фл. 1. Чопиб, кесиб, бўлакларга ажратмоқ, бўлмоқ.
Тўнка ёрмоқ.
Кимдир қарс-қарс ўтин ёради. — С. Аҳмад, Ҳукм
Азонда отни миниб, тоққа жўнадим. Тоғамни ўтин ёраётган ерида топдим. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар
2. Кесмоқ, тилмоқ.
Ойи, нима қилай, сўзимга ишонмасангиз, пичоқ билан кўксимни ёриб кўрсатайми? — Ойбек, Танланган асарлар
У қўлини бўшатган чоқдаёқ Отабек Ҳомиднинг қорнини шир эттириб ёриб юборган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
3. Чақа қилмоқ; дарз кеткизмоқ.
Тухумни ёрмоқ. Кичкина тош бош ёрар. — Мақол
Отам, ўйин қизиғида ютқазишга ютқазиб қўйиб, кейин ўзини урди, пешонасини ёрди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
4. -иб қўшимчали равишдош шаклида “ўтмоқ”, кирмоқ, чиқмоқ феъллари билан келиб, қаршилик, тўсиқ, ғов ва шу кабиларни енгиш маъносини ифодалайди.
Тўдани ёриб кирмоқ. Қуршовни ёриб чиқмоқ.
Миршаблар орасидан учта ёш бола ёриб ўтиб, мингбошининг кимхоб тўнига, оёғига осилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Норжон билан Элмурод у ёқдан-бу ёққа типирчилаб, олдинга ёриб ўтмоқчи бўлишди. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Дардини (ёки кўнглини) ёрмоқ Сирини айтмоқ; мақсади, ниятини баён қилмоқ. Дардлиман, дардимни кимга ёраман? Айрилиқ ўтида бағри пораман. — АлпомишАваз анча ўтириб, кўнглини ёрди: — Оға, ўн кунча бўлди, қўлимга қалам олмадим. — С. Сиёев, Аваз
- Димоғини ёрмоқ Бадбўй ҳиддан кўнгли беҳузур бўлмоқ. Мурдалар ётмайди музли кўлларда, Димоғни ёрмагай бадбўй қон иси. — МиртемирДимоғларни ёради мурдалар иси. — Ғайратий
- Пих(ини) ёрган
- Тилни ёради Таъми ниҳоятда ширин. Куз. Боғлар тилларанг. Узумлар тилни ёради. — Ё. Шукуров, Уч саволОлинглар, бирам ширин чиқдики жонивор, тилни ёради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Тиш ёрмоқ 1. Тиш(и) чиқмоқ; — Хўп, майли, айцам айтай, аммо ҳеч кимга тиш ёрмаслик шарти билан, — дедим мен ниҳоят рози бўлиб. — Ф. Насриддинов, Тундаги воқеаБу тўғрида қўшнимизга тиш ёрган эдим, у: — Битта, яримтасини ёғламапсиз-да, — деди. — Муштум
- Юракни ёрмоқ Қаттиқ қўрқитмоқ, чўчитмоқ.
- Қилни қирқ(қа) ёради
- Қорнини ёрсанг, алиф чиқмайди