bel

бел

8 ta lugʻatda uchraydi JSON Shevalarda Barcha qidiruv natijalari

Izohli lugʻat

bel I

ot 1. Orqa suyakning (umurtqa pogʻonasining) pastki qismi.

Odamning beli. Otning beli. Beli bukchaygan. Bel muskullari. Bel ogʻrigʻi.

Beli sinib yotgan sarboz ham oyga tikilar, undan najot yoʻq. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Gavdaning koʻkrak qafasi bilan boʻksa oʻrtasidagi eng xipcha qismi; biqin.

Beli yoʻgʻon odam. Beli xipcha qiz.

Tortishmachoq boshlandi: qiz tomondan gupchakdek yum-yumaloq xotin belini belbogʻ bilan mahkam bogʻlab, oʻrtaga tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ular qizning boʻyi, beli, yelkasi va qoʻllarini oʻlchab yozib olishdi. — I. Rahim, Ixlos

Buviniso ikki qoʻli bilan belini ushlab, qaddini koʻtardi. — Oydin, Hikoyalar

3. koʻchma Yon, choʻntak yoki belbogʻ maʼnosida.

Belimda pul, boshimda savagʻichdan toʻqilgan katta qafasda kukkulab turgan bir juft qumri. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Besh-oʻn qogʻozni belimga tugib, ust-boshimni but qilib yurtimga joʻnab ketay degandim. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Belimdagi zogʻora nonni suvga botirib yeb, kunni kech qildim, — dedi qalandar yigit Avazga. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Biror narsaning oʻrta qismi, oʻrtasi.

Shoʻxsoy qishloqning qoq belidan ayqirib oqadi. — H. Nazar, Soʻnmas chaqmoqlar

Poʻlat abzal, nayzalar sinib borar belidan. — Nurali

U [Qoʻqon J Soʻx daryosi va undan tara-lib chiqadigan koʻplab ariqlardan sugʻoriladigan vohaning oʻrta belida joylashgan. — K. Yashin, Hamza

5. koʻchma Jismoniy yoki moddiy kuchning ramzi.

Yomonga el boʻlguncha, Yaxshiga bel boʻl. — Maqol

6. geogr. Togʻ va tepaliklarning egarsimon eng baland joyi.

Boʻz yigitlar bir gʻayrati toshib, Necha togʻdan, necha bellardan oshib — Yodgor

Seni mingan beklar daryoday toshdi, Necha bel-u necha togʻlardan oshdi. — Malikayi ayyor

7. Belini sindirmoq Katta moddiy, jismoniy yoki maʼnaviy zarar yetkazmoq.

Behuda harakat belni sindiradi. — Maqol

Gapning belini sindirmanglar, jim turing, Haydarcha gapiraversin. — S. Ayniy, Jallodlar

hosil nobud boʻldi, ishimizning beli sindi. — S. Ayniy, Qullar

Beli ogʻrimoq Mehnat bilan mashgʻul boʻlmoq; mehnat-mashaqqat qilmoq. — Yosh, yangi dehqon-da, hali beli ogʻrimagan! — deydi Xolmirza aka. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy
Bel ogʻritmoq (yoki qayishtirmoq) Jon koyitib, astoydil mehnat qilmoq. Ha, boʻlmasa, joningiz achiganimi bu? Yerni belingiz qayishib chopganingizda, joningiz achir edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Beli ogʻrimaganning non yeyishiga qara (yoki non yeyishini koʻr) Oʻzi ishlamasdan, birovning mehnati bilan topilgan narsani qadrlamay, tejamay sarf qiluvchi odamga nisbatan aytiladi.
Bel olishmoq (yoki ushlashmoq) 1. Kuch sinashmoq (kurashda, jangda). Elmurod sahn oʻrtasida toʻplanishgan yoshlar tomonga ketdi. Bu yerda kurash boshlangan boʻlib, Davlatyor bilan Maʼmurjon bel olishmoqda edi. — P. Tursun, OʻqituvchiBel ushlashganda, otangni ayama. — MaqolSidiqjon sizga shogird tushmoqchi. Mallavoy kuldi: — Men bilan bel ushlashmoqchi deng. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Bel bogʻlamoq Biror ishga astoydil kirishmoq, jazm qilmoq. Doʻstlarim Siz bilan biz ulugʻ ishga bel bogʻladik. Bu gʻoyat xatarli ish. Ammo biz qoʻrqmaymiz. — H. Gʻulom, MashʼalBobur juda bir qaltis ishga bel bogʻlaganini sezdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Beliga tepmoq Biror ishga, ayni qizib turgan, dolzarb paytida istamagan, kutilmaganda xalal bermoq, putur yetkazmoq. Senmisan? Ammo uyquning ham beliga tepding-da, Tinchlikmi oʻzi? — O. Yoqubov, PyesalarSuhbat avjiga chiqqanda kirib kelgan ikki yigit gapning beliga tepdi. — S. Mahkamov, Dala tongi
Belini koʻtarmoq 1. Qaddini tik qilmoq; qomatini rostlamoq; ekin maydonlarini koʻpaytirish kolxozning belini koʻtarishga katta kuch boʻlar edi. — S. Zunnunova, Olov
Beli uzilmoq Halok boʻlmoq; yengilmoq. Biz xudoning suygan bandalarimiz, bizga osilganlarning beli choʻrt uziladi! — K. Yashin, Hamza
Belini bukmoq Yengmoq, mayib qilmoq, halok qilmoq. Toʻgʻri, sening qaroring juda toʻgʻri, qurolimiz boʻlmasa, Kuropatkin belimizni bukib qoʻyadi! — N. Safarov

bel II

ot Yer qazish, sochilgan narsalarni olib solish, toʻplash uchun ishlatiladigan yogʻoch sopli temir qurol; belkurak.

Bel bilan yer kovlamoq. Belni peshlagan bilar, yerni ishlagan bilar. — Maqol

Koʻp gapirgandan koʻra, qoʻlingga belni ol-da, dalaga chiq. — Yoshlik

Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat

BEL

Orqa suyakning pastki qismi.BEL

«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati

BEL

belruschaпоясinglizchawaist

Yarašyu yarayï bar ersä yaraš, yoq ersä yarïqlan bel alïsïb küräš Yarashish iloji bo‘lsa yarashgin, yo‘q bo‘lsa, sovut kiyginda, belidan tutib olishib, kurashgin - Если есть возможность поладить [миром], улаживай, если нет, надевай броню, сумей схватиться в борьбе, борись - If there is an opportunity to get along with the world, settle it, if not, put on armor, get a grip on the fight, fight

Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat

bel I

загадкапосл.ирон. талия, поясница

belin bogʻlab uy oʻrtasida oʻynar обвязавшись кушаком, посредь дома он отплясывает (Веник)

beli ogʻrimaganning non yeyishiga boq посмотри, как уплетает хлеб не гнувший спину (не работавший)

xipcha bel тонкая, гибкая талия
bel bogʻlamoq (букв. обвязать поясницу) приниматься (за что-л.) с усердием; взяться (за работу)
ishning beliga tepmoq нанести ущерб делу; служить серьёзной помехой делу
beli baquvvat (букв. с крепкой поясницей) богатый, зажиточный человек, толстосум
bel olishmoq бороться, схватиться (с кем-л.); меряться силами (в борьбе)
beli bukildi (букв. стан его согнулся) он состарился от работы или горестей; работа (или горести) изнурили его
belingda belbogʻing bormi?! ирон. (букв. есть ли на тебе поясной платок) мужчина ты или нет?!; ты поступаешь не по-мужски.