бўш

сфт. 1. Ичида ҳеч нарсаси бўлмаган; қуруқ.

Бўш идиш. Бўш қоп тик турмас. — Мақол

Келинни олиб келишга кетган аравалар бўш қайтибди. — С. Аҳмад, Уфқ

У бўш сават, хуржун кўтариб олган эди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Сой бўйида турган бўш кўзани ём-ғир чертиб-чертиб қўяди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Кимсадан ёки нарсадан холи, ҳеч ким ёки ҳеч нарса ёʻқ.

Ғиждувоннинг бозор куни бўлганига қарамай, бозор жойи бутунлай бўш эди. — С. Айний, Қуллар

3. Банд бўлмаган, ишғол этилмаган, бекор.

Бўш ўрин. Бўш ер.

Баширжон олазарак бўлиб, жой қидирди. Хайрият, чеккароқда битта стул бўш экан. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Ҳашаматли бинода биронта бўш жой қолмаган. — Шарқ юлдузи

Бўш ўрин ахтариб, ўртада туриб қолди. — Э. Самандаров, Дарё-сини ёʻқотган қирғоқ

Дарахт соясидаги бўш ўриндиқ томон юришди. — Ёшлик

4. Иш билан банд бўлмаган, ишдан холи; бекор, беиш, ишсиз.

Бўш кун. Бўш вақт.

Жиндак тинч, бўш вақт бўп қолса, бас, у дарҳол китобга ёпишарди. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Бўш бўлсангиз, Мингўрикка қимизга борар эдик. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Отинойи бирдан-бир ҳунари ва бўш қолгандаги овунчоғи — чархни ғариллатишга киришади. — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. 1. Салга узилиб, юлиниб ёки йиртилиб кетадиган, пишиқ-пухта эмас, жонсиз.

Бўш ип. Бўш арқон. Бўш латта.

Сухсур деган қуш бўлар, Торцам, пати бўш бўлар. Оқ олма, қизил олма.

2. Салга синиб, уваланиб, эзилиб кетадиган, юмшоқ.

Бўш кесак. Бўш ер. Бўш ёнғоқ. Бўш ёғочни қурт ер. — Мақол

Бу ёқнинг тоши у ёқники сингари қаттиқ, яхлит эмас, жуда бўш, ғўраша эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Кучсиз, заиф; оҳиста.

Бўш овоз.

Анвар юзини тутиб берди. Раъно унинг юзига бўшгина уриб қўйди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Ғоявий бўш, бадиий оқсоқ асарлар ўз баҳосини олаётир. — Газетадан

Сен, болам, ҳали кўп ёшсан, Уруш қилмоққа сен бўшсан. — Маликайи айёр

4. Қаттиқ сиқилмаган, таранг тортилмаган, пишиқ-пухта боғланмаган; эркин.

Дуторнинг торлари ҳали бўш. Машинанинг тормозлари бўш экан.

Қамишни бўш ушласанг, қўлингни қияди [деди Аллонбий]. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Сендан баттар қилиб мени боғлаган. Бўш бўлганда сўрар эдим ҳолингни. — Ширин билан Шакар

5. кўчма Гапни, ишни эплай олмайдиган; қаттиққўллик, талабчанлик қила олмайдиган; ўз ҳақ-ҳуқуқини талаб қила олмайдиган, бўшанг, ландавур.

Бўш раҳбар.

— Бўшсиз, лақмасиз! — оғзини кўпиртирди Мастура. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Сен бўшсан, латтасан, урғочисан! Пул санашдан бошқасига ярамайсан. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар

6. Бўш қарамоқ Қаттиққўллик, талабчанлик кўрсатмай иш тутмоқ.

Унинг бир қисм ғўзаси сувдан қолиб, қатқалоқ босган экан, юзига солиб: — Ўзингиз хўб пишиқ деҳқонсиз-ку, одамларга бўш қарабсиз-да — деб ёмон изза қилди. — Ҳ. Назир, Маёқ сари

7. Пухта, билимдон, омилкор бўлмаган; заиф.

Математикадан жуда бўшман. Араб-бой ўқишда жуда бўш.

У

ўқишда жуда бўш, аммо ғирромлик ва шумликка абжир. — П. Турсун, Ўқитувчи

Роҳат хола айвонда сабзи артиб, келинини койирди: — Бўшсиз, болам, бўшсиз! — Гулдаста

8. Етарли асосга эга бўлмаган; пуч, хом.

Бўш хаёллар.

Энди унинг хаёлида ҳамма нарса бўш ва маъносиз эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Сан бўш хаёл қилма, Ман ҳеч бир вақт сандан ажралмам. — Ҳамза

9. Бўш келмоқ Ютқизмоқ, енгилмоқ, ён бермоқ (баҳс, кураш, жанг ва шу кабиларда).

Курашда қайтади деб ўйлайсанми, ахир биз ҳали бўш келадиган йигитлардан эмасмиз. — М. Қориев, Ойдин кечалар

Лекин энди Тўрт-кўз ҳам бўш келмади. — С. Анорбоев, Ҳам-суҳбатлар

Одатда офтоб билан ошно киши унча-мунча касалликларга бўш келмайди. — Газетадан

1. Ичида ҳеч нарса ёʻқ, қуруқ.BOŞ, SERBEST

2. Кучсиз, заиф.GEVŞEK, GÜÇSÜZ, ZAYIF

1. leer

2. frei, unbeschäftigt

1. schwach, schlaff

2. mit schwachem Charakter, charakterlos

3. (яхши тортилмаган)lose, locker

1. пустой, порожний

• бўш ер пустующая земля; пустошь
• бўш хаёл пустая фантазия

бўш омборга қулф на даркор к чему вешать замки на пустой амбар

бўш қоп тик турмас пустой мешок стоять не будет; соотв. на голодный желудок не поработаешь

2. незанятый, свободный

• бўш ўрин свободное место, вакантное место
• бўш вақт свободное время

а 1. empty, hollow

2. vacant

3. weak, poor, feeble

4. poorly, feeble

• бўш кўча deserted street

bos