- Zam qilmoq (yoki aylamoq) Yovga rahm etmang, uring, haydang, suring, bermang omon, Zarbalik dahshatni aylang zam uza zam, jangchilar. — Habibiy
Qidiruv
«zamini» boʻyicha 44 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
39 taot 1. Yer shari, Yer.
2. Ekin ekiladigan yer.
Bu qishloqning suvi toza, zamini unumli, havosi yoqimli, dehqonlarining qoʻli barakali ekan. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
3. Muayyan hudud, yurt; umuman yer.
Zotan, yangidan bunyod etilgan koʻrkam chamanzor, bogʻ-rogʻlar, yaxlit-yaxlit paxtazorlar Xorazm zaminiga jon bagʻishlaydi. — N. Safarov, Olovli izlar
Bir tomoni gʻallazor, bir to-moni tokzor yerlardan oʻtib borarkanmiz, shu zaminda tugʻilib, shu yerdan frontga ketgan J. Usmonovning maktubi yodimga tushdi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
4. koʻchma Asos, negiz.
Xoʻjalik noz-neʼmat bunyodkorlari ayni kunlarda moʻl hosilga puxta zamin yaratmoqdalar. — Gazetadan
Har bir ulugʻ ishning zamini — mehnat, Mehnat-la yaralur shoh asarlar ham. — R. Bobojon
5. koʻchma Qulay shart-sharoit, muhit; imkon.
U Boʻtaboyga hozir bunday talab qoʻyib boʻlmasligini, buning uchun avval zamin tay-yorlash kerakligini tushuntirmoqchi boʻlgan edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
6. koʻchma Tayanch, boshpana.
Oxiri Abdurahmon choyxona nishin tavkagir va boboyi banglar orasidan oʻziga zamin topdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Roʻyi zamin
- Zamin-u zamon Yer-u osmon, hamma yoq, koinot. Zamin-u zamon oʻzgarib, maʼrifatga tomon bormoqda [dedi Islomxoʻja]. — J. Sharipov, XorazmYoʻllar eltsin manzilga omon! Omon boʻlsin zamin-u zamon. — Shuhrat, Yoshligimning davomi
- Ona zamin Tugʻilib yashab turgan joy, yer; jonajon yurt. Ona zaminimizning insoniyatga bebaho tuhfalaridan biri — dasturxon koʻrki hisoblangan bodomdir. — Gazetadan
ot 1. Tub mohiyat, asl maʼno, mazmun; asos.
Romandagi qator obrazlarning zamirida konkret tarixiy shaxslar yotadi. — OʻTA
Bilishmaydiki, har bir xatning zamirida bir yoki bir necha odamning taqdiri yotadi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
Bu mehribonlik zamirida nima borligini Sodiq-jon ham, Hamida ham, ularning ota-onalari ham bilishardi. — S. Abduqahhor, Kuzlar
2. esk. ayn. Olmosh.
3. Zamir (erkaklar ismi).
ot Arab tili va yozuvida u unlisi oʻrnida qoʻllanadigan, vergul shaklidagi belgi.
ot 1. fls. Materiya (obyekt) holatlarining hamda hodisa (jarayon)larning izchil almashinish shakli; davomlilik, takrorlanmaslik, qaytarilmaslik kabi umumiy xossalarga ega boʻlgan vaqt.
2. Soʻz borayotgan payt; umuman vaqt, payt, davr, mahal.
Hozirgi zamon. Zamon senga boqmasa, sen zamonga boq. — Maqol
Hasanalining Otabeklar oilasida boʻlganiga ellik yillar chamasi zamon oʻtib, endi Otabeklar oilasining chin bir aʼzosi boʻlib ketgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Esini taniganidan boshlab onasi bilan kechirgan zamonlar Yoʻlchining koʻz olidan bir-bir oʻtadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Mana, endi yangi davr, yangi zamon keldi. — K. Yashin, Hamza
Chol [Shokir ota] zamondan koʻproq shikoyat qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Endi u zamonlar qamishkapaliklarga oʻtmish xotirasi boʻlib qoldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
3. Biror muhim, oʻziga xos hodisa, tarixiy voqea roʻy bergan yoki biror shaxs, hokim tabaqa, sulola hukmronlik qilgan davrni qamrab olgan vaqt.
