Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«yarasha» boʻyicha 193 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

72 ta
yarasha
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. 1. (joʻnalish kelishigi bilan) Mos keladigan, muvofiq, loyiq.

Kuchiga yarasha. Soʻziga yarasha. Eshagiga yarasha tushovi. — Maqol

Ahli rastaga va boyvachchalarga yarasha durustgina kiyinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻyda oʻzingiz bosh boʻlasiz, xudo xohlasa Avval oʻziga yarasha bir qiz topil-sin. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Bizda ilgʻorlar ishiga yarasha hurmatdaligini yaxshi bilasan, — dedi Yoʻldosh Saidga. — A. Muxtor, Chinor

2. Qiyos, nisbatlash bilan inkor mazmunini ifodalash uchun xizmat qiladi.

Besh farzandim bor. Darsligi yetishmaganiga yarasha daftari boʻlsaydi. — Gazetadan

  • Oʻziga yarasha Faqat oʻziga tegishli boʻlgan; oʻziga xos. Ziyobekning ham oʻziga yarasha dardi, sevgisi, orzusi bor edi. — N. Fozilov, DiydorBunday tunda yayov ketishning ham oʻziga yarasha gashti boʻladi. — F. Musajonov, Himmat
Toʻliq maqola →
yaramoq
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

fl. 1. Isteʼmol uchun, ishlatish, foydalanish va shu kabilar uchun mumkin, yaroqli boʻlmoq.

Bu suv ichishga yaraydimi? Qurilishga yaraydigan yogʻoch. Bu etiklar kiyishga yaramaydi.

2. Biron ishni bajarishga loyiq boʻlmoq, ishlatishga xizmat qila olmoq.

Bu asboblarning koʻpi ishga yaramaydi.

Murgʻob otlari qumga yaramaydi — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Biror ishga yaroqli boʻlmoq, qoʻlidan kelmoq, bajara olmoq.

Samovarchilikka yaratyaptimi, axir? — A. Qahhor, Asror bobo

Qora yigit stolda yotgan bir dasta pul, tilla soatni olib, xotiniga otdi: — Biz bunaqa soat olib berishga yaramaymizmi? — S. Ahmad, Saylanma

4. Biror talab, ehtiyoj uchun kerak boʻlmoq; asqatmoq, ish bermoq.

Koʻchada yotgan eski taqa, zanglagan mix, shunga oʻxshash balo-battarga koʻzi tushsa, darrov olar edi. Korimga yaraydi bir kun, der ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Koʻp boʻlmasa, ozroq boʻlar: roʻzgʻorga, nevaralarga yarab tursa boʻldi-da. — S. Nurov, Narvon

Yaxshi ham Nazirjon bor ekan, shu bechora kunimga yarab turibdi. — S. Ahmad, Hukm

Toʻliq maqola →
yara
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

YARA 'tanada hosil boʻladigan jarohat’, ’chiqiq’. Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, ya r a n i ochdi (Oybek). Bu ot qadimgi turkiy tilda ham 'boʻlaklarga ajrat-’ maʼnosini anglatib, ya:r-tarzida talaffuz qilingan feʼldan -a qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 140); keyinchalik a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ССТТН, II, 323); oʻzbek ti — lida a unlilari ä unlilariga almashgan: ya:r- + a = ya:ra > yara > yärä. Bu ot asli ’biror zarba natija — sida ajralish’ni bildirgan, boshqa maʼnolari shu maʼnodan oʻsib chiqqan

1. Teri yoki shilliq pardaning, shuningdek, teri osti toʻqimalarining turli sabablarga koʻra nobud boʻlgan qismi koʻchib, uning oʻrnida hosil boʻladigan nuqson

2. Tigʻ, zarb va sh.k. taʼsirida hosil boʻladigan shikayet; jarohat

Yomon yara. Tigʻ yarasi. Yarani davolamoq

U., granata oskolkasi oʻng oyogʻini yorib yuborgan, okop devoriga suyanib tipirchilayotgan soldat yoniga borib, yarasini bogʻlay boshladi — A. Ubaydullayev, Qonli izdan

Donli koʻylakni Doratoy ehtiyot bilan tilib, yarani ochdi. Yara koʻkrakda, yurakka yaqin: undan quyuq qon hali ham siljib turar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kuchli qaygʻu, ruhiy azob, alam beruvchi narsa; shikayet. . ■■

Tigʻ yarasi tuza/Sh-di, til yarasi tuzalmaydi — Maqol

Gʻu-lomjon Erboʻtani kalaka qilish uchun emas, oʻz qalbida fasod bogʻlab oʻtgan bolasizlik yarasiga malham bosish uchun oʻynashib edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Baʼzan [Gulnorning] yuragi toshib, butun dardini, yaralarini Unsinga ochishni istaydi — Oybek, Tanlangan asarlar

Aqli kirdi. Bolaligida qalbida boʻrtgan alam yarasi yildan-yilga yiring bogʻlab, fasod yigʻa boshladi — S. Zunnunova, Gulxan

Toʻliq maqola →
yarash
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

2. Urush-janjalni toʻxtatish; yarashish

Bu janjal yarash bilan tugadi. Yarash ahdi tuzildi

Ikkala hukmdor yarash bitimi tuzibdilar — M. Osim, Ibn Sino qissasi

Oldin urishib, keyin yarashadiganlar, odatda, bir mayizni ikkiga boʻlib yeydigan juda qalin doʻst boʻlib ketishadi.. Dani, Nus-ratjon, tushing, Ahmadjonning yarash oshini yeb kelaylik boʻlmasa — S. Nurov, Narvoy

Bu saylov milliy yarash siyosati, yangi siyosiy yoʻlning gʻalabasidir — Gazetadan

3. Yarash (erkaklar ismi)

Toʻliq maqola →
yarashmoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. Oʻzaro urush-janjalni toʻxtatmoq, arazsiz holatga oʻtmoq.

[Kumush:} Men hali urushigʻlik holdaman, yarashganim yoʻq! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Unaqa olifta boʻlsa, kelmasin edi! Yarashgani kelganmi? Uy koʻrgani kelganmi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Soli singillari bilan yarashdi. Oʻrtada uzilib qolgan aloqa tiklandi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 72 →

Taʼriflar ichida

108 ta

Hammasini koʻrish · 108 →

Ertaklar

13 ta
Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Oltin tarvuz
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal dehqonning mehnatsevarligi va mehribonligi unga oltin tarvuzlar orqali boylik olib keladi. Boy qoʻshnisi esa ochkoʻzligi tufayli oʻz jazosini topadi.

Podsho bilan chumoli
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podsho oʻzini eng aqlli deb hisoblab, chumolilarni mensimaydi. Ammo mehnatkash chumolilar unga hayratlanarli dars beradi.

Qoʻy bilan boʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda boʻri hiyla ishlatib, qoʻzichoqlarni yeb qoʻyadi. Ona qoʻy esa bolalarining qasosini olish uchun ayyorlik bilan boʻrini jazolaydi.

Rustamzod va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda kambagʻal boboning topqirligi va ikki oʻgʻlining sarguzashtlari orqali adolat va baxtga erishish yoʻlidagi sinovlar tasvirlanadi. Aka-ukalar ajralib

Hammasini koʻrish · 13 →