Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«vaʼz» boʻyicha 75 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

56 ta
vaʼz
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Diniy tushunchalarni xalqqa, qavmga tushuntirishga, targʻib qilishga qaratilgan nutq; yaxshilik va ezgulikka chaqiruvchi daʼvat.

Oradan uch kun oʻtib, namoz jumadan keyin, Abduvaqqos eshon vaʼz aytibdi, gʻazotga fatvo beribdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Maʼruza; leksiya; nutq.

Oʻz vaʼzini tamomlar ekan, dedi: Tanqid keltirar foyda. — M. Ikrom, Koʻngil guli

Xalil ota Toʻraxonovning balandparvoz vaʼzini jimgina oʻtirib tingladi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

3. Nasihatomuz yoki tashviqiy nutq; pand-nasihat, oʻgit.

Majlisda oziq-ovqat razvyorstkasi haqida vaʼz aytadi-yu, uyida sholini oʻraga koʻmadi. — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Vaʼz aytmoq (yoki oʻqimoq, qilmoq) Maʼruza qilmoq, nutq soʻzlamoq; tashviq-targʻib tarzidagi soʻzlar aytmoq. Nihoyat, doʻppaygan ikki goʻr ustida Olimjon aka koʻchani toʻldirgan xalqqa qarata vaʼz aytdi. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprikU [Qalandar] ovozini baland qoʻyib, oxirat kunidan vaʼz aytardi. — S. Siyoyev, YorugʻlikGʻiyosxon jigʻibiyroni chiqib, unga vaʼz oʻqishga tushib ketardi. — X. Sultonov, Onamning yurtiBiz uni kolxoz radiouzelida mikrofon yonida vaʼz qilayotganida uchratdik. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
Toʻliq maqola →
vaza
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Meva-cheva, shirinlik solib dasturxonga qoʻyiladigan idish.

Bir vazada bandidan yangi uzilgandek tilla olmalar, ikkinchi vazada har bittasi kichikroq choynakday keladigan anorlar. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Gul solib qoʻyiladigan yoki uylarga, jamoat binolariga ziynat uchun qoʻyiladigan naqshdor, chiroyli idish, koʻra.

[Gulnor] Bezak uchun u yerga, bu yerga qoʻyilgan katta-kichik chiroyli xitoy vazalarini latta bilan yaxshilab artdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
vazn
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Oʻlchov.

Tabiatda qudrat bormi, Bizdan vazn olmasin — Gʻ, Gʻulom

2. Ogʻirlik; ogʻirlik oʻlchami; salmoq.

Yuk vazni. Molning tirik vazni.

Egamberdi, shu bugʻdoyning vazniga baravarlab sarimagʻiz undan tort, aybonang uchun ustiga oʻzimizdan bir pudun ham qoʻsh! — A. Qodiriy, Obid ketmon

Safo maxsum tahorat uchun qumgʻonni koʻtardi-yu, vazni yengilligidan boʻm-boʻshligini fahmladi. — Gʻulom, Zamin yulduzlari

3. Kam qoʻll. Shaxsning mavqeyi, mavqe darajasi.

Salimxon jon-dili bilan Saidiyni begonasiratmaslikka, oʻzi bilan bir tekislikka qoʻyishga tirishar va hatto oʻzini nodonlikka solib, Saidiyning vaznini orttirar edi. — A. Qahhor, Sarob

4. Sheʼriy satrda sheʼrning ritm ohangi va tuzilishini belgilovchi boʻgʻinlar soni va joylanishi; sheʼr oʻlchovlari.

Aruz vazni. Barmoq vazni.

Sheʼrlar maʼlum oʻlchovda yoziladi. Sheʼr oʻlchovlari vazn deb ataladi. — Adabiyot nazariyasi

5. Musiqa asarida uning ritm ohangini va tuzilishini belgilovchi ritmik birliklar soni va joylanishi.

Hali oldindadir goʻzal kunlarim, Hali lab tegmagan kulgular oldda. Vaznga tushmagan qoʻshiqlar oldda. Hech nima emasdir bu koʻrganlarim. — A. Oripov, Yillar armoni

Toʻliq maqola →
vazir
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. 1 Oʻrta asrlarda Yaqin va Oʻrta Sharq davlatlarida, jumladan, Oʻrta Osiyo xonliklari-da hukumat idorasi yoki kengashi (devoni) boshligʻi.

Saroy vaziri noiloj bosh egib, farmoni oliy hozirlagani chiqib ketdi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

2. Mamlakatda muayyan tarmoq faoliyatini boshqaruvchi shaxs.

Sogʻliqni saqlash vaziri. Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri.

Respublika Moliya vazirining taʼkidlashicha, kelasi yilda aholini ijtimoiy himoyalash xarajatlariga 65 mlrd soʻm ajratiladi. — Gazetadan

3. Oilada, jamoada boshliqdan keyingi mavqeda turuvchi shaxs.

Axloq-odobda ham oʻrnak boʻla bil, Erlar bosh boʻlishsa, kuchli oila. Roʻzgʻorda ayollar har doim vazir. Farzandlar ravnaqin oʻylaydi ona. — Gazetadan

Ovulingning oqsoqoli mulla Fozil, Oʻltirar bek oldida ikki vazir. — Oq olma, qizil olma

  • Vaziri aʼzam Ulugʻ vazir, vazirlar boshligʻi — Oʻrta asrlarda hukumatning oliy idoralarini boshqargan yuqori mansabdagi shaxs — hozirgi bosh vazir.
  • Vazirlar Mahkamasi Baʼzi mamlakatlar, jumladan Oʻzbekistonda, hukumatning nomi.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 56 →

Taʼriflar ichida

19 ta
talqinchi

talqinchi din. Vaʼz-nasihat oʻquvchi; voiz, vaʼzgoʻy. Talqin qiluvchi, sharhlovchi. shv. Qoʻshiqchi, ashulachi, xonanda.

sabr-qanoat

sabr-qanoat Chidam, bardosh, toʻzim. Ziyofat, albatta, toʻkin-sochin boʻladi. Mana shu yerda sabr-qanoatga chaqirish vaʼz-nasihatlar soʻzlash masalalari muzokaraga qoʻyil

diydiyo

diydiyo Xotinlar oʻrtasida oʻqiladigan, aytiladigan diydiyo radifli sheʼr yoki shoʻx lapar turi. — Oradan yarim soat oʻtar-oʻtmas diydiyo oʻqib, xotinlarni yigʻlatib oʻti

talqin

talqin din. Diniy vaʼz, taʼlim. [Shum bola:] Biz avval xonaqohga kirib bordik. Qalandarboshi eshikdan talqin boshlab kirdi. Gʻ. Gʻulom, Shum bola Shuning uchun yolgʻiz ib

qoqmoq

qoq Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida). Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adas

qoqmoq

qoq Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida). Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adas

Hammasini koʻrish · 19 →