Tinchlik zamoni. Urush zamoni. Istiqlol zamoni. Amir zamoni. Temuriylar zamoni.
4. Kutilgan payt, davr-u davron.
Umrlaring uzun boʻlsin. Zamonlaring kelibdi: oʻynanglar, kulinglar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
5. tlsh. Maxsus shakllar yordamida harakatning nutq paytiga munosabatini bildiruvchi feʼl kategoriyasi.
Oʻtgan zamon. Hozirgi-kelasi zamon. Kelasi zamon sifatdoshi.
6. Zamon (erkaklar ismi).
- Ayni zamonda Shu bilan birga; bir paytning oʻzida. Ayni zamonda, ana shu milliy oʻziga xoslik konkret individual uslub bilan bogʻliq holda izohlanishi kerak. — OʻTA
- Bir zamon 1. Bir vaqt, bir mahal; ancha vaqtdan keyin. Bir zamon choyxonachi keldi. S. — Siyoyev, Yorugʻlik;Bu keng koʻkrak bir zamon Qaqrab yotardi. Vahshat azob, oʻlim, qon Toʻlib yotardi. — Gʻayratiy
- Bir zamonlar Roʻzimboy bir zamonlar bu yogʻi Buxoro, bu yogʻi Qoʻngʻirot-u Marvgacha borib kurash tushgan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik— Esingizdami, bir zamonlar hovlingizda bir yetimcha xizmatingizni qilar edi? — dedi eshonga Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Bobomning zamonida Uzoq oʻtmishda, qadimda, allaqachonlar.
- Oxir zamon — Bilmadim, boʻyoqchining nili buzilganmi yo oxir zamon yaqinlashib, yaʼjuj-maʼjuj xuruj qilganmi? — Sulton-bek atrofidagilarga koʻz yugurtdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Shu zamon 1. Hozirgi payt, hozirgi kun. Shu zamonning yoshlari;Shitir etsa tushgan barg, Eshitilar shu zamon — Uygʻun
- Hali zamon Hademay, tez fursatda. Serjant oʻshqirib: — Nima deysan? Yotib uxlasang-chi, hali zamon postga borasan, — dedi-da, oʻqishda davom etdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
- Har zamon(da) Goho-goho, ahyon-ahyonda. Har zamon yaqin-yiroqdan gadoy tovushi eshitiladi. — A. Qahhor, BemorHar zamon-har zamon bu yoʻldan gʻuvullab, ogʻir yuk mashinalari oʻtib qolardi. — Gazetadan
- Hech zamonda Hech bir vaqt, hech qachon; biron-bir vaqtda. Hech zamonda shunday ishlar boʻlami, Odamzod naslidan dushman kelami. — Murodxon
ot shv. q. Zambil.
Omonat koʻprik ustidan zambarlarda tosh-shagʻallar keltirib toʻka boshladilar. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
— Tashqaridagilar oʻlikni solish uchun tol novdadan zambar toʻqimoqda edilar, — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
Taʼriflar ichida
4 takaynozoy Kaynozoy erasi Yerning geologik tarixida paleozoy va mezozoy eralaridan keyingi, hozirgi davrni ham qamrab oluvchi eng yangi era. Toshkent zamini va yerusti qiyo
g‘ovak Ichi boʻsh; kovak-kovak, gʻalvirak. Gʻovak yogʻoch. Gʻovak togʻ jinsi. Metallning gʻovak joylari. Qamish poyasining ichi gʻovak boʻladi. Boʻz yerda, necha ming yil
zamin Yer shari, Yer. Ekin ekiladigan yer. Bu qishloqning suvi toza, zamini unumli, havosi yoqimli, dehqonlarining qoʻli barakali ekan. Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda Muayyan
boy Mol-dunyosi, davlati, boyligi koʻp; badavlat, davlatmand. Boy odam. Faqir piyoda yurar. Boy — tuyada. Maqol Chorakor choraklab olar, boy akam — botmonlab. Maqol Xoʻja
Ertaklar
1 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat