Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«xayri» boʻyicha 49 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

20 ta
xayr

ot 1. Tilanchiga, beva-bechoralarga beriladigan sadaqa, ehson.

Afandi baland aylana zinadan pastga tushgandan soʻng, xayr soʻrayotgan gadoyni koʻrdi. — Gazetadan

2. Birovga qilinadigan xolis yordam, yaxshilik; saxovat.

Safar xayrsiz boʻlmaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. mod. s. Yaxshi, mayli, xoʻp; nima boʻlsa boʻldi.

Xayr, bizdan ketsa-ketsin, dargohi-da qabul boʻlsa, bas!K. — Qodiriy, Kichik asarlar

Xayr desang, hozir naʼra tortaman, Badbaxtlarni bugun qirgʻin etaman. — Malikayi ayyor

  • Xayr qilmoq Muhtoj odamga sadaqa bermoq Xayr qilsang, butun qil. — MaqolKampir xayr qilayin desa, bir qisim gʻallasi ham, bir parcha noni ham yoʻq edi. — Gulshanbogʻ
  • Xudo xayringizni bersin Maqsadingizga yeting, murodingiz hosil boʻlsin. [Gʻofir:] Duo qilaman, xudo xayringizni bersin! Bola-chaqangizning orzu-havasini koʻring, Hasan aka! — Hamza, Boy ila xizmatchi
Toʻliq maqola →
xayrixoh

sft. Yaxshilik tilaydigan, qoʻllab-quvvatlaydigan; iltifotli, tarafdor.

[Qozi:] Mendan sira koʻnglingizga shubha keltirmang. Nimaga desangiz, xolis xayrixohman. Hamza, — Boy ila xizmatchi

Onaxon tikka turar, oʻtirganlarning hammasi oʻziga xayrixoh ekanini sezganday boʻlar edi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Toʻliq maqola →
xayriyat

mod. s. Gap boshida, oʻrtasida yoki oxirida kelib, undan anglashilgan mazmunga nisbatan mamnunlikni ifodalovchi soʻz.

Xayriyat, bir shamol boʻldi-yu, bulutni haydab ketdi. — S. Ahmad, Ufq

Bobur koʻzini ochganini sezib, Qosimbek uning tepasiga keldi: — Xayriyat-ye! Amirzodam, bizni muncha qoʻrqitdingiz? — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 20 →

Taʼriflar ichida

18 ta
ogʻalik

og‘alik Ogʻa, aka, yoshi katta ekanlik, akalik. Ogʻalarning inilarga munosabati, ogʻalarga xos oqibat, muruvvat. Ogʻalik qilmoq. Oqsoqol hamisha, yolgʻiz oʻgʻlimga Xayri

otamlamoq

otamla Otani qoʻmsamoq; otam deb dodlamoq. Oldinda beli bogʻliq, hassa tutgan Yoʻldosh, Xayri va yana toʻrt-besh kishi otamlab borishdi, orqada tobut, erkaklar marhumni n

bamaʼnilik

bamaʼnilik Maʼnodorlik, mantiqlilik, oʻzini tutib olganlik, aql-idroklilik. Javobning bamaʼniligi. Ayni vaqtda uning bamaʼniligi, oʻziga yarashgan salobati, fozila ayolla

xursandchilik

xursandchilik Vaqtni xursand, shod, oʻyin-kulgi bilan oʻtkazish; vaqtichogʻlik. Bu — boshlariga tushgan fojiadan keyingi birinchi xursandchilik edi. Mirmuhsin, Meʼmor shu

toʻgʻramoq

to‘g‘ra Kesib, sindirib maydalamoq, ushatmoq. Karam toʻgʻramoq. Sabzi toʻgʻramoq. Norin toʻgʻramoq. Shoʻrvaga non toʻgʻramoq. Xayri hafsala bilan piyozni maydalab toʻgʻra

obdor

obdor Tiniq, shaffof, yaltiratilgan (qimmatbaho toshlar haqida). koʻchma Oq yuzli, goʻzal. Xayri Berdiboy kabi yigitlarning yuragini oʻynatarlik darajada obdor. A. Qodiri

Hammasini koʻrish · 18 →

Ertaklar

6 ta
Hasan va Zuhra
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning farzandsizligi va uning yangi xotinidan tugʻilgan bolalarga nisbatan qilingan makr-hiylalar hikoya qilinadi. Hasan va Zuhra ismli egizakl

Maqtanchoq quyon
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda maqtanchoq quyonning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U oʻzini mard koʻrsatishga urinadi, ammo aslida juda qoʻrqoqdir.

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Ozodachehra
Xalq ogʻzaki ijodi

Balx podshosining nabirasi Ozodachehra koʻp qiyinchiliklarni boshidan kechiradi. Uning sarguzashtlari davomida adolat qaror topib, yovuzlik jazolanadi.

Qoʻy bilan boʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda boʻri hiyla ishlatib, qoʻzichoqlarni yeb qoʻyadi. Ona qoʻy esa bolalarining qasosini olish uchun ayyorlik bilan boʻrini jazolaydi.

Yamoqchi bilan Shogʻarib
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Valixon podshohning oʻz xalqi ahvolidan xabar olishi va yamoqchi Xoldorning topqirligi orqali hayotiy qiyinchiliklarga qanday yechim topishi hikoy

Sheva materiallari

5 ta
bovzhʻt
Surxondaryo viloyati · xayriyat

Xayriyat

bo‘ritaroq
Samarqand viloyati ·

(Aibiscus trionum L.) Poyasi tik o‘sadigan, bo‘yi 10–70 sm, sershox, gullari sariq, uzun gulbandlarda yakka-yakka joylashgan, asosida qirmizi rangli dog‘lari bo

xayriyat
Qashqadaryo viloyati · motam puli

Qazo kunida motam marosimiga yigʻilganlarga beriladigan mablagʻ

xostar
Xorazm viloyati · xayrixoh

xayrixoh; mehribon

xostar
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · xayrixoh

xayrixoh, mehribon, hamdard