fl. 1. Oʻt olmoq; oʻtda kuymoq.
Toʻqayga oʻt tushsa, hoʻl-u quruq baravar yonadi. — Maqol
Quruq oʻtin bir zumda lovullab yonib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Chayla qamishlari allaqachon yonib bitib, yogʻochlarigina qora koʻmir boʻlib, chars-churs qilib tutab yotardi. — N. Fozilov, Diydor
2. Yolqinlanib, nur berib turmoq.
Saroyning toʻrida boshqalarga qaraganda koʻrkamroq bir hujra bu hujrada sham yonadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Haqiqatdan u kishining [Zokir Oʻrinovichning] hovlisida chiroq yongan edi. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar
3. Nur, shuʼla sochmoq, porlamoq.
Koʻkda, daraxtlar ustida gʻuj-gʻuj yulduzlar yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Archa turar oʻrtada yonib, Oqmoqdadir har yon shuʼla-nur. — Gʻayratiy
4. Tovlanmoq, jilvalanmoq.
Gilam choʻgʻdek yonadi.
Koʻylak yengi tirsakka qadar shimarilgan, [qizning]
tiqmachoqday bilaklarida ilon boshli oltin bilaguzuklar yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
5. Ortiq darajada issigʻi, harorati oshmoq, qizimoq.
— Uh, badanim yonib boradi — dedi Gulnor. — A. Muxtor, Opa-singillar
U yonogʻini onasining yonib turgan oʻtli yonogʻiga surtib, siniq tovush bilan pichirladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
6. Ortiq darajada qizimoq.
Quyosh tik kelgan. Havo lovullab yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Kishini holdan toydiradigan saratonning havo yongan kunlarida har qanday tirik jon oʻzini panaga uradi. — Sharq yulduzi
U [Rahim Saidov] pastga tushdi. Kun tikkaga kelgan, koʻcha yonardi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
7. koʻchma Butun vujudi bilan berilmoq, astoydil harakat qilmoq; qaygʻurmoq.
Yoʻlchi yozda yonib, chang-tuproq yalab, qishda qor-muz kechib, butun mahrumiyatlarga, butun ogʻirliklarga qaramasdan, jonkashlik bilan ishladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bu ashulani ham yonib, joʻshib aytdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Onaman-u onaman, Bolam uchun yonaman. — Qoʻshiqlar
8. koʻchma Tutaqmoq, jahli chiqmoq; asabiylashib ketmoq.
Siz onamdan xafa boʻlmang, uning odatini bilasiz-ku, bir yonib, bir oʻchaveradi [dedi Rayhon]. — S. Anorboyev, Oqsoy
Olimjon yotigʻi bilan soʻzlagan boʻlsa-da, rais yonib ketdi. — H. Nazir, Qanotlar
9. koʻchma Kuchaymoq, avj olmoq; alangalanmoq.
Begʻubor tong kabi qalbingda Vatan ishqi, xalq mehri yonar. — Gʻayratiy
Hozir Xalilovning nafrati yonib turibdi. — I. Rahim, Ixlos
10. Sabrsizlik bilan kutmoq, oshiqmoq.
Navoiy Hirotga kirishi bilan uning maxsus farmon olib kelganligi butun shaharga yashindek tarqaldi. Hamma uni tezroq eshitish orzusi bilan yondi. — Oybek, Navoiy
- Ichida chiroq yonganday boʻlmoq Bir oz xotirjam boʻlmoq, bir oz koʻngli tinchimoq. — Kampirning taʼrifini eshitib, ichimda chiroq yonganday boʻldi-yu, lekin bu gal odob saqlab indamadim, — dedi chol. — P. Tursun, OʻqituvchiMingboshi ichida chiroq yonganday boʻldi, suyunchi koʻzlarida oʻt boʻlib yondi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Koʻzi yonmoq 1. Asabiylashmoq, jahli chiqmoq. Qushbegining koʻzi yondi Manglay etlari tirishib, soʻl qoʻli bilan soqolini tutamlab, fikrga ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar[Toʻgʻonbekning] Kichik, qiyiq koʻzlari yomon yonadi. — Oybek, NavoiyBadianing koʻzlari yonar, titrab turgan qoʻlidagi oʻtkir xanjar yarqirar edi. — Mirmuhsin, MeʼmorQuvonchdan Bektemirning koʻzlari yonib ketdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
- Lov etib yonmoq Qizishmoq, tutaqmoq, asabiylashmoq. Talʼatning nimaga shama qilayotganini tushundi-yu, lov etib yonib ketdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solMunisxon lov etib yondi-da, chamadonini koʻtarib, qora yubkasida Qoʻqonga qarab joʻnadi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri
- Yuragi yonmoq 1. Orzu qilmoq. — Bir koʻrsam, ikki ogʻiz gap aytsam, deb yuragim yonadigan boʻldi — dedi Davlatyor. — P. Tursun, OʻqituvchiNima qilay, Sherali akajon! Ayting! Yuragim oʻrtab yonyapti! — S. Karomatov, Oltin qumBitta grafinni ushladi: — Sovugʻidanmi, issigʻidanmi? — Sovugʻidan quya qoling. Yurak yonib turibdi. — S. Siyoyev, Otliq ayol