бошламоқ
boshlamoqбошламоқ И
фл. 1. Бирор ишга киришмоқ.
У қўлларини орқасига қовуштириб, ўнг елкасини пича олдинга чиқариб туриб гап бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Гуландом чойдан бир ҳўплаб, яна ўз ҳикоясини бошлади. — Ойбек, Танланган асарлар
Гулсин ўзининг қўнғироқдек товуши билан Йиғларман куйидан бошлади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
2. Ёʻл кўрсатиб, етаклаб, бош бўлиб бормоқ; тортмоқ, олиб кетмоқ.
Яхши билан ошна бўлсанг, яхши ёʻлга бошлайди. — Мақол
Бошлиқ бўлиш осон, Бошламоқ қийин. — Мақол
Норқўзи мухбирларни шийпон ёнидаги толзорга бошлади. — Ҳ. Ғулом, Феруза
Ақл ва виждон қайси ёʻлга бошласа, ўша ёʻлга кираман. — Ойбек, Нур қидириб
Хаёл уни яна уруш фронтларига бошлади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
3. -и(б) Аффиксли равишдош шаклида қўшма феъллар таркибига киради, масалан
бош-лаб бормоқ, бошлаб келмоқ.
Йигитча уни лойи атала бўлиб ётган бир кўчага бошлаб кирди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Ғаввос Меъморни ўша шинам хона сари бошлаб борди. — Мирмуҳсин, Меъмор
4. -а-й Аффиксли равишдошлар билан ифодаланган иш-ҳаракатнинг бошланганлигини ёки унга киришилганлигини билдиради, масалан
тўкила бошламоқ, қарий бошламоқ. Шабада эса бошлади.
Тавҳидий дафтарчани очди ва қадамини секинлатиб, ўқий бошлади. — А. Қаҳҳор, Асарлар
Ойбодоқ кета бошлаган эди, Отабек уни тўхтатди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
бошламоқ ИИ
фл. Махс. Бошлиқ солмоқ, янги бошлиқ солиб тикламоқ (этик, маҳси ва шу кабиларни).
Мен эски этигимни бошлатиб олдим.