boʻy
бўйboʻy I
ot 1. Kishi qomatining balandligi; gavdaning boshdan-oyoq koʻrinishi; boʻy-bast, qomat.
Boʻyi baland odam. Boʻyi past odam. Boʻyingga qarab toʻn bich. — Maqol
Oʻziga yeng boʻlmagan oʻzgaga boʻy boʻlmas, — Maqol
Tuyaday boʻy berguncha, Ninaday aql bersin. — Maqol
Gulnorning boʻyi oʻsib, koʻkragi toʻlishib, butun gavdasi qizlik latofati bilan yashnagan chogʻda, boyvachcha uni koʻz tagiga olib qoʻygan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Uyingning ortidan oʻtlar teraman, Boʻyingni boʻyimga tenglab koʻraman. — Qoʻshiqlar
Kampir koʻchaga chiqqanida, koʻcha eshigidan baland boʻyli, qosh-koʻzlari qop-qora oʻgʻli Qodir koʻrindi. — Saodat
2. Yuqoriga choʻzilgan qoʻl balandligi.
Tokchaga boʻyim yetmayapti.
Devor oʻlguday baland-da, boʻyi yetmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. Tik turgan narsalarning balandligi.
Minoraning boʻyi. Boʻyi uzun terak.
Rayondagi maktab binolari bilan boʻy oʻlchashadigan maktab binosi soldik. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
4. Baʼzi narsalarning (uy, yer, maydon va boshqalar) uzun tomoni.
Boʻyi olti metr, eni toʻrt metr uy.
Ungur eniga bir quloch, boʻyiga bir yarim quloch qilib qazilayotgan boʻlsa ham aytishga oson, qazishga qiyin katta ungur edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
5. Quruqlikning ariq, daryo, dengiz kabilarga tutash joyi; qirgʻoq, sohil.
Daryo boʻyi. Suv boʻyi. Hovuz boʻyi.
Elmurod bilan Abdurasul yoʻl boʻyidagi tepalikka chiqdilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Salomatligini sovurayotgan odam ariq boʻyida suv qadrini bilmay oʻtirgan kishiga oʻxshaydi. — Gazetadan
Rixsi xola nafasini rostlash uchun ariq boʻyiga choʻnqaydi. — S. Zunnunova, Olov
Hovuzning boʻyida tomingiz bormi, Xastaday turibsiz, holingiz bormi? — Qoʻshiqlar
6. koʻm. (3-shaxs egalik affiksi bilan) Davomida; mobaynida.
Kun boʻyi. Yil boʻyi.
Ayol tun boʻyi azob chekib, tongotarga yaqin koʻzi yoridi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Kecha koʻylakchan chiqib, kun boʻyi sovuq yedim. — Gazetadan
Biram shirin, asrlar boʻyi hayot suvini va dehqon qoʻlini kutib yotgan dashtdagina shunday qovun bitadi. — Y. Shamsharov, Toshqin
- Boʻy bermoq 1. Suvning chuqurligini oʻz boʻyiga oʻlchamoq. sayozlikning narigi tomonidagi daryo tarmogʻiga tushib koʻrgan edi, chuqur ekan, boʻy bermadi. — J. Sharipov, Xorazm[Rohat Sharifga:] Kechirasiz, jazmaningizni shu mahaldan jilovlab olmasak, keyin boʻy bermaydigan boʻlib ketadi. — Uygʻun, HurriyatBir falokatni sezgan nortuya egasiga boʻy bermay, shataloq otib, uni yiqitibdi — M. Mansurov, Yombi
- Boʻyi(ga) yetmoq Boʻyi oʻsib, balogʻatga yetmoq. Qizing boʻyi yetsa, qizi yaxshi bilan qoʻshni boʻl, Oʻgʻling er yetsa, oʻgʻli yaxshi bilan qoʻshni boʻl. — MaqolBoʻyiga yetgan qiz bilan yigit bir-birlari bilan topishsalar, bunga hech kim qarshi kelmaydi. — S. Ayniy, Esdaliklar
- Boʻy egmoq Toʻraxonovning koʻzi oldida boʻy egmagan Bahorning, magʻrur turgan Xayrining yuzlari yaqqol gavdalandi! — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqinBir kezlar boʻy egmay kelgan Sirdaryo suvi endi jilovlanganicha pishqirib, pastga otilyapti. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
- Bor boʻyicha
- Boʻy choʻzmoq 1. Boʻyi oʻsib balandlashmoq, oʻsmoq; baland boʻlmoq. Ayni gʻoʻzalar boʻy choʻzib qolganda, qora qurt uning ildizini qirqa boshlaydi. — G. Nurullayeva, Soʻnggi dovon emasQiz bola boʻy choʻzib qolgandan keyin, yigit kishining uning uyiga hadeb kelaverishi odobga ham, axloqqa ham toʻgʻri kelmaydi: qizning boshi malomatga qoladi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllarQuyoshli bahor ertasi juda ham yoqimliki, yurgan sari yurging keladi, gullagan olma shoxlariga boʻy choʻzib, barra maysalarni bosib yurging keladi. — A. Muxtor, Opa-singillar
