Қидирув

сфт. 1. Ижобий сифатга эга бўлган, бирор талабга тўла жавоб берадиган, кишига ёқадиган, маъқул бўладиган.

Яхши киши. Яхши от. Яхши баҳо. Яхши гап. Яхши ғоя. Яхши тилаклар Яхши емоқ. Яхши киймоқ. Ўзини яхши тутмоқ.

Яхши сўз — жон озиғи, Ёмон сўз — бош қозиғи. — Мақол

Яхши ошини ер, ёмон — бошини. — Мақол

Яхшига ёндаш, ёмондан қоч. — Мақол

Яхши билан юрсанг, етарсан муродга, Ёмон билан юрсанг, қоларсан уятга. — Мақол

[Кумуш] Кундан-кунга Зайнабнинг сусайиб, ўзига бегоналашиб борганини яхши англар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Яхши гапириб ҳам кўрди, ёмон гапириб ҳам кўрди, фойдаси бўлмади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Гулнор, сиз яхши ўйланг, ихтиёр сизда. — Ойбек, Танланган асарлар

Яхшининг юзида зулук ҳам хол бўлиб кўринади. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

2. мод. с. Розилик, маъқуллаш маъносини билдиради; хўп бўлади, дуруст, маъқул.

Яхши, ҳозир етиб бораман. — Яхши, мен яна ўйлаб кўраман

[Юсуфбек ҳожи:] Яхши. Ваъда ҳам берайин, аммо сен унашмай тур! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Оқсоқол] Ўрнидан турди ва қаттиқ овоз билан: — Яхши. Бу кишига ҳам формадан берасан, — деди ва шошганича чиқиб кетди. — П. Турсун, Ўқитувчи

мод. с. Энг қулайи, мувофиғи, маъқул бўлгани, тўғриси.

Яхшиси, менинг маслаҳатимга киринг.

Сен ўчакишиб юрма, яхшиси, қайин отангга узрингни айтиб, бу уйдан кетиш ҳаракатини қил! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Унақа деманг, яхшиси, соқолим кўксимга тўкилсин, деб қўя қолинг. — С. Аҳмад, Ҳукм

от 1. Яхши хислат, хулқ-атвор кабиларга эгалик.

Ҳикоя алоҳида шахсларнинг яхшилиги ё ёмонлиги ҳақида, ё бўлмаса, тур-мушдаги бирор тасодиф устида ёзилмайди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Тошкентга қайтишда мени ҳам олиб жўнадилар. Чунки яхшилигимни, тўғри, ҳалол ишлаганимни билар эдилар. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ихтиёрий равишда бирор кишининг манфаатини кўзлаб иш тутиш, бирор манфаат етказиш; меҳрибонлик; хайрли иш, эзгулик.

Яхшилик қилмоқ. Яхшиликни унутма. Сизга яхшилик хоҳлайман. Яхшиликнинг кечи ёʻқ. — Матал

Ёмондан яхшилик кутма. — Мақол

Яхши одамнинг яхшилиги тегар тор ерда, Ёмон одамнинг зарари тегар ҳар ерда. — Мақол

Яхши одамлар ҳамма жойда топилади. Лекин бу бечораларнинг қўлларидан бировга яхшилик қилиш келмайди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ёʻқ, худди шундай! Лекин мен хотиним билан анча йилдан бери туриб, ундан кўп яхшиликлар кўрганман. Бу яхшиликларнинг ҳар қайсиси кўнглимдан алоҳида-алоҳида жой олган. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

3. Яхши эканлик.

с. т. Яхшики.

Яхшиям, ўзи келмабди.

фл. 1. Бирор нарсанинг сифатини, ҳолатини юқори даражага кўтармоқ, илгаригидан яхшироқ ҳолга келтирмоқ; тузатмоқ.

Ёзувни яхшиламоқ. Ишларни яхшиламоқ. Меҳнат интизомини яхшиламоқ. Экин навларини яхшиламоқ.

Ўғли уйлангандан кейин рўзғорни яхшилаб, овқатларни мўл-кўл қилибди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Яхши сифатлар билан баҳоламоқ, гапирмоқ.

У сизни доим яхшилаб юради. Бировни орқасидан ёмонлаш ўрнига яхшилаган маъқул.

фл. Яхшиламоқ феълининг мажҳул нисбати.