аччиқ
achchiqаччиқ
сфт. 1. Таъми оғиз-тилни ачитадиган, ловуллатадиган.
Аччиқ гармдори.
Фарғона водийсидан бошқа жойларга экиладиган турп негадир аччиқ таъм, тахир мазага эга бўлади. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандалик
2. Нордон, тишни қамаштирадиган.
Аччиқ (донали) анор.
Отаси аччиқ олма еса, ўғлининг тиши қамашади. — Мақол
3. Сезги аъзоларига қаттиқ таъсир қиладиган, ўювчи.
Аччиқ газ. Аччиқ тамаки. Аччиқ ҳид.
Жиққа ҳўл ўтин ёлғиз пирс-пирс қилиб, аччиқ заҳар тутун буриқтиради. — Ойбек, Танланган асарлар
4. Жазиллатадиган, жонни ачитадиган.
Далаларда кеч кузнинг аччиқ шамоли эса бошлади. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар
Ташқарида шамол увуллар, аччиқ совуқ нақ баданни кесиб кетгудай эди. — Газетадан
[Шербек] Тўриғини эгарлади. Ўзини эгар устига олар-олмас, отга аччиқ қамчи босди. — С. Анорбоев, Оқсой
5. кўчма Кишига қаттиқ тегадиган, кўнгилга озор берадиган; қаттиқ, нохуш.
Аччиқ истеҳзо. Аччиқ танқид. Ҳақ сўз — аччиқ сўз. — Мақол
У ҳатто бу аччиқ таъналарни эшитмагандай.. сур бўлиб турарди. — Мирмуҳсин, Умид
6. кўчма Ғам-изтиробли; аламли.
Унинг аччиқ кўз ёшлари ҳар қандай одамга таъсир қилмасдан қолмасди. — Ёшлик
Чеки кўринмас бу сўқмоқ ёʻловчининг мадорини, наинки мадорини, жонини оладиган қисматдай аччиқ. — Саодат
7. от Қаҳр, жаҳл; зарда.
Ҳозир менинг аччиғим ҳам қаҳрим бор. — Эрали ва Шерали
Бобонгнинг аччиғи қурсин, ёмондир. — Нурали
8. от Қийинчилик, машаққат; ғам-ғусса, ғам-ҳасрат; азоб-уқубат,
Аччиқ билан чучукни тотган билур, узоқ билан яқинни юрган билур. — Мақол
Бир аччиқнинг бир чучуги бор. — Мақол
Турмушнинг аччиқларини тотиб кўрган.. қадимги батрак Абдурасул бу кунларда ўз муддаосининг амалга ошаётганини ҳис этар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Аччиқ чой Қуюқ дамланган чой. ..чол майингина кулиб қўйди ва хизмат қилаётганларга битта аччиқ чой олиб келишни буюрди. — Газетадан
- Тили аччиқ Кишига қаттиқ тегадиган қилиб гапирадиган, гап билан узиб оладиган. Элмуродга рота командири ёқмади: қалампир, тили аччиқ, ҳар гапни писанда қилгандай бураб гапиради. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
- Аччиғи бурнининг устида (ёки учида) Бекорга, сал нарсага жаҳли қистайверадиган одам ҳақида. — Ҳа, қизи тушмагур. Нафасини ҳам чиқармайди-я. Аччиғи ҳам бурнининг учида, — деди Муротали. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Аччиғи келмоқ (ёки чиқмоқ, қистамоқ) Жаҳли қўзғамоқ. Гўрўғлининг аччиғи келганини билиб.. Соқи ўрнидан турди. — Маликайи айёрХуршид аччиғи чиқди, деб ўйлади.. — Н. Аминов, ҚаҳқаҳаАйцам, яна аччиғингиз қистайдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Аччиқ устида Жаҳл қўзғаган пайтда. Бас энди, аччиқ устида ҳар ким ҳар гапни айтади. — Ҳамза
- Аччиқ қилмоқ Жаҳл қилмоқ, зарда қилмоқ. Бир талатўпни сотиб олдинг, қаттиқ гапирдинг, деб аччиқ қилди. — Маликайи айёр
- Жон аччиғида Жаҳд-алам билан, жон-жаҳди билан. От жон аччиғида олд оёқларини девор баравар кўтариб сапчиди. — С. Аҳмад, УфқУ [Ортиқ] сапчиб ўрнидан туриб.. жон аччиғида машина орқасига айланиб ўтиб, брезентни очиб ташлаб, ўриндиқлар тагини титкилай кетди. — М. Мансуров, Ёмби
АЧЧИҚ
1. Таъми, мазаси ўткир; оғизни ачитадиган, ачиштирадиган.ACI
2. Қаҳр, ғазаб, жаҳл; зарда.
аччиқ
1. посл.погов. горький
аччиқ ўйин ширин турмушни бузар горькая шутка сладкую жизнь разрушает
ширин ёлғондан аччиқ ҳақиқат яхши лучше горькая правда, чем сладкая ложь
аччиқни аччиқ кесади горькое уничтожается горьким; соотв. клин клином вышибают
2. кислый
аччиқ анор кислый гранат
- аччиқ сўзли едкий, сварливый
- дунёнинг аччиқ-чучугини татиб кўрган киши человек, видавший виды
- аччиғини чиқармоқ дразнить
аччиқ
н bitter
- аччиқ ҳақиқат unpalatable truth
- аччиқ кўз ёшлар bitter tears
- аччиқ табассум sour smile
АЧЧИҚ
ashshı
аччиқ
1. bitter
аччиқ ҳақиқат bittere Wahrheit
2. sauer
3. (tutun) ätzend, beißend