- Koʻkka (yoki falakka) boʻy choʻzgan Juda baland, yuksak; ulugʻvor. Koʻkka boʻy choʻzgan binolar.Yerda yopishib yotgan nihollar, suv berilgach, qaddini rostlab, koʻkka boʻy choʻzdi. — GazetadanKoʻp qavatli goʻzal uylar koʻkka boʻy choʻzib turadi. — GazetadanYangi madrasaning peshtoqlari ham falakka boʻy choʻzib turardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
- Odam boʻyi Odam boʻyi baravarida, odam boʻyicha. odam boʻyi baland koʻtarilib solingan kattagina shiypon, atrofi gulzor. — Oybek, Tanlangan asarlarJoʻraxon yetib borganda, yuzdan ortiq xotin-qiz odam boʻyi boʻlib gʻovlab oʻsgan, koʻm-koʻk yovvoyi oʻtga yopirilgan edi. — A. Muxtor, Opa-singillarQamishlar ikki odam boʻyi oʻsgan, poyoni koʻrinmas, shabadada bir ohangda mungli shovullaydi. — H. Gʻulom, Feruza
- Terak boʻyi 1. Boʻyi terak bilan baravar; balandligi terak boʻyiga teng. Mana, kun ham terak boʻyi koʻtarilib qoldi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazinaZiyobek boy uyidan chiqib, yoʻngʻichqazorga kelganda, kun allaqachon botib, oy terak boʻyi koʻtarilib qolgan edi. — N. Fozilov, DiydorSamolyot terak boʻyi pasaydi. Varrak terak boʻyi chiqdi.
- Tizza boʻyi Tizzadan keladigan, balandligi tizzaga yetadigan. Oʻsha yili qish erta tushdi. Ustma-ust yoqqan qor ikki kunda tizza boʻyi boʻldi. — M. Hazratqulov, Jurʼat
- Tom (yoki nayza, odam) boʻyi Ushbu narsalar boʻyiga teng. Shu payt roʻparamdan tom boʻyi beton uyushari ortidan lip etib quloqchin kiygan, uzun boʻyli yigit chiqdi. — S. Siyoyev, YorugʻlikNarx-navo har kun tom boʻyi sakrab turibdi. — Oybek, Tanlangan asarlarJimjit kechqurun Samarqanddan chiqib, kun nayza boʻyi koʻtarilganda, Temur darvozasidan oʻtdi — N. Safarov, Olovli izlar
- Boʻyida boʻlmoq Homilador boʻlmoq. Sahro voqeasidan uch oy oʻtganda, boʻyimda boʻlib qolganiga ortiq gumonim qolmadi, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaShu-shu, qaytib boʻyida boʻlmadi. Bormagan dok-tori qolmadi. — S. Siyoyev, Otliq ayolQizining boʻyida boʻlmayotgani Qunduz opani tashvishga solar, kechalari uyqularini olib qochardi. — Gazetadan
- Boʻyi(ngiz) yetmaydi Uddasidan chiqa olmaysan, qoʻling qisqalik qiladi, qarshilik qila olmaysan. Bilaman, siz qoʻrqmay-siz! Suyangan togʻingiz baland! Oʻrtoq Nosirovga hech kimning boʻyi yetmaydi. — A. Qahhor, Sinchalak
- Shu boʻyi 1. Shu koʻyda, shu holda. Shu boʻyi tuni bilan yigʻlab chiqibdi. — P. Tursun, OʻqituvchiShu boʻyi men Anvarni qaytib koʻrmadim. H. Ahmar, Kim haq?Shu boʻyi bir hafta Meʼmor uydan chiqmadi. — Mirmuhsin, Meʼmor
boʻy II
ot Hid, is.
Anvar qizning yuzidan oʻpdi va uning toʻzgʻigan sochlarini toʻgʻrilab, hayotbaxsh kokillarining muattar boʻyini hidladi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Lolalar yashil maysazor uzra boʻy taratib, bosh egadi. — Y. Shamsharov, Toshqin
Suv sepilgan koʻchalarda rayhon boʻylari bilan qorishib, tuproq hidi anqidi. — Saodat
BOʻY
Kishi qomatining balandligi.BOY
boʻy
1. рост
ikki opamning boʻyi teng у моих двух сестричек рост одинаков (Двери, ворота)
boʻyingga qarab toʻn bich (букв. халат крой по росту); соотв. по одежке протягивай ножки
uning boʻyi uzun он высокого роста
boʻyiga yetdi он вырос, достиг совершеннолетия
2. протяжение, длина
hovlining boʻyi 40 metr длина двора 40 метров
3. загадка берег
jar boʻyida jar qilich на краю лощины острые клинки (Дикобраз)
boʻy
n 1. growth
- boʻy- bast figure
2. height, stature
- boʻy i uzun tall
BOʻY
1. boy
2. iyis
boʻy
1. Wuchs m, Grösse f
2. oʻsish Wachsen n, Wachstum m
3. oʻsib borish Anwachsen n, Zuwachs m, Zunahme f
- oʻrta boʻyli mittlerer Wuchs, mittlere Grosse