizning shahlo koʻzida nafrat chaqmogʻi yalt etib yondi-yu, oʻchdi. — Yoshlik

fl. 1. Tishlab yoki nayzasini sanchib jarohatlamoq, ogʻritmoq yoki zahar solmoq (ilon, chayon, ari kabi gazandalar, chumoli, burga, chivin kabi hasharotlar haqida).

Maʼlumki, Hindistonda ilon chaqishidan har yili minglab kishi halok boʻla-di. — Fan va turmush

Bir marta chayon chaqib oluvdi, hozir oʻsha esimga tushib ketdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Oyogʻini chaqayotgan chumolini ushlab, koʻzdan kechirdi. — Yoshlik

2. koʻchma Achchiq gaplar aytmoq, zahrini sochmoq.

—

otang oʻlgur chaqa-man deydi. — Oybek, Nur qidirib

Vaqt oʻtgan sari onaning gumonlari asossiz ishonchga aylana bordi, u zaharli kinoyalar bilan kuyovini chaqib ola boshladi. — F. Musajonov, Bahor nafasi

3. koʻchma Chaqimchilik qilmoq, gap tashib, gʻiybat qilmoq.

u oʻzi ishlamagani ishlamagan, kishilar haqiga xiyonat qilmoqda. Ya na., bizni amirzodaga chaqadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Kim sizga shunday deb chaqqan boʻlsa, bekor aytibdi. S. — Abdulla, Mavlono Muqimiy

ot Oʻt oldirish asbobi.

Tohir shivirlab soʻradi: — Chaqmoq bilan tutantiriqni ham oldingmi? — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Papiros chekish uchun olib yurgan chaqmogʻidan boshqa yorugʻ beradigan bir narsa yoʻq. — Oydin, Mardlik — mangulik

1. qilmoq. 1.Pista, bodom va sh.k. qattiq poʻchoqli mevalarni tishlab yoki urib yormoq.KIRMAK

2. Chaqimchilik qilmoq.KOVALAMAK

3. Atmosferaviy elektr zaryadi; yashin.ŞİMŞEK

subs. Blitz m

chaqmoq chaqmoqda es blitzt

chaqmoq urdi der Blitz hat eingeschlagen

subst. (yondirish uchun)Feuerzeug n, Zünder m

verb. 1. (danakni) knacken vt, (pistani) nagen vt

2. (gugurt) anstreichen vt, anreissen vt

3. (ari) stechen vt, (ilon) beissen vt

adj. zerstückt

chaqmoq qand Stückzucker m

1. раскалывать, колоть

• yongʻoq chaqmoq колоть орех

2. дробить

• tosh chaqmoq дробить камень (на щебень)

3. чиркать

• gugurt chaqmoq чиркать спичкой

4. жалить

qoʻlimni ari chaqib oldi оса ужалила меня в руку

• ~ qand пилёный сахар

молния

chaqmoq chaqdi сверкнула молния

n lightning

chaqmoq chaqdi lightning flashed

v break, crack (yong'oqni)

1. shaqmaq, nayzağay, jıldırım

3. ot aldırıw ásbabı

4. qımbatbahalı telpek

5. shağıw, jarıw

6. sındırıw, sındırıp maydalaw

7. ot shıģarıw, jandırıw

11. shağıw, shağıp alıw (jılan, hárreler haqqında)